Internet
O novo fascismo utiliza ‘memes’ para propagar a súa mensaxe de odio

Baixo a aparencia de memes e gifs, o fascismo campa ás súas anchas disfrazado de humor, ironía e amor polo friki.

Proyecto Una fascists
Imagen: Proyecto Una
24 may 2019 10:00

A finais de abril de 2018, en Toronto, dez persoas morrían arroladas por un home montado nunha furgoneta, nun acto que finalmente foi recoñecido como un ataque terrorista. Antes de levar ao cabo este atentado, o autor deixara subida unha mensaxe no seu Facebook na que afirmaba que a guerra contra os homes de éxito e as mulleres atractivas comezaba. O terrorista era un Incel —acrónimo de celibato involuntario—, persoas, na súa inmensa maioría homes brancos, que non teñen relacións sexuais pero que o desexan, e que culpan ao resto da sociedade por este feito. O seu rancor, dirixido sobre todo ás mulleres ás que consideran culpables da súa falta de relacións, induce a que sexan altamente misóxinos e enxalcen a violación e a violencia como medio de conseguir o que queren.

O atentado de Toronto non foi o único acto violento deste grupo, pero a verdadeira pregunta radica en como a tópica imaxe de friki —comunmente homes que non practican sexo, amante dos videoxogos e das series, ao estilo do estereotipo que se debuxa en ficcións como "The Big Bang Theory"— acabou convertida nunha oda á violencia e ao odio. A resposta atópase en internet e nas redes sociais, caldo de cultivo de ideas de ultradereita ata convertelas, para moitos, no discurso máis apetecible. Esta é a premisa de Leila, Rihanna y Trump (Descontrol, 2019), o libro que acaba de publicar Proyecto Una na editorial Descontrol, unha “colectividade millenial”, como se definen a si mesmas, “que ten como cometido desenmascarar as novas formas de fascismo que se ocultan baixo simboloxía aparentemente inofensiva”.

De Pepe The Frog ao auxe do fascismo

No ano 2005, o debuxante estadounidense Matt Furie creaba Boy’s Club, un cómic protagonizado por un grupo de animais, entre eles Pepe, unha ra, feitos co programa Microsoft Paint. Isto, que podería ter pasado como unha banda deseñada máis nas redes, acabaría facéndose moi coñecido cando Pepe se converteu nun dos memes máis utilizados pola ultradereita para “atraer xente ao seu terreo”.

Furie acabou matando á súa creación no 2017, farto de que se relacionara con movementos de odio e de que se convertera no símbolo de páxinas de corte racista, misóxino e fascista como 4chan. Porén, Pepe non é o único símbolo collido pola ultradereita actual, e só é un indicativo do que está acontecendo en internet: baixo a aparencia de memes, gifs, e imaxes de corte irónico e humorístico, o fascismo campa ás súas anchas, coa axuda dun exército de trolls, considerados a si mesmos como Alt-right, ou dereita alternativa, pero que en verdade comparten ideas de odio cara ao outro, todo isto disfrazado de humor, ironía e amor polo friki, culpando aos demais de ser uns ‘ofendidos’.

Baixo a aparencia de memes, gifs, e imaxes de corte irónico e humorístico, o fascismo campa ás súas anchas nas redes coa axuda dun exército de trolls, considerados a si mesmos como Alt-right

“A identidade friki foi sempre unha identidade pechada, moi masculinizada”, comentan os creadores de Leila, Rihanna y Trump. “Porén, agora o friki é mainstream, e os frikis ao ver isto pensaron, que me queda a min? Non eran machos alfa, entendían que o friki estaba ‘contaminado’ e que as feministas tomaran o mundo, e entraron nunha teoría da conspiración”, engaden.

Foi así cando as páxinas como 4chan ou Forocoches viron como se incrementaban as súas visitas e a súa presenza en internet. “Si, a dereita está crecendo moito nas redes e hai moitos trolls conspirando, pero realmente non é que sexan tantos, senón que teñen unha identidade moi construída, identifícanse a si mesmos nas redes, e están case todo o tempo navegando. Isto é potente porque desde o punto de vista dunha sociedade capitalista e individualizada, eles están utilizando a arma da identidade para aglomerarse”, advirten desde o proxecto. Tamén inciden en que non é un problema de ‘homes que xogan aos videoxogos’, senón que o tema é moito máis profundo. Nunha sociedade capitalista, que esquece ás persoas, non é tan raro que se creen este tipo de problemas.

Machismo
Y el meme salió rana

En su propagación, la nueva extrema derecha estadounidense forjada en internet ha empleado lenguajes, herramientas y conceptos que parecían coto privado de la izquierda. Un breve ensayo de Angela Nagle ofrece pistas para desentrañar este cambio de paradigma.

“O fascismo é a cara fea e o capitalismo a cara amable dun sistema que está baseado na xerarquía, que ven tamén do patriarcado, do dominio sobre os corpos e sobre os territorios. O fascismo é como unha reacción ás causas de todo isto: a soidade, ao abandono... Ao final, calquera persoa, dá igual a súa ideoloxía, decátase de que as cousas non están ben”, recordan desde Proyecto Una. O fascismo aproveita isto indo ao sentimento en vez de ir á raíz do problema, que é o sistema económico o que provoca desigualdades. “O fascismo diche, se estás só e triste non te preocupes que eu che vou dar símbolos: patria, gloria... ou ‘memes’ das túas personaxes favoritas que che vendan esta mensaxe de odio. A ra Pepe, por exemplo, é unha personaxe dun cómic de fumados, e eles baleirárono do seu significado orixinal enchéndoo de significado fascista. É ridículo se o pensas”, engaden.

Nunha sociedade capitalista e individualizada, eles están utilizando a arma da identidade para aglomerarse

E é isto o que crea e alimenta grupos como os Incel, homes que se desprezan a si mesmos e que se senten vítimas —porque albergan o sentimento de que o mundo xa non xira ao seu redor e de que se lles está roubando o privilexio— e que culpan á sociedade do que lles pasa sen ver que o sistema é o culpable. “Hai que facerlles ver isto, porque en realidade todos estes novos rapaces, trolls, son infelices polo mesmo que están propugnando, e, ademais, nunha sociedade como a nosa eles nunca van ser o macho alfa”.

O fascismo deixou de disimular o seu odio contra ás mulleres, contra o estranxeiro... Contra o alleo. Mais, como din desde Proyecto Una, isto non deixa de ser a mostra de que o neoliberalismo, como unha besta ferida, síntese ameazado e está intentando morrer matando. Desde o Proxecto advirten de que isto non quere dicir que a situación que vivimos non sexa perigosa, nin que a ‘batalla’ estea gañada. Tampouco que o que está acontecendo nas redes non sexa algo a tomar en serio. Porén, tamén din que queren “ser positivas e pensar que en certos aspectos a situación está máis preto que nunca de mellorar”. Por iso hai que seguir traballando, e lanzarlle a mensaxe a estas partes da sociedade de que o seu inimigo é xusto aquel que se representa a si mesmo como o ‘heroe’.

O neoliberalismo, como unha besta ferida, síntese ameazado e está intentando morrer matando advirten desde Proyecto Una

“Temos que usar todos os medios precisos para chegar á xente”. A esquerda ten que deixar de ver internet, os videoxogos e a cultura Pop como algo externo e residual, porque é aí onde se move e se representa a sociedade. “Xogo de Tronos, por exemplo, pode ter moitísima máis influencia no imaxinario das persoas que calquera ensaio, e internet é a ferramenta para achegar esa mensaxe que defendemos: que nunha sociedade na cal a vida, e non o capital, estivera no centro, todo o mundo viviría mellor”.

Desde o perfil de twitter de Proyecto Una din que “a guerra comeza”, e a mellor forma de librala é facer “que as risas cambien de bando”, utilizando memes ou o que faga falta. Pero hai que librala. “Porque, nisto, nos vai a vida”.

Relacionadas

Censura
Trump quiere prohibir TikTok y otras aplicaciones chinas

El secretario de Estado, Mike Pompeo, declaró que televisión que la Administración estadounidense está estudiando capar el uso de varias redes sociales y aplicaciones de origen chino.

Redes sociales
El discurso del odio le sale caro a Facebook: pierde 7.000 millones en anuncios

La Liga Anti-Difamación y el movimiento Black Lives Matter están consiguiendo que distintos anunciantes suspendan su relación con Facebook, la plataforma publicitaria más importante del mundo. Una campaña de boicot está costando miles de millones de dólares a la empresa de Mark Zuckerberg.

La semana política
Los últimos nueve segundos

La nueva normalidad es la entrada a un laberinto. Las multinacionales de internet determinan un porvenir político en el que la aceleración se impone a la reflexión. Las redes sociales construyen ese presente continuo en el que las emociones prevalecen y dificultan la organización colectiva. 

3 Comentarios
#34820 10:41 26/5/2019

Hai todo un mundo de memes nazis en Telegram. Dende o ecofeixismo ate a antisemitismo pasando polo lobby feminista e lgbt.

Responder
0
0
O mesmo de antes 12:21 24/5/2019

Levo tempo fascinado por este tema. Fixen está traducción dun artigo que fala do tema e advirte de que non se debera simplificar ou conectar sen máis estos novos síntomas có "fascismo clásico". Hai bastante de novidade nestas expresións actuais o cal non quita que o fascismo de toda a vida trate de sacar proveito.
https://transistemas.wordpress.com/2019/05/09/el-nuevo-hombre-de-4chan/?preview=true

[non é nada cómodo comentar dende o móbil]

Responder
0
0
#34718 11:55 24/5/2019

Levo tempo fascinado por este tema. Fixen está traducción sin artigo que gala do tema e advirte de que non se debera simplificar ou conectar sen máis estos novos síntomas do fascismo có "clásico". Hai bastante de novidade nesta novas expresións o cal non quita que o fascismo de toda a vida trate de sacar proveito.
https://transistemas.wordpress.com/2019/05/09/el-nuevo-hombre-de-4chan/?preview=true

Responder
0
0

Destacadas

Coronavirus
Los gigantes de la alimentación se embolsan 18.000 millones mientras el hambre se extiende por el covid-19

Las hambrunas provocadas por la pandemia pueden provocar más muertos que el propio virus, según un informe de Oxfam. Mientras, las mayores empresas de alimentación y bebidas reparten 18.000 millones de euros en dividendos a sus accionistas.

Catalunya
En el punto de mira de las patrullas de Mataró
Vecinos de la capital del Maresme han formado patrullas para “hacer frente” a los robos con fuerza y las ocupaciones ilegales que ocurren en el municipio. El Ayuntamiento de Mataró y las asociaciones vecinales se oponen a estas patrullas, en cuyos grupos de Telegram circulan mensajes abiertamente racistas, pero señalan que hay un problema de convivencia y seguridad que requiere una respuesta compleja.
Crisis climática
La Tierra podría sobrepasar el umbral de los 1,5ºC en los próximos cinco años

La Organización Meteorológica Mundial publica sus últimas predicciones y señala que, en 2020, la temperatura media será 0,8ºC superior a la media de los años 1981-2010.

Sanidad pública
Seis gráficas para entender los recortes en la sanidad

La pandemia ha demostrado cómo de importantes han sido los recortes en gasto sanitario, plantillas, atención primaria y salud pública en la Comunidad de Madrid.

Música
Sara Curruchich: porque fueron somos, porque somos serán

La cantante Sara Curruchich cree “totalmente” que la música y las artes pueden transformar un país y hasta el mundo entero para que sea más igualitario, equitativo y con mayor justicia social. Su disco Somos es un canto a los pueblos originarios de Guatemala, una llamada a abolir las fronteras y un manifiesto a favor de la tierra, “dadora de vida”.

Fake news
Google ha pagado 19 millones de dólares a páginas que difunden bulos sobre el coronavirus

Aunque una línea muy fina separa el bulo de lo controvertido, Google o Amazon salen ganando con el tráfico que generan estas páginas. Un estudio calcula que, durante el coronavirus, varias compañías han financiado con al menos 25 millones de euros la manipulación.

Opinión
Fuera fascistas de nuestras fábricas

El anuncio de Vox de que se plantea la creación de un sindicato no debería pasar desapercibido si no queremos que ocurra lo mismo que en Alemania.

Últimas

Coronavirus
Las redes vecinales desmontan en Cibeles el mito de Almeida: “Los servicios sociales no cogen el teléfono”

Las redes vecinales exigen frente al Ayuntamiento que el alcalde Martínez-Almeida garantice la alimentación de las 50.000 personas atendidas por las despensas solidarias. Ante la falta de apoyo institucional y el desgaste de estas iniciativas de apoyo mutuo, miles de personas podrían quedarse este verano "varadas en tierra de nadie, sin recursos para alimentarse”.

Infancia
El IMV deja fuera a dos millones de hogares en riesgo de pobreza con hijos
El IMV deja fueran al 70% de familias con hijos e hijas en riesgo de pobreza y a un 37% de las que están en riesgo de pobreza severa. Save the Children pide cambios en los criterios de acceso y complementarlo con ayudas autonómicas. La organización estima que uno de cada tres niños estará en situación de pobreza en 2020 si no se toman medidas.
Tecnología
El valor de la incomodidad

Tu móvil sabe dónde estás, dónde compras, dónde comes, dónde te desplazas y dónde te alojas. Te sugiere cosas, actividades que hacer y sitios que visitar. Es estupendo, porque es cómodo no tener que buscar lo que te apetece hacer.

Islas Canarias
Contra el hotel de La Tejita y su mundo (II): tierras arrasadas

En contraposición a lo que nos cuentan en el telediario acerca de las virtudes del turismo, los datos son demoledores: las zonas turísticas coinciden exactamente con las zonas con mayor índice de pobreza extrema no solo de Tenerife, sino de todo el Estado español.

Vivienda
Demanda del Sindicato de Inquilinas contra Blackstone, el gigante de los 250.000 millones de euros

El Sindicato de Inquilinas presenta una demanda contra las cláusulas abusivas que la mayor compañía inmobiliaria del planeta, Blackstone, incluye en los contratos de decenas de familias en Torrejón de Ardoz (Madrid).

Opinión
Una breve radiografía crítica de las elecciones gallegas

Si todo sigue el guión previsto, Feijóo volverá a ser presidente de la Xunta de Galicia. Si hay carambola y gobierna la izquierda, tampoco se esperan grandes innovaciones.