Culturas
O Casino de Carballo resiste, contracorrente, ao tempo

O histórico Casino 1889 de Carballo continúa loitando contra a especulación inmobiliaria e mantense como centro cultural e social da vila.

Casino Carballo
Socias e veciñanza en xeral colaboraron na restauración interior do edificio. Óscar Górriz

publicado
2019-12-11 08:00

No centro da vila os coches, os pasos de xente apurada camiñando e a música procedente dalgún bar próximo acompañan un armazón de altos edificios e tendas de todo tipo. Alí no medio, unha pequena construción cor amarela pastel resiste ao tempo. As fiestras están repletas de carteis que anuncian diferentes actividades culturais para todos os públicos. Dentro do Casino 1889, os membros da nova directiva fan un repaso da historia do lugar, do que foi e do que é este emblemático edificio cuxo futuro pendura na incerteza.

Aínda non hai data oficial para o xuízo que aclarará o que vai acontecer co Casino de Carballo. Hai máis dun ano, en agosto de 2018, a directiva recibiu unha notificación na que se anunciaba que o edificio que estaban alugando se vendera a uns novos propietarios. Fora poucos meses antes, en febreiro de 2018, cando este novo grupo de persoas tomara o mando da sociedade recreativa do Casino. Cada unha delas involucrouse neste proxecto a través de diferentes vías e contactos, pero todos e todas comparten a mesma visión: “Queremos que o Casino sexa un lugar onde haxa actividades para todo o mundo e dende onde nacen iniciativas. Un fogar no que cando abres a porta, sempre hai alguén”.

Os inicios da sociedade Recreativa do Casino remóntanse a 1889, aínda que non foi até 1925 cando se trasladou ao emprazamento no que perdura na actualidade. “Antes era un club selecto ao que só podían entrar certas familias. Nós agora queremos mudar esa imaxe e que este sexa un espazo aberto para toda a comunidade”, narra Marina, membro da actual directiva. Hadrián García, veciño de Carballo e historiador especializado en Xestión do Patrimonio Cultural, recorda os antigos tempos do Casino: “Temos que ter en conta que até non hai moitos anos este era un edificio restrinxido, no sentido de que estaba só predestinado a certas persoas da sociedade carballesa”.

“Antes era un club selecto ao que só podían entrar certas familias. Queremos mudar esa imaxe e que este sexa un espazo aberto para toda a comunidade”

O novo grupo encargado de seguir para adiante co Casino tivo poucos meses de marxe para intentar transformar o lugar. A súa rutina de actividades culturais e sociais viuse relegada a segundo plano cando, a partir de agosto de 2018, as enerxías da directiva se tiveron que focalizar en tentar salvar o edificio. “En agosto chegou a notificación de que un propietario comprara este inmoble polo que nós estabamos pagando un aluguer. Vimos que o adquiriran por 70.000 euros e decidimos tentar conseguir eses cartos”, narra Suso, tamén membro da directiva.

O retracto é o dereito que teñen os inquilinos a presentar unha oferta de compra nun determinado prazo polos mesmos cartos que a outra oferta. En pleno agosto, os membros da directiva do Casino víronse con pouco máis de dúas semanas de prazo para conseguir esa cantidade de diñeiro e non perder o edificio. “Ao principio pensamos que dúas ou tres persoas vinculadas ao Casino o ían comprar, pero nós queriamos darlle a oportunidade de participar aos pequenos socios e, no momento no que propuxemos isto, os empresarios que querían aportar cartos botáronse atrás”, narra Víctor Lorenzo, presidente da asociación.

Doazóns e préstamos

Nese momento, dende a directiva decidiron elaborar un sistema de doazóns e préstamos de socios, socias e veciñanza en xeral para poder salvar ao Casino. En dúas semanas conseguiran máis de 45.000 euros e durante os últimos días de recadación superaron a cantidade de 70.000 euros necesaria para presentar o retracto. “Foi moi emocionante ver como a xente se involucrou desa maneira co Casino”, asegura Laura Tova, ilustradora e membro da directiva. Segundo Marina, durante o período de recadación de diñeiro para presentar o retracto houbo ofertas de todo tipo: “Había xente que dicía que nos daba os 70.000 euros, nos deixaba quedar co baixo pero que despois eles seguirían construíndo para arriba, pero a nosa idea sempre foi conservar o edificio. Non queremos que ninguén máis poida volver a especular co Casino”.
Casino de Carballo II
Interior do Casino de Carballo. Óscar Górriz
Sen embargo, a pesar de teren conseguido a cantidade necesaria para presentar o retracto, o problema non está solucionado. “Os compradores afirman que hai unhas segundas escrituras nas que se establece que eles pagaron en realidade 360.000 euros polo edificio, pero iso non aparece reflectido en ningunha parte”, asegura Víctor Lorenzo. A nova directiva do Casino tamén recibiu demandas polas obras de mantemento que realizaron nas instalacións. “No contrato de 1956 dicía que si se podía traballar no mantemento deste edificio”, conta Víctor. Desde que o novo proxecto se puxo en marcha, rehabilitouse o salón traseiro do lugar coa axuda da cidadanía que quixo participar nos obradoiros de recebado con barro e tamén se reabriu o bar anexo.

“O Casino é dos poucos edificios históricos de Carballo, xunto coa antiga cárcere e as escolas do xardín —actual ludoteca— que sobrevive á especulación inmobiliaria, que quere destruír o patrimonio para seguirse enriquecendo”, afirma o historiador Hadrián García. Para Hadrián, o que está facendo a nova directiva é un exemplo de “democratización do patrimonio” e asegura que espazos como este de “alto interese patrimonial teñen que acoller iniciativas dende, por e para a sociedade”.

Desde que o novo proxecto se puxo en marcha, rehabilitouse o salón traseiro do lugar coa axuda da cidadanía que quixo participar nos obradoiros de recebado con barro e tamén se reabriu o bar anexo

Agora quedan á espera do xuízo. “Se perdemos, temos un depósito e devolveremos de inmediato os cartos a todos os prestamistas. Se gañamos, o edificio pasa a ser noso e hipotecarémolo para poder seguir adiante. Se o conseguimos, cambiaremos os estatutos e estableceremos que, se en algún momento se disolve a sociedade ou o edificio se declara en ruínas, este lugar pasará a ser solo público para que non se poida volver a especular con el”, asegura Suso, membro da directiva.

O futuro do Casino aínda non está decidido. O que si, segue sumando momentos históricos para a vila de Carballo. “O que pasou en Carballo foi que a xente se uniu por unha causa común, a de salvar o Casino, e se creou un sentimento de solidariedade e irmandade que se contaxiou por todas partes”, conta Laura. Dende o Casino manteñen, a pesar de todo, as actividades culturais. “Se temos que marchar de aquí, continuaremos facendo o mesmo noutro lugar. O importante é que exista un espazo de encontro onde se impulsen aos artistas locais e onde todo o mundo poida participar”, asegura Marina.

O futuro é incerto mais, por agora, aínda non é preciso recorrer ás fotografías antigas de Carballo na Memoria nin a contos do pasado para contemplar, entrar e participar no Casino 1889. 

Relacionadas

Justicia
Xuízo ao “feminismo que incomoda”
Dezaoito bridas, dous palillos, tizas e panos da cabeza. Ese é parte do “material subversivo” confiscado a tres sindicalistas da CUT cando facían piquetes o pasado 8M.
0 Comentarios

Destacadas

Congreso de los Diputados
El poder judicial se mete en política
Un CGPJ de mayoría conservadora y en funciones desde hace un año planta cara al nuevo Gobierno con dos movimientos polémicos.
Música
Antropoloops: 200 años de músicas mediterráneas en una hora

En el disco Mix Nostrum, Antropoloops combina más de cien fragmentos de músicas tradicionales mediterráneas para decir que el arte siempre es fruto de la mezcla, que no existe la música auténtica y que es necesario replantear el registro desde Occidente de las denominadas ‘otras’ culturas.

Alpinismo
Pablo Batalla Cueto: “El montañismo que abandona el reloj está en decadencia”

‘La virtud en la montaña. Vindicación de un alpinismo lento, ilustrado y anticapitalista’ es un ensayo de Pablo Batalla Cueto, un agitador cultural que reivindica la no agitación.

Fronteras
No hay tregua en el frente oriental

Si un viaje devastador, larguísimo, potencialmente letal es el precio a pagar para quienes quieren alcanzar Europa occidental a través de la ruta balcánica, ser los violentos guardianes de Europa es el precio que están pagando los países balcánicos para completar su entrada en la UE.

América Latina
Los Chicago Boys y el origen del neoliberalismo en Chile

La revuelta chilena, que estalló por el aumento del precio del billete de metro, ha puesto en jaque el sentido común neoliberal heredado tras décadas de aplicación ortodoxa del plan de los chicos de Chicago. 

Crisis climática
Capitalismo verde, exterminio amable

Si la COP25 fue un claro ejemplo de cómo las grandes compañías deforman la realidad e imponen su falaz relato mientras nos abocan al desastre, la Cumbre Social por el Clima y toda la panoplia de movilizaciones ecologistas que han sacudido el globo durante el pasado 2019 evidencian que la sociedad civil ha abierto los ojos.

Últimas

País Valenciano
Siete mil personas salen a la calle contra el PAI de Benimaclet
La manifestación ha logrado duplicar el número de personas en protesta contra un proyecto urbanístico que pretende construir 1.345 viviendas en el barrio.
Movimientos sociales
Gregorio Herreros: "He vivido pobre pero muy alegre"

Militante integral, sensible con las luchas feministas, ecologistas o de liberación, Gregorio Herreros ha fallecido este jueves 23 de enero. Manuel Cañada le entrevistó para El Salto Extremadura.

Vivienda
Victoria contra el “banco malo”: recuperado un bloque de la Sareb para cuatro familias

La Plataforma d'Afectades per l'Habitatge i el Capitalisme (PAHC) del Baix Montseny hace pública la ocupación del Bloc Caliu, propiedad de la Sareb, y anuncia que exigirá hogares sociales para las cuatro familias que viven en él. 

Medio ambiente
Turismo de cruceros: buenas noticias para FITUR, malas para el medio ambiente

Organizaciones ecologistas aprovechan la celebración del macroevento del turismo en Madrid —FITUR 2020— para recordar lo que esconden las buenas cifras del desarrollo de la industria de cruceros: sus impactos socioambientales. España lidera la lista de países más contaminados por este tipo de transporte. 

Asturias
Asturies se salvó luchando (y se perdió planificando)

En ausencia de un movimiento regionalista o nacionalista digno de tal nombre, el movimiento obrero se convirtió, en los años 80 y 90, en la gran herramienta colectiva en defensa de los intereses generales de la comunidad.