Balea Cultural
Lil Nas X: Evidenciando o conservadorismo da industria do country

Un rapaciño de 19 anos de Atlanta (Georgia) removeu a crítica do xénero máis conservador da historia da música. Lil Nas X tivo a ousadía de combinar, nun tema de menos de dous minutos, o country co trap.

Cuberta de Old Town Road. Balea Cultural
Cuberta de Old Town Road. Lil Nas X (Columbia Records)

publicado
2019-04-27 12:00

No ano 2016, as típicas loitas por saber cal diría a crítica que foi o disco do ano deberían ter sido moito máis conflitivas do que foron. Neses doce meses, lanzaron novos álbumes Nick Cave & The Bad Seeds, Radiohead, Bon Iver, Solange, A Tribe Called Quest, Frank Ocean e un longo etcétera máis. Ademáis, foi o ano no que publicaron os seus últimos discos David Bowie e Leonard Cohen, tamén dunha calidade excepcional. Con todo, quen conseguiu máis eloxios por parte da crítica foi o sexto disco de Beyoncé, Lemonade.

Balea Cultural
‘This is America’ e a necesidade de inmiscirse socialmente

Ao centrar a mirada no artista e o seu séquito, non vemos todo o que está a pasar detrás deles. Vehículos da policía ardendo, a morte personificada a cabalo, disturbios, xente sendo perseguida... Todo o que se tenta ocultar está aí, á vista, aínda que nos obriguen a mirar cara outro lado.

Tratábase dun disco conceptual, no que mediante historias —que deron lugar a unha película— Beyoncé, de maneira persoal, metía aos ouvintes de cheo na súa vida. E todo isto facíao de maneira moi atrevida: non se pode definir Lemonade nun só estilo musical, tendo temas de rhythm and blues contemporaneo, pop, rap, rock, psicodelia e, incluso, country, como é o caso de Daddy Lessons.

Na 59º gala dos Grammy, no ano 2017, Beyoncé e o seu sexto álbum recibiron nove nomeacións, gañando soamente dúas: mellor álbum urbano contemporáneo e mellor vídeo musical. Non debería sorprender a ninguén que os Grammys non celebren o que o resto da crítica, pois levan facendo anos (e anos, e anos...) o que queren, e ata o día de hoxe Beyoncé gañou só 23 dos 63 aos que estivo nomeada. Mais o quid da cuestión hoxe non é ese, senón o que pasou con aquel Daddy Lessons: os Grammys non aceptaran a súa inscrición a mellor tema de country.

Non debería sorprender a ninguén que os Grammys non celebren o que o resto da crítica, pois levan facendo anos (e anos, e anos...) o que queren

No tema, Beyoncé fala do que ela mesma aprendeu do seu pai e o seu antigo manager. Tamén, fala de Biblias, armas de fogo e da segunda emenda da Constitución dos Estados Unidos (portar e usar armas, e esas cousas). Temáticas que, dende a mofa, ben poderían ser incluídas nun tema de country. Na parte estritamente musical, o pecado de Beyoncé para que Daddy Lessons non fora definible como country foi engadir nela unha guitarra acústica, cornos e palmas a maiores de todo o que define ao xénero como tal.

Poderiamos deixalo como unha anécdota máis, pero fai ben pouco un rapaciño de 19 anos de Atlanta, Georgia, volveu facer que algo nos cheirase mal á hora de falar do xénero musical máis conservador da historia da música: Lil Nas X tivo a ousadía de combinar nun tema de menos de dous minutos o country con —agárrense— o trap!

Fotograma  Lemonade de Beyoncé Balea Cultural
Fotograma do filme do Lemonade de Beyoncé. HBO
Sendo honestos, ao falar de Lil Nas X non estamos a falar dun xenio da música, dun prodixio que coas súas propias habilidades reinventara o xénero musical, nin moito menos. De feito, se atendésemos a calidade, deberiamos continuar conversando sobre Beyoncé. A base na que se mesturan os estilos con tanto tino non é de Lil Nas X, senón dun adolescente holandés apodado como YoungKio. Lil Nas X atopou a canción na plataforma BeatStars, rapeou sobre ela e pronto se fixo viral grazas ao ton cómico co que rima no tema. De feito, se atendemos ao resto de temas do artista, veremos que a calidade é menor, e a capacidade para incluso elixir as bases deixa moito que desexar.

Pero o rapeiro de Atlanta soubo levar as redes, e a viralización levouno a lugares insospeitados incluso para el, Old Town Road, en marzo de 2019, chegou a tres listas de Billboard simultáneamente: Billboard Hot 100, Hot R&B/Hip Hop e Hot Country. Na lista de country, de feito, debutou no posto número 19, un feito histórico para unha canción dunha mestura de estilos tan atrevida e para un artista negro. Ao mesmo tempo, conseguía un contrato con Columbia Records (fogar de Beyoncé, Solange, ou Vampire Weekend, entre moitos outros).

Old Town Road, en marzo de 2019, chegou a tres listas de Billboard simultáneamente

Antes definimos o country como un xénero musical conservador, e agora é o momento de avanzar nesa idea atendendo aos feitos: atendendo ao posto 19 histórico nas listas do tema de Lil Nas X, Billboard tirou abaixo da lista o tema por “non ser suficientemente country”. Ante un tema que cumpre as normas básicas do estilo musical, aínda que se mesture con outro estilo musical, só nos queda tentar entender as verdadeiras razóns que fixeron que esta decisión saíra a adiante.

Nun primeiro lugar, sempre se adoita poñer como causa probable a cor da pel de Lil Nas X, pois a diferenza do que adoita ser habitual na música country, o rapeiro de Atlanta, ao igual que Beyoncé, é negro. Os tiros van por aí, mais deberiamos tentar facer unha análise un pouco máis elaborada.

[Vídeo: Old Town Road – Lil Nas feat. Billy Ray Cyrus] 

A música trap, igual que o reguetón ou o hip hop, levan unha asociación pexorativa relacionada coa concepción clásica dos xéneros musicais e os artistas que durante toda a historia levan facendo este tipo de música. Así, aínda que hoxe en día sexan estilos musicais cada vez máis tratados por artistas de todos os países, cunha revaloración musical obvia, seguen a ter unha visión negativa en certas industrias e sectores musicais como pode ser o country.

De feito, se atendemos á “pureza” do estilo musical dos violíns, as guitarras e os banjos, veremos que non houbo problemas para que nas súas listas se mesturase o estilo musical con estilos coma o pop ou folk, e tampouco houbo ningún fallo en entender que o estilo musical debía evolucionar e incluír instrumentos eléctricos e aceptar o aumento de progresividade no xénero. O problema con incluír influencias musicais máis afastadas do estándar é o elemento clasista e racista que os eruditos do xénero musical levan cargando nas súas costas moito tempo, orixinando un estilo musical incapaz de evolucionar máis alá do que catro imbéciles sexan capaz de facer cunha guitarra eléctrica.

O problema con incluír influencias musicais máis afastadas do estándar é o elemento clasista e racista que os eruditos do country levan cargando nas súas costas moito tempo

Por outra banda, debemos atender ao feito histórico que conseguiu Lil Nas X: despois de case un século sen novidades reais, cunha industria musical antiga e conservadora, apareceu un rapaz que sabía mover as redes sociais e conseguiu un son máis moderno do que calquera outro artista puido facer: foi capaz de chegar ás clases populares, e, de repente, rebentou as listas máis importantes do country en Estados Unidos.

Lil Nas X fixo aparecer dende a nada unha canción moderna, fora dos controis discográficos, e por uns segundos levantou da súa poltrona aos xefazos das discográficas dun dos estilos musicais máis lucrativos de todo o mundo. Ante a incapacidade dunha mellor alternativa, decidiron xogar sucio e apartalo das listas do estilo.

Lil Nas X foi capaz de chegar ás clases populares, e, de repente, rebentou as listas máis importantes do country en Estados Unidos

Dende aquela, son moitas as voces que se ergueron tanto para defender e criticar a Lil Nas X. Aqueles con máis luces souberon recoñecer que a canción si era country, e quedaron aos pés do tema, pois os dous minutos merecían calquera loanza que chegase. Billy Ray Cyrus, máis coñecido a día de hoxe por ser o pai de Miley Cyrus, pero con dous albumes e un sinxelo na cima do top de country de Billboard, realizou un remix do tema para recoñecelo como parte do xénero e tentar que o tema saíra nas listas. Non o conseguiron, pero o resultado é fantástico.

Balea Cultural
O día que mataron a Laura Palmer
O 8 de abril de 1990, a televisión mudou para sempre: 35 millóns de persoas viron desde as súas casas o episodio piloto de Twin Peaks.

Relacionadas

Censura
¿Qué hay detrás de la censura de C. Tangana?
La solución es más ambiciosa y efectiva que censurar: hay que ampliar horizontes, combatir el ahora y dibujar nuevos modelos de sociedad.
Música
Ms. Nina: “Todo el mundo tiene perreo dentro”

Ms. Nina, o Jorgelina Andrea, acaba de sacar mixtape, pese a que lleva creando temas varios años. Intentamos hablar de neoperreo pese al sueño, los tenedores golpeando platos en la sala de al lado, y el reproche con el que termina esta entrevista.

Culturas
Glorificar lo quinqui para que nada cambie
A la vez que el género trap se hacía mainstream, lo quinqui se ha puesto de moda, dando una imagen romántica e idealizada de la pobreza.
0 Comentarios

Destacadas

Medios de comunicación
Vázquez Montalbán, periodista

Escribir deprisa, masticar despacio. El periodista Manuel Vázquez Montalbán (Barcelona, 1939-Bangkok, 2003) sigue siendo una referencia en el periodismo popular y en el discurso de la izquierda política no dogmática y zumbona. Su obra periodística, que fue compilada en 2011 por la editorial debate, y la reciente reedición de su ‘Diccionario del Franquismo’ son el pretexto para recuperar fragmentos de reportajes y crónicas que marcaron su tiempo y nos permiten mirar al nuestro con mucha menos ira y algo de tino.

Brasil
Las causas políticas detrás de los incendios en el Amazonas

Desde hace semanas, la región tropical más grande del planeta está en llamas. Entre enero y agosto, el número de incendios ha aumentado un 145% en comparación con el mismo período en 2018.

Enteógenos
La ayahuasca se abre camino en Occidente como cura de adicciones y depresión

Utilizada por comunidades indígenas amazónicas desde hace milenios, el potencial terapéutico de la ayahuasca comienza a abrirse camino en Occidente.

China
Xinjiang, China y los medios de comunicación occidentales

Tras la repercusión que tuvo hace unos días la entrevista a Carl Zha sobre las protestas en Hong Kong, El Salto publica una segunda parte sobre la China contemporánea, en esta ocasión sobre el conflicto en Xinjiang.

Palestina
Asentamientos israelíes, ciudad de vacaciones

El turismo en los asentamientos ilegales de Cisjordania promovido por el Gobierno israelí y empresas como Airbnb, Booking, TripAdvisor y Expedia perpetúa la expansión de las colonias y contribuye a normalizar la ocupación en Palestina.

Movimiento antiglobalización
El pacifismo vence al miedo en la contracumbre del G7

Más de 15.000 personas han acudido a la contracumbre del G7 para protestar ante la visita de altos mandatarios internacionales como Donald Trump o Angela Merkel.

Últimas

Ecofeminismo
¿Por qué molesta Greta Thunberg?
Asististimos una virulenta reacción contra Greta Thunberg que ignora deliberadamente el espacio Fridays for Future, niega el cambio climático y tiene su buena dosis de machismo