Vigo
Galiza reármase co ‘non á guerra’ para facer fronte ao desfile militar das Forzas Armadas

A celebración do Día das Forzas Armadas este sábado 30 de maio en Vigo desatou, desde hai semanas, unha crecente contestación política e social que cuestiona tanto o sentido do desfile militar como o modelo de cidade e de sociedade que representa. Colectivos antimilitaristas, organizacións xuvenís, plataformas pacifistas e o propio BNG converteron a oposición ao evento nun eixo de mobilización pública baixo unha idea compartida: rexeitar a normalización da guerra e denunciar o aumento do gasto militar en plena crise social.

As protestas chegan ademais nun contexto internacional marcado pola escalada bélica global, o rearme europeo e o aumento sostido dos orzamentos militares. Para os colectivos convocantes, o desfile non é un acto illado nin meramente protocolario, senón unha “operación política e simbólica destinada a lexitimar o militarismo nun momento de crecente tensión xeopolítica”.

A campaña máis ampla foi articulada polo colectivo Espazo Aberto Antimilitar que, baixo o lema 'Desarma Vigo', leva meses facendo pedagoxía e intervindo en espazos públicos co ánimo de dotar a veciños e veciñas de ferramentas e recursos cos que facer fronte a este tipo de exhibicións.

No manifesto, difundido durante as últimas semanas, a plataforma define o acto como “un desfile militar que toma ao asalto a cidade precisamente no momento oportuno”, coincidindo —sosteñen— co regreso dos “tambores de guerra” e cun clima internacional que busca “excitar os ánimos cunha banda sonora xa coñecida por vella”.

O texto formula unha crítica de fondo ao actual escenario político internacional e vincula directamente o auxe da militarización co crecemento da extrema dereita, o control social e o deterioro democrático. “A crecente militarización do mundo, nun contexto de auxe da dereita máis extrema en todas as súas formas, serve como ferramenta de control e sometemento”, sostén o manifesto.

A plataforma considera, ademais, que o discurso da seguridade e da ameaza permanente funciona como mecanismo para xustificar tanto o rearme como o debilitamento de dereitos sociais e democráticos. Nesa liña, denuncia que “o predominio da razón xeopolítica está detrás tanto do estado de guerra permanente como do declive medioambiental”, relacionando directamente a industria militar co colapso ecolóxico e o deterioro das condicións de vida.

Pero a crítica non se queda unicamente no plano internacional. Espazo Aberto Antimilitar sitúa tamén o foco sobre a transformación económica e industrial de Vigo, alertando do que considera “unha reconversión en toda regra cara á industria da guerra”. O colectivo sinala tanto a tradicional actividade militar vinculada aos estaleiros como a implantación de novos proxectos tecnolóxicos relacionados coa defensa.

Entre eles, citan a chegada de Indra cunha planta de fabricación de chips en Valladares, unha parroquia da cidade, e un “centro de excelencia aeroespacial e de defensa” impulsado en colaboración con Zona Franca. Tamén denuncian a creación dunha aceleradora empresarial especializada en seguridade e defensa promovida xunto a Asime, o empresariado do metal. Para a plataforma, esta deriva militarista implica igualmente á Universidade de Vigo, á que reprochan actuar como subministradora de persoal e desenvolvemento tecnolóxico para a industria armamentística: “Esquecendo, parece ser, que un dos fins da Universidade de Vigo é o fomento da paz”, lamenta o texto.

A campaña recibiu o apoio dunha ampla rede de colectivos sociais e políticos, entre eles Ceivar, Verdegaia, o Sindicato de Inquilinas, a Coordinadora Antimilitarista Galega, o CS Fuscalho ou o CS A Revolta.

A oposición ao desfile tamén chegou ao ámbito institucional. O Bloque Nacionalista Galego rexistrou no pleno do Concello de Vigo unha moción de rexeitamento á celebración do acto militar e reclamou transparencia sobre o impacto económico e urbano do operativo. No documento, asinado polo portavoz municipal Xabier P. Igrexas, o BNG define o desfile como un acto “de marcado carácter militarista e de exaltación españolista” que resulta “alleo ás prioridades e necesidades reais de viguesas e vigueses”.

A formación nacionalista considera especialmente grave que o evento se celebre nun contexto internacional “atravesado pola escalada bélica, o aumento do gasto militar e do crecente uso da guerra como instrumento político ao servizo do imperialismo”. Segundo o texto, Vigo é “unha cidade obreira, aberta e solidaria” que “non necesita converter o seu espazo público nun escaparate de exhibición militar nin nun escenario de propaganda españolista”.

A moción tamén carga contra a presenza da monarquía nos actos, cualificando a institución de “arcaica e anacrónica” e cuestionando a súa lexitimidade democrática.

Un dos aspectos máis criticados polo BNG é o enorme despregamento militar previsto para o desfile. Segundo detalla o documento, participarán máis de 3.200 efectivos do Exército de Terra, Aire e Armada, ademais de Garda Civil e UME. O operativo incluirá máis dun cento de vehículos militares, carros de combate Leopard e Pizarro, cazas Eurofighter e F-18, helicópteros e exhibicións navais e aéreas sobre a ría de Vigo.

O Bloque denuncia o “evidente e innecesario impacto ambiental” do operativo, así como as consecuencias prácticas que xa está tendo sobre a vida cotiá da cidade. O texto critica a ocupación de instalacións deportivas municipais para usos loxísticos militares e as restricións de mobilidade derivadas da organización do evento.

En particular, o grupo municipal reclama compensacións para usuarios e clubs afectados por peches temporais de pavillóns, ximnasios e pistas deportivas, denunciando que moitas persoas continúan pagando cotas malia non poder utilizar as instalacións con normalidade.

A formación tamén esixe ao goberno municipal que faga públicos todos os custos directos e indirectos do desfile: dispositivos de seguridade, limpeza, horas extraordinarias, cesión de espazos ou afectacións á mobilidade. Para o BNG, destinar recursos públicos a este tipo de actos resulta “socialmente inxusto” nun momento marcado por problemas como o acceso á vivenda, o deterioro de servizos públicos ou as crecentes desigualdades sociais.

A contestación social terá este sábado a súa principal expresión nunha manifestación convocada pola plataforma Galiza pola Paz baixo o lema 'Paz e soberanía. Nin guerra, nin OTAN, nin gastos militares". A marcha partirá ás 12h desde Vía Norte ata Porta do Sol e busca converter o rexeitamento ao desfile nunha mobilización masiva.

Durante a presentación da convocatoria, a portavoz Marta Romero asegurou que o desfile supón “un intento de xustificación” do aumento do gasto militar “en detrimento” da calidade de vida da cidadanía. En termos similares expresouse o portavoz Rafa Vilar, que denunciou a “maquinaria de guerra” impulsada tanto por Estados Unidos como pola Unión Europea e acusou ás institucións de priorizar o rearme fronte ao Estado do benestar.

“A maquinaria militar está destruíndo países e dinamitando o dereito internacional”, afirmou Vilar, que citou expresamente conflitos como as masacres do Estado de Israel en Palestina ou Líbano para contextualizar a protesta.

Nos días previos á manifestación, as accións simbólicas tamén se multiplicaron. A organización xuvenil do BNG, Galiza Nova, despregou unha gran pancarta xunto á estación de tren de Urzaiz co mensaxe “Non á guerra imperialista. A mocidade galega pola paz e a soberanía!”, acompañada dunha imaxe invertida de Filipe VI.

Segundo explicou o colectivo, a fotografía do rei boca abaixo simboliza “o rexeitamento total da mocidade galega á monarquía española como máxima autoridade duns exércitos sumisos á OTAN e ao imperialismo”.

A organización xuvenil denuncia ademais o “gasto millonario” asociado ao despregamento militar “nun contexto de profunda precariedade para as clases populares e a xente nova”, e chamou a participar masivamente na mobilización do sábado para expresar o rexeitamento á militarización da sociedade galega.

A poucos días do desfile, Vigo converteuse así en escenario dun debate moito máis amplo que a propia celebración militar: o choque entre quen reivindica a cultura de paz e quen denuncia a crecente normalización do rearme, a industria militar e o gasto en defensa nun momento marcado pola incerteza social e económica.