Santiago de Compostela
A Factoría Moza, o proxecto para converter Salgueiriños en referente xuvenil

Hai case vinte anos que a estrutura de Salgueiriños, en Santiago de Compostela, agarda sen rematar. Pensada nun primeiro momento para albergar o parque comarcal de bombeiros, o esqueleto de formigón leva décadas convertido nunha ruína urbana. Agora, o Concello quere darlle a volta a esa imaxe cun proxecto que, segundo defenden desde o goberno local, aspira a algo pouco habitual dentro das políticas públicas dirixidas á mocidade: non un parche puntual, senón un equipamento de referencia.

A iniciativa deuse a coñecer en xaneiro de 2025, cando a concelleira de Dereitos e Servizos Sociais, Promoción Económica e Xuventude, María Rozas, presentou publicamente os primeiros detalles do equipamento. Tras avaliar a viabilidade da estrutura abandonada, o Concello definiu un edificio cunha superficie construída de case 4.500 metros cadrados, distribuídos en tres plantas.

A proposta parte dun diagnóstico compartido dentro do goberno local: despois de case vinte anos coa estrutura de Salgueiriños sen rematar, o obxectivo é acabar cunha imaxe de abandono que se prolongou durante décadas e dotar á cidade dun equipamento específico para a mocidade, ata agora inexistente nesta escala.

Cinco áreas para un só edificio

Máis alá da superficie total, o anteproxecto detalla como se repartirá o uso do espazo. A música terá a súa propia zona, con ata sete salas de ensaio e gravación —o dobre que as tres coas que conta actualmente o Centro Xove da Almáciga, onde a demanda supera hoxe a capacidade dispoñible— e unha sala de concertos para uns 600 asistentes.

Unha segunda área estará dedicada á formación, ao asesoramento e ao estudo: aulas, unha biblioteca que se integraría na rede municipal, espazos para obradoiros e despachos onde se ofrecería orientación en materias que preocupan á xente nova, como a saúde mental ou a educación sexual. A actividade física ocupará unha terceira zona, con sitio para danza, ximnasio e tamén un espazo de tipo maker, mentres que a cuarta área será un coworking con entrada independente desde a rúa, pensado para funcionar sen depender dos horarios do resto do edificio.

Ademais da distribución por usos, o anteproxecto conserva un elemento simbólico da estrutura orixinal: a torre de Salgueiriños

Por último, o proxecto reserva unha gran zona central, a modo de praza cuberta, para o lecer e a interacción social, con espazo para o skate e outras disciplinas urbanas. É precisamente este bloque o que Rozas puxo en valor con máis insistencia, ao lembrar que moitos mozos e mozas non atopan hoxe alternativas de ocio que non pasen polos centros comerciais ou polo consumo.

Ademais da distribución por usos, o anteproxecto conserva un elemento simbólico da estrutura orixinal: a torre de Salgueiriños. Segundo explicou a concelleira, servirá non só para conectar as plantas do edificio, senón tamén como miradoiro e como soporte para difundir a programación da Factoría, á vez que se manterá como testemuña da historia do propio inmoble.

O Concello tentou obter financiamento a través do Ministerio, sen demasiado éxito ata o momento. Foi entón cando decidiu incluír a Factoría Moza dentro dunha iniciativa máis ampla para acceder a fondos europeos: un proxecto valorado en 20 millóns de euros destinado a transformar o norte da cidade, que integra a Factoría xunto a outras actuacións urbanas e ambientais na zona.

O que caracteriza a Factoría Moza é o propio enfoque do proceso: en lugar de responder con medidas illadas ou de urxencia, o Concello optou por artellar un proxecto de longo percorrido, con varias fases encadeadas

O paso máis recente neste proceso é a apertura do procedemento para contratar a redacción do proxecto básico e de execución da Factoría de Salgueiriños, coa previsión de que as obras se desenvolvan entre 2027 e 2028.

Rozas enmarcou este avance no obxectivo de, nas súas palabras, saldar unha débeda histórica coa mocidade da cidade. Máis alá dos trámites de cada fase, o que caracteriza a Factoría Moza é o propio enfoque do proceso: en lugar de responder con medidas illadas ou de urxencia, o Concello optou por artellar un proxecto de longo percorrido, con varias fases encadeadas —deseño, busca de financiamento e redacción técnica— para un equipamento pensado especificamente para a poboación xove da cidade.