Hirak: lainopeko elkarretaratzeak Iruñeko udan

Laino artean kokatu zituen duela urte gutxi Joseba Sarrionaindiak Rifeko biztanle amazighak, eta horiekin batera, euskaldunok ere laino arteko mairuak ez ote garen galdetzen zuen.

Concentración de apoyo al Rif
Decenas de personas se concentran en Iruñea en apoyo a las revueltas del Rif Iván Pastor
Fernando Mendiola

publicado
2017-09-12 17:26:00

Azken finean, mairu hitza ikuspegi kolonialak sortutako kontzeptu deformatzailea dela azaldu zuen liburu bikain batean. Errealitatea estereotipoz desitxuratu eta, lainoaren moduan, hainbat aspektu ezkutatzen dituena.

Uda gorrian izan arren, egun eguzkitsu eta beroetan izan arren, nolabaiteko lainopean ere egin dira uda honetan hiru elkarretaratze Iruñeko udal plazan, gure inguruan bizi diren Rifeko amazighek antolatutakoak. Eta laino kontzeptual horien ondorioz, beharbada, ia ia oharkabean pasatu dira hemengo gizarte mugimendu eta komunikabideentzat.

Hala ere, Iruñean azken urteotan ikusitako elkarretaratze interesgarrienetakoak izan direla esango nuke. Bereziak oso, zalantzarik gabe. Izan ere, pertsona migratzaileek antolatutako eta protagonizaturikoak izan ziren. Lelo gehienak arabieraz eta amazigheraz izan ziren, baita hizlarien diskurtsoak ere. Hemengo pertsonon presentzia, bestalde, txikia. Ez da hori ohikoena hemengo kontzentrazio internazionalistetan, eta hauxe halakotzat har genezakeen, Rif aldean, eta gehien bat Alhucemas hirian, azken hilabeteotako mobilizazioekin elkartasuna adierazteko egin baitira.

Marokoko ipar-ekialdeko eskualde horretan pobrezia, zerbitzu publikoen gabezia eta militarizazioaren zama salatzeko hamaika manifestazio, ekimen eta greba egin dira 2016ko urritik aurrera. Protestak orduan hasi ziren, arrain saltzaile ibiltari baten heriotza salatzeko, eta geroztik areagotu egin dira. Horien aurrean, baina, gobernuaren erantzuna errepresioa izan da. Amnesty International erakundearen txosten baten arabera, maiatzetik aurrera 270 pertsona izan dira atxilotuak, eta horietako 66 torturatuak. Gordinena duela egun batzuk heldu da, abuztuak 8an hil baitzen Imad Attabi gaztea, uztailak 20ko mobilizazio baketsuan poliziak zauritakoa, 19 egun koman egon ostean. Berriki jakin dugu, gainera, atxilotuetako batzuen aurkako salaketa gogorrak prestatu dituela Marokoko fiskaltzak, urte askotako espetxe zigorra eskatuz.

Ezintasuna eta amorrua eragin du errepresioak, baina horrek ez ditu mobilizazioak geldiarazi, eta hori salatzeko antolatu dira, besteak beste, Iruñekoak. Umiliazio nahia leporatzen diote Marokoko eliteari (Magzen), eta eskualdearen bazterketa zein pobrezia salatzen dute, baita protesten ondorengo militarizazioa: “Ospitaleak eskatzen ditugu, eta militarrak zein poliziak bidaltzen dizkigute”. Azpimarratzekoa ere bada biolentzia polizialaren aurrean manifestariek bide baketsuak erabili dituztela ia beti. Iruñeko kontzentrazioan argi hitz egin zuen honen inguruan gazte batek: “Gobernuak guk biolentzia erabiltzea nahi du, bestelako egoera nahi du, errepresioa justifikatu eta areagotzeko”.

“Ospitaleak eskatzen ditugu, eta militarrak zein poliziak bidaltzen dizkigute”

Emigrazioaren arazoa ere azaleratu izan dute elkarretaratzetan. Izan ere, bertako bizimodua hobetzeko aldarria migrazioak eta herrien despopulazioa geldiarazteko tresna moduan aurkezten dute. Gazte batek berak duela urte batzuk Europara egindako bidaiaren zailtasun eta arriskuak azaldu zituen, orain Mediterraneoan etengabe gertatzen diren heriotzak salatu zituen, eta argi eta garbi argudiatu zuen aldarrikapenek bizitoki duina bihurtu nahi dutela Rif, oraingo umeek emigrazioaren bide arriskutsua hartu behar ez dezaten.

Kontzentrazioetan geureetan ohikoak ez diren kemena eta pasioa azaleratu dira. Ordubete baino gehiago iraun dute, eta bitartean, etengabe oihukatzen, abesten edo hitz egiten aritzen ziren, gelditu gabe. Adin guztietakoak, umeak barne. Gizonezkoek zuten protagonismo gehiago, zalantzarik gabe, baina emakumeek ere garrantzi nabaria izan dute mikrofonoa hartuta, abesten zein diskurtsoak irakurtzen. Batzuk hiyab jantzita zutela, beste batzuk, gazteenek, burua estali gabe. Topikoak apurtuz.

Berezia ere kontzentrazioak egiteko egunak eta orduak izan dira. Bigarrena uztailak 16an ospatu zuten, eta hirugarrena abuztuak 13an. Sanferminen osteko igandea bat, jaizubi baten erdian dagoen igandea bestea. Jai egunak, eguraldi ona, beroa... Egun txarrak zirela esango genuke guk kontzentrazioak antolatuko behar izan bagenu, udako jai egunotan hiritik kanpo egoteko ohitura baitugu. Haientzat, alta, egun aproposa, jai eguna zelako hain zuzen ere, eta horrek herri ezberdinetatik, Nafarroatik zein Errioxatik, familia osoei Iruñera etortzeko aukera ematen baitzien. Jai eguna mobilizaziorako erabili zuten, eta behin etorrita ez zuten inolako presarik elkarretaratzeari amaiera emateko.

Hitzaldiak, pankartak eta leloak, bestalde, eleaniztunak izan ziren, eta euskara ere entzungai izan zen behin baino gehiagotan, “Rif askatu!”, “Gora Rif!” eta halakoekin. Txalotzekoa, zalantzarik gabe, euskara eta amazighera elkarretaratze batean elkarrekin egon izana. Uztezko mairuen hizkuntzak elkarrekin, ustezko mairuek antolatutako elkarretaratzetan. Uda parteko lainopean.

0 Comentarios

Destacadas

Pensamiento
Thomas Fazi: “No puedes solucionar una crisis creada por el euro dentro del euro”

Políticas de identidad, crisis económica, arquitectura del sistema financiero, posibilidades de una coordinación de gobiernos de izquierda dentro de la UE... Thomas Fazi se mete en todos los jardines del presente político común a los Estados europeos.

Antiespecismo
¿Qué hace un oso en las Bardenas?

Sendaviva celebra su decimoquinto aniversario con la amplición del número de animales explotados en su zoológico y con una nueva inyección de dinero público, cuatro millones de euros para 2018 y 2019, que suman un total de 68 millones aportados por el Gobierno de Navarra.

Siria
Putin, emperador en Oriente Medio

La victoria de Assad se ha cimentado no solo en el apoyo ruso, sino también en los efectivos que sobre el terreno han aportado Irán, Hezbolá y milicias chiíes procedentes principalmente de Iraq. Sin embargo, el auténtico vencedor en esta guerra será Vladimir Putin.

Camboya
Camboya: memoria del exterminio
El 17 de abril de 1975, la guerrilla de los jemeres rojos liderada por Pol Pot tomó las calles de Phnom Penh, la capital de Camboya.
Promiscua
Segura
Capítulo V. Me habían comentado que OKCupid era ideal porque tenía un formulario interminable de preguntas de todo tipo, desde libros que te gustan hasta política.

Últimas

Ciencia ficción
“Es posible escribir ciencia ficción sin usar préstamos del inglés”

AnsibleFest, el primer festival de ciencia ficción feminista a nivel estatal, arranca hoy en Bilbao, y una de sus organizadoras, la crítica cultural, editora y traductora Arrate Hidalgo evalúa el panorama de un género con buena salud, aunque recalca que “también ha habido muchas iniciativas en el pasado”.

Música
Talk Talk, en el árbol de la sabiduría

En el díptico esencial de los británicos Talk Talk se escucha pop de corazón sacro, confundido entre tics jazz, aura góspel y la abnegada motivación por encontrarse con la espiritualidad de Alice Coltrane y el Miles Davis azul.

Economía social y solidaria
VI Feria del Mercado Social: mucho más que un fin de semana
En esta feria, además de ser consumidoras conscientes, vamos a demostrar que también estamos orgullosas de contribuir a la construcción de otra economía más justa y más ecológica. Hagamos que todo el año sea Feria.
Caza
La caza volverá este curso a las escuelas extremeñas

Por tercer año consecutivo, el programa de Promoción y ayuda al deporte escolar (PROADES) de la Consejería de Educación de la Junta de Extremadura volverá a incluir la caza entre sus actividades deportivas a promocionar en los colegios de la Comunidad.

Cine
Más muescas en la estirpe de los Kennedy
‘El escándalo Ted Kennedy’ (2017) sigue el camino de ‘Jackie’ (2016) indagando en lo más parecido a una familia real que ha existido por EE.UU.