Sanidad pública
Colapso (intencionado) na sanidade pública galega

A xestión sanitaria da Xunta destaca polo seu carácter privatizador, que pon os intereses das empresas por riba dos pacientes. O colapso na atención primaria e nas urxencias son o resultado dunha privatización implacábel que favorece o lucro de xigantes empresariais como Medtronic.

ilustración sanidade
Ilustración: Miguel Peralta.

Un multimillonario dono dunha farmacéutica doa parte do seu patrimonio a un hospital tras perder ao seu pai, enfermo de Alzheimer. Para o hospital, esta noticia incríbel permite mellorar as instalacións, facéndoas máis eficientes e, o máis importante, sen dar nada a cambio. Só un médico ve algo raro detrás dunha doazón tan xenerosa e aparentemente altruísta. Como é posíbel que un empresario multimillonario regale os seus cartos? Non se equivoca. Ao tempo, todas as decisións teñen que pasar polo millonario, decidindo a quen curar segundo os gastos que supoña, esixindo que se proben os medicamentos da súa farmacéutica e despedindo a traballadoras –entre elas a este médico– por non estar de acordo coa procura do máximo beneficio no canto de velar polos enfermos.

O multimillonario Edward Vogler e o doutor Gregory House son dúas personaxes da coñecida serie House M.D. Con todo, en Galiza acontece algo non moi diferente que non ten nada de ficción. Estamos a ser testemuñas dunha privatización lenta –mais implacábel– da sanidade pública que podería rematar con décadas de loita a prol dunha sanidade universal.

Sanidad pública
“Imos cara a unha sanidade ‘yankee’ na que a promoción da saúde non importa”
Luisa Lores foi directora do Complexo Hospitalario de Pontevedra, é experta en procesos de privatización sanitaria e activista da Asociación Galega en Defensa da Sanidade Pública (AGDSP).

A historia da sanidade en Galiza

A sanidade pública no estado español non ten nin medio século de existencia mais neste tempo chegou a ser unha das mellores do mundo. En 1986, a Ley General de Sanidad e o Sistema Nacional de Salud (SNS) modernizaron uns hospitais obsoletos, froito da ditadura, e melloraron a atención coa creación dos centros de saúde e da atención primaria.

“No Estado hai plataformas que repiten as falacias neoliberais: que a sanidade pública é insostíbel, que a xestión privada é máis eficiente e que a financiación debe ser pública mais a provisión dos servizos debe ser privada.

En Galiza, coa chegada do PP á Xunta nos anos 90, a sanidade universal e gratuíta comezou o seu declive, sendo atacada desde o poder coa escusa de non ser sustentábel, con medidas de corte privatizador. No blogue Pavillón de Repouso, Pablo Vaamonde, médico e fundador da revista Cadernos de Atención Primaria, denuncia este ataque. “Hai unha estratexia internacional para converter a sanidade nunha parcela de negocio. Desde o FMI, o BCE ou o poderoso Club Bilderberg, os poderes económicos teñen a mirada posta sobre o SNS e manobran para facerse con el. No Estado hai plataformas (FAES, SEDISA, Club Gertech) que repiten as falacias neoliberais (recollidas no Informe Abril en 1992): que a sanidade pública é insostíbel, que a xestión privada é máis eficiente e que a financiación debe ser pública mais a provisión dos servizos debe ser privada”.

Feijóo foi responsábel do Sergas nos 90, cando se leva a cabo un dos primeiros intentos privatizadores —as fundacións— que remataron ‘rescatadas’ con diñeiro público. 

Con todo, a sanidade pública é sostíbel e, para moitas, o problema son os recortes e o mal uso do orzamento que se fai desde moitos gobernos. O PP de Núñez Feijóo é dos que semellan crer nesa falsa falta de solvencia, malia erixirse coma defensor do sistema público e de culpar da situación a “críticos destrutivos da esquerda”. Feijóo foi responsábel do Sergas nos 90, cando se leva a cabo un dos primeiros intentos privatizadores —as fundacións— que remataron ‘rescatadas’ con diñeiro público. Desde a súa chegada á presidencia da Xunta, Feijóo está a contribuír a un constante deterioro do sistema, lexislando a favor dos intereses privados. Un exemplo é a nova Lei Galega de Saúde, que supón para moitas un retroceso implacábel, mais non o único. Son exemplos disto a paralización de hospitais públicos como o de Vigo, transformado nun hospital semiprivado xestionado pola multinacional Concessia; a paralización do Plan de Mellora de Atención Primaria, que rematou tamén coa autonomía na xestión nesta especialidade; ou a Instrución 1/2018, que deriva pacientes a hospitais privados e castiga a quen se nega.

O 9 de xaneiro unha manifestación percorreu as rúas de Compostela na defensa dunhas urxencias sanitarias dignas.
O 9 de xaneiro unha manifestación percorreu as rúas de Compostela na defensa dunhas urxencias sanitarias dignas. Pablo Santiago

Redución orzamentaria, recortes de persoal, desaparición de áreas sanitarias —que acentúa o problema demográfico—, colapsos en urxencias provocados polo deterioro da atención primaria... Nin rastro dunha política sanitaria a favor dos pacientes, que sofren de maiores listas de espera e dunha peor calidade na súa atención. Os PAC de diferentes áreas sanitarias levan meses de protestas ante a falta de persoal, causa da morte dunha persoa no PAC d’A Estrada en agosto.

En canto aos complexos hospitalarios, o Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS), baixo a xerencia de Eloina Núñez –curmá de Feijóo– desde o ano pasado, é un exemplo do que está a pasar na sanidade galega: tanto pola infiltración de empresas como por verse afectado polas políticas do PP.

medtronic, con voz e voto no CHUS

Medtronic, empresa estadounidense de tecnoloxía, servizos e solucións médicas, é unha das maiores empresas adicadas a este ámbito. Segundo o libro A saúde como negocio, coordinado por Vaamonde e coa participación do voceiro de SOS Sanidade Pública de Galiza, Manuel Martín, Medtronic está “vinculada ao capital risco, á industria farmacéutica e á industria da alimentación”. Ademais, o libro recolle que forman parte do consello de administración de Medtronic o xerente do grupo estadounidense Apollo –beneficiado por Feijoo coa adxudicación de EVO Banco (Novagalicia)– e o Director Xeral de Trexton, empresa mundial de aeronaves –incluíndo avións de guerra–. Por outra banda, é socia da Sociedade Española de Cardioloxía.

Segundo unha investigación do ICIJ, Medtronic “tivo que pagar 6700 millóns de dólares para resolver querelas xudiciais de 20.000 pacientes entre 2008 e 2017” xa que que os seus produtos “están relacionados coa morte de 9300 persoas e coas lesións de 292.000.

Medtronic entrou con éxito en bolsa en 1985, mais en 2008 tiña perdas millonarias. Segundo unha investigación do Consorcio Internacional de Xornalistas (ICIJ), “tivo que pagar 6700 millóns de dólares para resolver querelas xudiciais de 20.000 pacientes entre 2008 e 2017” xa que que os seus produtos “están relacionados coa morte de 9300 persoas e coas lesións de 292.000”. De feito, no Estado español, unha bomba de insulina desta multinacional, a Minimed 640G, foi retirada do mercado tras un aviso de mal funcionamento da Axencia Española de Medicamentos e Produtos Sanitarios.

En 2014, os autores de A saúde como negocio xa advertían que Medtronic levaba anos interesada en entrar na sanidade do estado español, concretamente na área cardiovascular, por estratexia empresarial. Malia o seu historial de erros e mala praxe entraron na sanidade catalá no 2015, e no ano 2016 logrou un convenio co Sergas, precisamente na área cardiovascular. Mais, a diferencia do caso catalán, a Xunta ocultou as cláusulas do acordo.

Sanidad pública
Non é a gripe, son os recortes
Os hospitais e centros de saúde galegos rexistraron situacións de colapso, coincidindo co habitual pico da enfermidade.
Malia o seu historial de erros e mala praxe entraron na sanidade catalá no 2015, e no ano 2016 logrou un convenio co Sergas, precisamente na área cardiovascular. Solicitamos ver o acordo e a Consellería de Sanidade rexeitouno alegando que había segredos “vinculados á propiedade industrial”, denuncia Fernando Abraldes, da Asociación de Pacientes do CHUS. “Fixemos un recurso ante a Valedora do Pobo e deunos a razón. Medtronic contestou que non tiña ningún problema e tiveron que darnos a información. A Xunta foi máis opaca que a propia empresa”. Abraldes di que a Xunta non quería revelar o contido deses convenios polo alcance que ten a intervención sobre a sanidade pública por parte do sector privado e das multinacionais de instrumentos e software sanitarios.

Malia o historial de erros e mala praxe de Medtronic, no ano 2016 logrou un convenio co Sergas na área cardiovascular. O Sergas e a Xunta negaron facer público o acordo alegando “segredos vinculados á propiedade industrial.

Finalmente, os traballadores do CHUS tiveron aceso ao convenio, mais a información é pouco precisa. Para Fernando Abraldes, o perigo está en darlle tanto poder a unha empresa privada dentro dun hospital público. “Sorprende que a administración pública dea tal capacidade de intervención a unha multinacional americana a través de convenios que non requiren de concorrencia nin ningún requisito previo, nin acreditación de competencias, nin solvencia económica ou profesional... nada. Se os elementos que forman parte do convenio se fixeran mediante un procedemento público no que se permitira concorrencia, os problemas de Medtronic no pasado poderían ser motivos de exclusión do procedemento de contratación”.

ilustración sanidade galiza
Ilustración: Miguel Peralta.

Por outra banda, o acordo de “colaboración”, sen intercambio económico (0 euros), evidencia que a empresa obterá algún outro tipo de beneficio co acordo. “No convenio Medtronic deixa claro cal é o seu obxectivo para o futuro: que os produtos que ofrezan ao mercado teñan un valor engadido ao estar avalados por hospitais públicos. Non é o mesmo ter un instrumento de control remoto para persoas con dificuldades cardíacas, testado nun hospital público que diga que funciona perfectamente, a non telo. Con ese aval, gañas unha posición predominante no mercado”, denuncia Abraldes. Prodúcese ademais “unha dependencia tecnolóxica cara a esta empresa, que implica que cando o hospital precise calquera compoñente, a quen ten que recorrer é a Medtronic”. Abraldes recorda tamén que Medtronic está a utilizar o patrimonio público, os medios técnicos do CHUS, o persoal do Sergas e aos pacientes para testar os produtos con liberdade.

Fernando Abraldes: “No convenio Medtronic deixa claro cal é o seu obxectivo para o futuro: que os produtos que ofrezan ao mercado teñan un valor engadido ao estar avalados por hospitais públicos.

Ademais, Medtronic ten presenza física nas áreas de cardioloxía destes hospitais e no dixestivo de Lugo, con asesores que controlan o que pasa no hospital e o cumprimento do acordo. Para Fernando Abraldes “este é o verdadeiro cabalo de Troia da sanidade; hai outros xeitos de privatizar mais isto ten unha implicación de tal calibre que quedamos moi alarmados. Incluso se prevé que os plans de formación do persoal –sobre todo médicos residentes– corran a cargo de Medtronic, e tamén a utilización dos seus elementos técnicos. É incrible”. 

A privatización desde abaixo

A perda de personal nos Puntos de Atención Continuada (PAC) e a falta de recursos na atención primaria por mor dos recortes deterioraron a atención aos pacientes, chegando ás 60 consultas ao día, segundo denunciaron varios profesionais. Ante unha atención primaria masificada, moita xente acaba buscando resposta nas urxencias.

“Hai listas de espera de dez días. A xente busca a atención onde lla poidan proporcionar no momento” afirma María Míguez, da Asociación Galega de Médicos e médica do PAC de Santiago, para quen a situación é insostíbel. “Se a atención primaria tivera os medios e o persoal precisos, moitas urxencias e domicilios que cubrimos os PAC, serían resoltos na atención ordinaria e reducirían a carga de traballo”. 

Manifestación Sanidade Vigo en decembro 2018
A manifestación foi encabezada polos xefes dos centros de saúde de Vigo que demitiron a comezos de decembro. Raúl Novoa González

As traballadoras dos PAC reivindican desde hai meses á Consellería once melloras nas súas condicións. “É un chiste, concederon a menos importante das reivindicacións que tiñamos”, di Marisé López, tamén médica do PAC. “É unha burla cara o noso traballo. Nin sequera convocaron ao comité de folga”. María Míguez engade: “din que os centros están suficientemente dotados e que non o consideran importante, mais tiñan que verse eles no momento dunha urxencia cunha persoa soa para atendela. O outro día en Vigo, unha médica estaba soa e tivo que pedir axuda ás persoas que estaban na sala de espera. Este sábado en Santiago, por exemplo, entraron case 50 persoas nunha hora”.

“No noso PAC privatizaron o almacén e agora é un desastre. As gasas, por exemplo, son dun material malísimo, ou as luvas, que se gastan moitísimo e non fan a súa función. Moitas veces deciden eles o que fai e non fai falta...

Marisé e María coinciden en que a intención é privatizar alegando que a sanidade pública non cumpre e que a privada é mellor. “No noso PAC privatizaron o almacén e agora é un desastre. As gasas, por exemplo, son dun material malísimo, ou as luvas, que se gastan moitísimo e non fan a súa función. Moitas veces deciden eles o que fai e non fai falta... Por exemplo co Urbason –que é un corticoide básico en moitos tratamentos– atopámonos con que case non hai porque no almacén din que non é necesario ou que gastamos moito”.

Sanidad pública
Peche de 24h para denunciar a situación nos PAC
O persoal dos PAC de Ferrolterra organiza un peche no Marcide para visibilizar as súas reinvindicacións e “garantir unha atención de calidade aos doentes”.
Ao colapso nos PAC súmaselle a falta de persoal nas urxencias dos hospitais, facendo que a situación sexa aínda peor. “Desde 2010 a 2019 en Urxencias houbo que ampliar espazos con padiolas, boxes ou cubículos sen aumentar o persoal. Estamos reclamando persoal para atender eses espazos”, di Camilo Agulleiro, da Comisión de Centro do CHUS. “Non reclamamos unha subida retributiva, reclamamos máis persoal para tratar aos pacientes con celeridade, para non saturar Urxencias”.

manifestación sanidade compostela 3
A manifestación foi convocada pola Comisión de Centro do CHUS. Pablo Santiago

Ante a situación desesperada nas Urxencias, a Xunta e o Sergas alegan que non hai persoal suficiente para cubrir as baixas e as xubilacións, dicindo ademais que a xente nova prefire marchar a quedarse en Galiza. “Isto é mentira”, denuncia Agulleiro. “Cando se convoca unha OPE en Galiza para prazas estábeis, preséntase moitísima xente e incluso vén xente doutras comunidades. Agora os médicos cando rematan o MIR están con contratos día a día cambiando de centro, polo que acaban por marchar a outro sitio cunha maior estabilidade”.

Sanidad pública
Compostela mobilízase por unhas urxencias dignas
As urxencias compostelás reclaman máis persoal e novo material de traballo para poder prestar uns servizos sanitarios dignos.

Fernando Abraldes cre que o problema é “querer incrementar a produtividade co mesmo volume de persoal, que non é posíbel. Ao final, os pacientes son as vítimas, vendo a súa saúde deteriorada e permanecendo nos corredores e despois morrendo a última hora nun cubículo porque non te atenderon antes”, en referencia ás dúas persoas mortas nas Urxencias do CHUS en xaneiro.

A situación está chegando ao punto de cuestionar a universalidade e gratuidade da sanidade pública. Con todo, e parafraseando á Doctora Cuddy —da serie House M.D.—, a solución pasa polas nosas mans. “Se facedes todo o que Vogler di porque tedes medo de que marche cos seus cartos, entón el ten razón, é o voso dono. Pero aínda podedes escoller. E probabelmente sexa a última vez que poderedes facelo”.

Relacionadas

Tren de alta velocidad
CGT convoca dos jornadas de huelga en diciembre contra la “venta a precio de saldo” de Renfe

El 5 y el 20 de diciembre, coincidiendo con el puente de la Constitución y la operación salida de Navidad, CGT convoca huelgas en Adif y Renfe contra la privatización del sector y las condiciones laborales en estas compañías.

Privatizaciones
CGlobal PPP Awards: cómo premiar la vulneración de derechos con privatizaciones

Este martes se otorgan en una Conferencia en Madrid los premios a los “mejores proyectos de colaboraciones público-privadas del año”. En el ámbito del Estado español se han llevado a cabo diversos proyectos bajo esta fórmula. ACS, Ferrovial, OHL, Acciona o Sacyr son las empresas “premiadas”.

1 Comentario
#33422 15:49 24/4/2019

Menud@s malnacid@s est@s da Xunta!!!! Algo que xa sabíamos, por outra banda.
Lume con el@s!!!

Responder
0
0

Destacadas

Vejez
“Podemos aguantar la huelga de residencias de forma indefinida”, asegura el sindicato ELA

La huelga de las trabajadoras de residencias arrancó en septiembre de 2018 y el viernes cumplió la jornada 146. Lejos de solucionarse el conflicto, el sindicato mayoritario asume un mes más de huelga si el 11 de diciembre la patronal no aprueba su propuesta.

Medio ambiente
Mar Menor, ecocidio anunciado

El Campo de Cartagena ha sufrido una profunda transformación en apenas unas décadas. Los excesos de una agricultura industrial intensiva y del turismo de masas han colapsado la mayor laguna salada de Europa. Los habitantes de la zona exigen frenar la debacle.

Partido Laborista (Reino Unido)
Raíces radicales: Corbyn y la tradición del radicalismo inglés

Las ideas que sustentan el corbynismo están profundamente integradas en la tradición radical inglesa. Reclamar esta tradición puede jugar un papel clave en la revitalización de nuestras ambiciones para el futuro.

Homofobia
CGT denuncia un despido “homófobo” en la estación de esquí de Sierra Nevada

La empresa Cetursa prescinde de los servicios de un trabajador fijo discontinuo con 15 años de experiencia. El sindicato CGT relaciona el despido con la orientación sexual del empleado.  

Contigo empezó todo
La muerte con la que Joan Peiró se ganó a sí mismo

Mientras esperaba el consejo de guerra, el franquismo victorioso hizo una oferta irrechazable al sindicalista y ministro republicano Joan Peiró.

Infancia
Alicia Murillo: “Una mujer adulta es una persona opresora respecto a la infancia”

El feminismo de hoy en día es adultocentrista porque solo defiende a las mujeres adultas. Así lo denuncia Alicia Murillo, activista feminista, artista y ama de casa que desde hace tres años lidera el proyecto Becas La Caja de Música, destinado a niños que han sufrido maltrato por parte de su padre o madre.

Últimas

Racismo
Medio millar de personas rechazan en Hortaleza el ataque de la granada y piden convivencia

Cerca de 500 personas han apoyado la convocatoria de las asociaciones vecinales de Hortaleza por la convivencia y contra el racismo, a cinco días del ataque con una ganada contra el centro de primera acogida de menores. 

Kurdistán
La Corte Suprema y la guerra en el Kurdistán
Los tribunales belgas han determinado que no se puede tratar al PKK como una organización terrorista, sino como un bando de un conflicto armado
COP25
Carteles para el fin de este mundo

Hay espacios donde los principios no se trafican y no es fácil que los mercaderes se hagan hueco. Este parece ser uno de ellos.

Extrema derecha
El detenido con el mayor arsenal de explosivos caseros hacía apología franquista y propaganda de Vox en redes sociales

La persona detenida en Miranda de Ebro con 17 explosivos de fabricación casera dispuestos para ser utilizados hacía propaganda de la dictadura franquista en un perfil de Facebook que varios vecinos de la localidad burgalesa identifican como gestionado por él. La Guardia Civil considera que, para la investigación, “es irrelevante que el detenido hiciese apología en redes sociales de partidos políticos legales, ya sean de extrema izquierda o extrema derecha”.

América Latina
Arantxa Tirado: “Venezuela es el paradigma de lo que le espera a cualquier gobierno que desafíe al neoliberalismo”

Arantxa Tirado es politóloga y experta en América Latina. Es autora de Venezuela: más allá de mentiras y mitos, un libro con el que quiere romper con las falsas verdades y bulos creados en torno al chavismo y la situación en Venezuela.