Vivienda
A cesión de uso: un modelo de vivenda descoñecido pero totalmente legal

Mentres a burbulla inmobiliaria volve medrar, persoas e colectivos buscan xeitos alternativos de compartir e de vivir.
Aldea de Sálvora
Aldea de Sálvora, abandonda desde hai décadas.
27 may 2020 07:00

En Galiza hai case 300.000 casas baleiras, un 18,6%. A isto hai que lle engadir que algunhas desas vivendas forman parte dos case 2.000 núcleos de poboación deshabitados da nosa comunidade, segundo datos do INE no 2017. Ao tempo dunha Galiza que se baleira, vivimos nunha época na que nos rodean series e programas de televisión que xiran en torno á compra, cambio e arranxo de casas imposibles por prezos desorbitados. Mergullármonos polas opcións de casas en venta e aluguer é ser testemuñas dun panorama desalentador onde fica máis que evidenciado que a adquisición dun lugar no que vivir parece un soño inalcanzable para a maioría. Con todo, a vivenda é un dereito, non un privilexio, e así o entenden algunhas das persoas e asociacións que buscan difundir a coñecida como cesión de uso, un sistema de intercambio onde non hai case cartos de por medio, pero que é moi “beneficioso para ambas partes”.

A filosofia da cesión de uso

“Cando comecei a vivir con este modelo foi porque traballaba na construción e o propietario dunha casiña que busquei para vivir me deu a opción de quitar o contrato a cambio de manter o lugar e facer algúns arranxos, porque sabía que se me daban ben e a súa casa precisaba reparacións”, conta Alberto, un dos membros da cooperativa Kibutz, pioneira en darlle visibilidade a este modelo de vivenda en Galiza. “E desde entón, este é o modelo que procuro no canto de hipotecarme. En Galiza hai moitas casas abandonadas, e arranxalas é beneficioso tamén para as persoas propietarias”, explica.

O fundamental é entender tamén que este modelo é totalmente legal, aínda que sexa pouco coñecido no estado español. “Existen varios tipos de contratos e a cesión en uso é un dos sistemas de acceder a vivenda recoñecidos, é dicir, no estado español é legal. O que pasa é que aquí se fai moi pouco uso del (sobre o 6%). Con todo, noutros países está moito máis estendido”. Sen ir máis lonxe, este modelo de cesión leva 40 anos en funcionamento en varios países europeos: Dinamarca, Alemaña ou Holanda son un exemplo. Na capital danesa, concretamente, máis do 30% da poboación vive grazas a este sistema . No estado español, pola súa banda, Barcelona e Madrid teñen barrios que perseguen estas iniciativas.

No caso de Kibutz, unha cooperativa que busca outros xeitos de vivir máis acordes co entorno e diferentes ao sistema convencional, Alberto explica que o que pretende é dar a coñecer este sistema “porque hai moitas persoas que se non usan a cesión de uso é porque non saben que existe esta posibilidade legalmente” e, ao tempo, “para chegar directamente aos propietarios, para saltar un eslabón. A través de amosar exemplos de propietarios que están moi contentos e que senten que este sistema lles favorece porque se lles revaloriza a propiedade, non se teñen que preocupar de mantela, algo que leva moito tempo e implica moitos cartos cada ano —ao final estamos na Galiza, aquí a nada que tes terreo a natureza sempre reclama o seu espazo— haberá cada vez máis xente interesada en ceder as súas propiedades”. Con todo, din, por agora “a maioría son persoas que buscan vivenda, que non teñen casa e que queren saber como facer para atopar unha con este sistema”.

“A cesión en uso é un dos sistemas de acceder a vivenda recoñecidos, é dicir, no estado español é legal. O que pasa é que aquí se fai moi pouco uso del (sobre o 6%). Con todo, noutros países está moito máis estendido”

O importante para esta e outras iniciativas é que cada vez se coñeza máis, porque así, explican, “habería moitas menos casas abandonadas na Galiza, e todo cun sistema moi positivo para todas”. E se evitaría a especulación. Tamén consideran importante que cada vez máis colectivos se sumen a este xeito de vivir, como o Proxecto Epona, que busca que as persoas donas de terreos en desuso as cedan para que outras as cultiven e poidan utilizalas para o autoconsumo.

A casa da Poza: cesión para proxectos de reactivación do rural

“Somos, pura e sinxelamente, unha familia orixinaria de Poulo (Gomesende), que ten a idea de non deixar esmorecer a casa familiar. Non é mellor atopar alguén que a coide?”, así comeza o páxina web dunha familia que ofrece a súa casa para quen a queira manter durante uns anos que se poden alongar no tempo. “A Casa da Poza é un proxecto familiar de reconstrución de vivenda en desuso. Como cremos firmemente en potenciar a reactivación do rural galego a través de acordos de cesión de uso orientados máis ao traballo na vivenda que ao intercambio económico, ofrecemos un contrato de oito anos prorrogable a dez por un módico alugueiro de 50€ ao ano a aquel grupo de persoas que decididamente aposten pola vida no rural. Preferimos falar de traballo, de involucrarse, de ilusión e de proxectos que de diñeiro”, explican tamén no seu sitio web.

“Á casa iamos de cando en vez desde que se baleirou, pero realmente nunca houbo unha ocupación real do espazo. Iso si, fómola mantendo con pequenos arranxos —o teito por exemplo está perfecto, non hai nada que estea cedido—”, conta Suso, un dos donos da vivenda que se ofrece. “Démoslle varias voltas e amoseille ás miñas irmás que quizais se podía facer algo para evitar que a casa esmorecera. Que por medio dalgún tipo de proxecto lle podiamos dar algo de vida á zona. Agora mesmo hai vivindo habitualmente na aldea catro ou cinco familias e fan a súa actividade alí tamén”.

A idea, contan, é buscar unha persoa, grupo ou mesmo unha cooperativa que estean dispostas a levar ao cabo un proxecto sostible no lugar. “Nós poñemos a disposición a casa e os terreos colindantes —aínda que pode haber máis se a xente que colla a casa o precisara—, para que fagan un proxecto de vida, conta Suso. Pero para nós non se trata tanto de que nos manteñan a casa nin que a arranxen un pouquiño ou cousas así. Iso sería moi sinxelo e non interesa tanto porque xa o podemos facer nós. Senón que isto vai de proxectos, e se aparece un proxecto interesante e que é sostible, nós imos apostar por el. Incluso poderiamos asesorar con información e presentarlles xente que axude”.

Deste xeito, a través da súa páxina web as persoas interesadas en ofrecer un proxecto teñen que poñerse en contacto coa familia, que valorará todas as participacións recibidas ata o 15 de xuño e dará a coñecer a persoa ou persoas gañadoras en agosto. “Tivemos que aprazar a elección pola Covid-19. Pero tamén a pandemia fixo que se incrementara o interese na iniciativa”, contan as creadoras da idea.

isto vai de proxectos, e se aparece un proxecto interesante e que é sostible, nós imos apostar por el

“É curioso porque a maioría dos galegos -creo que se cifran nun millón e medio- teñen parcelas no rural, porque de súbito se ti tes un avó en tal sitio, de repente un día descobres que herdaches unha finca e igual ti nunca estiveras nese lugar, e igual nin sabes onde está. E somos moitas as que estamos nesa situación. Pero como nunca pensamos nese tema pois están reabandonadas”, conta Suso. Tamén menciona o banco de terras nacido no ano 2007 durante o bipartito na Consellería de medio rural. “Porque hai moitas terras que están abandonadas e non poden estar así. Ou aparecen os donos e fan algo con elas, ou senón terán que pasar a un banco de terras público para facer unha ordenación do territorio e poñer iso a funcionar dalgún xeito”.

“O que temos claro é que se realmente queremos dalgunha maneira conseguir que haxa unha actividade no rural galego, hai que empezar a repensar o concepto da propiedade como o estamos levando. Por outra banda, antes vivía moita xente da agricultura no rural e hoxe iso non é posible, pero por moitas razóns distintas, non só produtivas senón tamén sociolóxicas”, remata Suso. “Por iso, o único que queremos é que alguén se anime a crear o seu proxecto no terreo que ofrecemos, e temos incluso outra xente que quere ver se dá bos resultados para intentalo eles despois nas súas zonas. Se o noso proxecto serve para isto, pois nós encantados da vida”.

Relacionadas

La semana política
Colchones y suelos

Fomento anuncia un plan para poner suelo público a disposición del sector privado a coste cero. Ada Colau ofrece 1.200 euros mensuales a los propietarios de pisos turísticos para solucionar temporalmente la necesidad de familias vulnerables. El sector de la inversión inmobiliaria no se inmuta con la crisis, convencido de que nadie va a tocar sus privilegios.

Vivienda
Demanda del Sindicato de Inquilinas contra Blackstone, el gigante de los 250.000 millones de euros

El Sindicato de Inquilinas presenta una demanda contra las cláusulas abusivas que la mayor compañía inmobiliaria del planeta, Blackstone, incluye en los contratos de decenas de familias en Torrejón de Ardoz (Madrid).

Coronavirus
El Gobierno prorroga un “escudo social” que deja fuera a decenas de miles de familias

La Plataforma de Afectados por la Hipoteca (PAH) exige un Real Decreto que “homologue las situaciones de vulnerabilidad” para no marginar a las familias que ya vivían en situaciones precarias antes de la crisis del covid-19, que proteja a las personas sin papeles y a las que han tenido que ocupar pisos de bancos o fondos buitre.

0 Comentarios

Destacadas

Coronavirus
Decenas de trabajadores siguen acudiendo a su centro de trabajo sin saber que allí se originó el rebrote de Madrid
Un inmueble de oficinas fue el lugar en el que se dio el rebrote de la capital mientras decenas de trabajadores tienen que seguir acudiendo a él. La Consejería de Sanidad no quiere dar explicaciones al respecto, al mismo tiempo que la empresa dueña del edificio asegura desconocer cuántos trabajadores están contagiados.
Especulación urbanística
Un fondo buitre anida en el centro de Vigo

El fondo norteamericano Autonomy Capital, del que es fundador el ex directivo de Lehman Brothers, Robert Gibbins, compró la deuda del proyecto del Barrio do Cura en 2018. Ahora los vecinos y vecinas piden no ser abandonados ante la especulación urbanística e quiere garantizar su derecho a la vivienda frente a una posible expropiación del gobierno local.

Crisis económica
Estados Unidos y China, en rumbo de colisión

La construcción de China como enemigo es la apuesta política de Donald Trump para su reelección en noviembre. Los movimientos en inteligencia militar dibujan el rastro de una escalada del conflicto desde su faceta comercial y mediática.

La semana política
Colchones y suelos

Fomento anuncia un plan para poner suelo público a disposición del sector privado a coste cero. Ada Colau ofrece 1.200 euros mensuales a los propietarios de pisos turísticos para solucionar temporalmente la necesidad de familias vulnerables. El sector de la inversión inmobiliaria no se inmuta con la crisis, convencido de que nadie va a tocar sus privilegios.

Últimas

Elecciones 12 de julio (País Vasco y Galicia)
El Gobierno vasco impide votar a al menos 200 personas en las elecciones del domingo

Tanto si presentan síntomas activos como si se encuentran asintomáticas, las 200 personas que actualmente tienen covid-19 no podrán acudir a los colegios electorales el 12 de julio. Los contactos estrechos de los positivos, otras 500 personas, deberán ir con la papeleta desde casa, si es que la tienen.

Urbanismo
El hotel de cala San Pedro recibe un dictamen ambiental negativo
El proyecto, que supondría la construcción de un complejo de casi 600 metros cuadrados con 11 habitaciones y 22 plazas, se considera “inviable”.
Contigo empezó todo
Los españoles antifascistas presos de la Inglaterra antifascista

En 1945, 226 presos españoles que habían pasado por campos de concentración en Francia acabaron siendo acusados por las autoridades británicas de colaborar con los nazis.

Sanidad
Médicos MIR del País Valencià irán a la huelga desde el 21 de julio

El colectivo de Médicos Internos Residentes (MIR) de los servicios públicos sanitarios valencianos anuncia huelga indefinida a partir del 21 de julio.