Racismo
Hai superheroes que non levan capa

Dicía Marthin Luther King: “Se un home non descubriu algo polo que morrer, non é apto para vivir”. O destino xoga, ás veces, pasatempos macabros. Cando Rudell Stitch resolveu o sudoku, xa era demasiado tarde. Acendemos o DeLorean para viaxar á década dos 50, os anos duros das leis de segregación racial. Próxima estación: Louisville, Kentucky.

Rudell Stitch
Rudell Stitch coa súa familia

publicado
2019-02-07 10:15:00

Cando un pensa en Kentucky; pensa en persoas brancas con roupa de camuflaxe, botas de vaqueiro e fibelas nos cintos que acostuman ser máis grandes do que a funcionalidade sinala. En Kentucky, o estado sureño máis no norte dos Estados Unidos, a imaxe que manda adoita ser a branca. Esta imaxe, aínda actual, nos anos 50 era máis marcada.

Nos 50, Dwight Eisenhower ocupaba a Casa Branca. A economía de Louisville, principal cidade de Kentucky (cerne do bourbon) estaba xa recuperada dos anos da prohibición. Os cartos do tabaco, do bourbon, e as fábricas de Ford e General Electric facían que vivir en Louisville non fose tan pobre e duro como no gran sur. Nos 50 as persoas negras debían viaxar na parte traseira dos trens e autobuses, e só podían beber nas fontes públicas coa frase “colored”. Ser afrodescendente en Louisville era un sinónimo de vivir lendo carteis de “white only” e “no coloreds allowed”.

A mediados do século XX, nos Estados Unidos, estaban vixentes as Leis Jim Crow que propugnaban a segregación racial en todas as instalacións públicas baixo o lema “separados pero iguais”, e eran aplicadas aos afroamericanos e outros grupos étnicos non brancos. A segregación de iure foi de aplicación nos estados do sur, nos estados do norte a segregación era de facto.

Ser afrodescendente en Louisville era un sinónimo de vivir lendo carteis de “white only” e “no coloreds allowed”

Rudell Stitch foi un boxeador de Louisville, Kentucky. Nado en 1933. Durante a súa adolescencia, ingresou no ximnasio Headline Boxing de Bud Bruner. Boxeando como peso lixeiro e welter. Stitch gañou 45 de 57 combates amateur. Durante esa época, un mozo comezou a baixar polo ximnasio de Bud Bruner. Rudell tiña un afecto especial por el e, ás veces, adestraban xuntos. O mozo chegara un día ao ximnasio contando unha historia que produciu os sorrisos de tódolos presentes: abordou a un oficial de policía despois de que os matóns do barrio roubáranlle a bicicleta. O policía díxolle ao rapaz: “mira, mozo, vai ser moi difícil recuperar a bicicleta” pero a cambio aconsellou que fose a un ximnasio para previr futuros atracos practicando algunha técnica de defensa persoal, como o boxeo. Pero despois dos choros iniciais, o rapaz resultou ser un fanfurriñeiro que dicía tódolos días que quería ser o boxeador máis grande da historia. Coa intención de baixar os fumes do mozo, Rudell chamábao con cariño polo último elemento do seu nome completo: Junior.

Louisville está dividida pola Rúa Nove en dúas metades; a parte occidental (o West End) e a parte oriental (o East End). No West End a poboación era predominantemente negra, no East End era predominantemente branca. De cando en vez, aínda hoxe, hai quen chama á Rúa Nove o Muro de Berlín. Unha persoa que vivira na parte occidental tiña unha esperanza de vida que era aproximadamente 10 anos máis curta que a esperanza de vida promedio da cidade. Tanto Rudell como Junior, ambos afrodescendentes, vivían no West End dunha Louisville segregada de xeito moi intenso. Na parte occidental o ingreso promedio e os niveis de educación eran máis baixos, mentres que as taxas de enfermidade cardíaca e diabetes eran máis altas.

De cando en vez, aínda hoxe, hai quen chama á Rúa Nove o Muro de Berlín

Con Bud Bruner como o seu manager e adestrador, Stitch comezou a súa carreira profesional como welter en 1956. Para chegar a fin de mes, Rudell tiña un traballo a tempo completo nunha pranta empacadora de carne, debía manter unha familia con 6 fillos. O 27 de agosto de 1958, Stitch derrotou ao peso welter Isaac Logart por unha decisión en dez asaltos. Foi a primeira vitoria destacábel da súa carreira profesional; aínda que, dous meses despois, Logart vingou a súa derrota ao gañar unha decisión sobre Stitch. A mañá do 18 de setembro de 1958 amenceu despexado en Louisville. Rudell Stitch foi pescar ao Río Ohio, como adoitaba facer cando podía. Joseph Schifcar, un traballador do Corpo de Enxeñeiros do Exercito, caeu ao río e comezou a fundirse. Stitch, que estaba pescando debaixo, escoitou ruído e viu a Schifcar afogarse. Sen un segundo de dúbida, meteuse no auga e nadou até agarrar a Schifcar. A corrente barriu a Stitch pero, con dificultades, foi quen de manter o control sobre Schifcar e levalo a salvo ata terra firme.

Stitch, de novo coa súa carreira de boxeador, gañou en novembro de 1958 a Yama Bahama; e en decembro ao popular peso mediano Chico Vejar por unha decisión en dez asaltos en Louisville. Estas vitorias abriron a porta para un combate contra Gaspar Ortega no Maracaná do boxeo, o Madison Square Garden. Foi o 6 de febreiro de 1959. No terceiro round, houbo un choque accidental de cabezas. Ninguén presentaba feridas, pero Ortega daba tombos a esquerda e dereita. O referee mandou continuar, pero Stitch retrocedeu para pedir que revisasen a cabeza de Ortega. Non quería aproveitarse dun opoñente en tal situación. O combate continuou, con Ortega xa recuperado, e Stitch acabou perdendo por decisión en dez asaltos. Tres meses despois tiveron o desquite e Stitch gañou por decisión en Nova York. O día do desquite contra Ortega, o Fondo Carnegie Hero otorgou unha medalla a Stitch por rescatar a Schifcar no Río Ohio.

Tanto Rudell como Junior, ambos afrodescendentes, vivían no West End dunha Louisville segregada de xeito moi intenso

Junior, cando aínda tiña 15 anos, comezou a traballar despois da escola na biblioteca do Nazareth College por 50 centavos por hora. Por outra banda, comezaba a ser coñecido como boxeador amateur. Froito da competición xa viaxara a moitas cidades dos Estados Unidos, desde San Francisco ata Bostón. Durante os anos seguintes ao episodio do roubo da bicicleta, Junior foi un boxeador amateur superior: 100 vitorias en 108 combates, dous campionatos nacionais (1959 e 1960), dous Guantes do Ouro. Se non fose suficiente, en 1959 axudado por Rudell Stitch e o resto do ximnasio conseguiu nos US trials unha praza para disputar na división dos semipesados os Xogos Olímpicos de Roma 1960 ¡Sería a primeira vez que viaxaba fóra dos Estados Unidos!

No resto do ano 1959 Rudell Stitch disputou unha serie de combates, a maioría deles acabando coa vitoria. Stitch derrotou por knockout a Rudy Sawyer en xullo; perdeu por decisión dividida contra o futuro Campión do Mundo Luis Manuel Rodríguez en agosto; en outubro contra Ralph Dupas gañou por decisión unánime; en novembro Stitch gañou por decisión a Holly Mims. Estaba programado que Rudell pelexara contra Carl Hubbard en xaneiro de 1960, mais a Comisión Atlética de Illinois descobriu unha catarata no ollo esquerdo e non permitiu o combate. Xa en Kentucky foi examinado por expertos oftalmólogos que determinaron que a catarata non era suficientemente grave; e Rudell regresou ao ring en febreiro de 1960, gañando por knockout a Charley Smith.

Foi a Australia en maio de 1960 para disputar o desquite contra Ralph Dupas que perdeu por decisión. Tamén en maio de 1960 viaxou a Hawai para gañar por decisión a Stan Harrington; e pasar a ser o número dous do mundo que lle permitía a posibilidade de loitar contra o Campión do Mundo Luis Manuel Rodríguez, desquite programado para o 24 de xullo de 1960 ¡Por fin Rudell Stitch podería ter un combate polo título do mundo!

Aqueles días todo o país debatía sobre as eleccións presidenciais; o senador demócrata John Fitzgerald Kennedy contra o vicepresidente Richard Nixon. O gran combate.

Ao cidadán medio de Louisville, en 1960, importáballe o seu peto e o xeito de enchelo. Aqueles días todo o país debatía sobre as eleccións presidenciais; o senador demócrata John Fitzgerald Kennedy contra o vicepresidente Richard Nixon. O gran combate. O máis igualado. Ese que tivo o primeiro debate televisado que aínda hoxe é estudado nas facultades de ciencias políticas. O 8 de novembro nos Estados Unidos gañou Kennedy, sen embargo, en Kentucky a vitoria foi para Nixon por sete puntos porcentuais. E, ao mesmo tempo, desde fóra chegaban novas dunha Cuba onde Fidel Castro e os seus barbudos nacionalizaban empresas, mentres o goberno norteameriano repondía cun bloqueo que aínda hoxe perdura.

O 5 de xuño de 1960; Rudell Stitch foi pescar con Bud Bruner, o fillo deste e Charles Oliver, un amigo. Estaban pescando cando Oliver resbalou. Agarrou a Stitch, e ambos entraron no auga do Río Ohio. Mentres nadaba cara a beira, Stitch escoitou a Oliver berrar e volveu para salvalo. Chegou ata el e, de súpeto, ambos desapareceron no auga turbulenta. Foi a última vez que foron vistos con vida. Os seus corpos foron atopados pola Garda Costeira horas despois. Stitch morreu o día anterior a asinar o contrato do combate polo título do mundo contra Luis Manuel Rodríguez. Meses despois, recibiu de xeito póstumo outra medalla do Fondo Carnegie Hero, só tres persoas recibiron dúas medallas do Fondo. Un verso da Biblia que Stitch, devoto presbiteriano, escoitou moitas veces rodea os bordos das súas Medallas Carnegie Hero: “Ninguén ten máis amor que este, un home que dá a vida por un amigo” (Xoan 15:13).

Deportes
O último combate de Julio César Chávez

Pelexar, é posíbel que sexa o trazo definidor na vida dunha persoa despois de se criar nun vagón de tren. Pelexar, pelexar pola ilusión, pelexar pola esperanza, pelexar contra a vida ou pelexar contra a morte. El sempre está loitando, esa é a súa ética de traballo.

Dous meses despois da morte de Rudell Stitch, Junior viaxou a Roma para disputar os Xogos Olímpicos. Nos anos 60, os Xogos Olímpicos eran un escenario máis da Guerra Fría, no que a conta das medallas eran unha proba máis da superioridade dun sistema sobre o outro. Para Junior, sen embargo, Roma 1960 só era unha oportunidade. Unha oportunidade que aproveitou derrotando ao belga Yvon Beacus, ao soviético Gennady Shatkov, ao australiano Tony Madigan e ao polaco Zbigniew Pietrzykowsky. Vitorias coas que gañou a Medalla de Ouro na división dos semipesados. Na rolda de prensa posterior ao podio un xornalista soviético preguntou cal achaba que era o valor da súa Medalla nun país onde non lle permitían sentar nos asentos dianteiros do bus. Fachendoso, contestou: “Commie (abreviatura de comunista). En Estados Unidos temos os nosos problemas, pero somos o mellor país do mundo”. Junior cumplira, fora un bo americano, a pesar de ser negro.

Cando volveu a Louisville, Kentucky, organizaron unha caravana de homenaxe e foi recibido polo gobernador que dixo: “este es nuestro chico” ou algo semellante. Os días posteriores, Junior levaba sempre a Medalla pendurada no peito, como se fose o pasaporte para pasar por riba das barreiras da discriminación. A lenda conta que Junior, un amigo e a Medalla acudiron un día a un restaurante do East End de Louisville. Restaurante do que foron botados, sen servirlles por ser negros, unha malencarada camareira lembroulles que nin Medalla nin farrapos de gaita. Convencido de que para unha parte do seu país sempre sería un nigger, un negrata, un puto negro a pesar da Medalla. Junior colleu o coche. Conduciu ata o Río Ohio, e no treito onde apareceu o cadáver de Stitch detivo o vehículo. Baixou e xa na beira do río, cunha forza proporcional á rabia e á impotencia acumulada en anos de discriminación, tirou a Medalla de Ouro ás augas do Río Ohio.

Imaxino que xa o sabedes, pero polas dúbidas. O nome completo do Junior é Cassius Marcellus Clay Junior, nos nosos días, tamén coñecido como Muhammad Ali. The Black Superman.

Relacionadas

Fiscalidad
La tasa Google torpedea el camino hacia el FMI a Nadia Calviño

La reunión de los ministros de finanzas del G7 se salda con un principio de acuerdo para gravar a los cuatro gigantes tecnológicos: Google, Amazon, Facebook y Apple.

Música
Superchunk, veteranos del rock independiente muy enfadados con Donald Trump

Mac McCaughan, cantante y guitarrista de Superchunk, cree que sigue existiendo un público que crea comunidad en torno a la canción protesta. Quizá por eso y por el enfado que les causó la llegada a la Casa Blanca de Donald Trump, el último disco del cuarteto —que esta semana presentan en España— es en el que más abiertamente se explayan sobre asuntos políticos. Y, como siempre, lo hacen con canciones estupendas.

0 Comentarios

Destacadas

Partidos políticos
La renuncia de Iglesias clausura una semana de bochorno

La correlación de debilidades entre PSOE y Unidas Podemos ha dado lugar a una semana de movimientos y declaraciones de pésimo gusto para una mayoría de votantes de izquierdas. Sánchez ha conseguido que Iglesias no esté en el Consejo de Ministros.

Política
Steven Forti: “ERC tiene que salir del Chicken Game que tiene con la ex CiU”

Historiador italiano y, desde hace años, residente en Barcelona, Steve Forti habla sobre el auge de la extrema derecha en Europa y la situación política catalana.

Palestina
El dinero no compra la paz

Este “Acuerdo del siglo” para para Palestina no ha convencido a nadie, empezando por los más interesados.

Fiscalidad
La tasa Google torpedea el camino hacia el FMI a Nadia Calviño

La reunión de los ministros de finanzas del G7 se salda con un principio de acuerdo para gravar a los cuatro gigantes tecnológicos: Google, Amazon, Facebook y Apple.

Actualidad LGTBIQ+
Indignación por la homofobia del gobernador de Puerto Rico y otros titulares de la actualidad LGTBIQ

La ola de indignación por un chat sexista y homófobo en el que participaba el gobernador Ricardo Rosselló ha prendido la mecha de una protestas en Puerto Rico a las que se ha sumado Ricky Martin o Bad Bunny. La Cámara de los Comunes ha instado al Gobierno de Irlanda de Norte a aprobar el matrimonio igualitario lo que podría ser una vía para que este derecho fuese una realidad en todo el Reino Unido. La actualidad LGBT de las últimas dos semanas pasa también por Botsuana, EE UU, Ecuador y Polonia.

Últimas

Humor
Acuerdos

Octava entrega de las colaboraciones especiales de Mauro Entrialgo para El Salto.

Especulación urbanística
Hasta siempre, Calderón

El antiguo estadio del Atlético de Madrid desaparece y el club vende los terrenos por 100 millones de euros para hacer viviendas de lujo.

La Rioja
Cuando 2 diputados sí valían 3 consejerías
En 1991 el PSOE formó un gobierno de coalición con Partido Riojano al que ofreció 3 consejerías, y sólo contaba con 2 diputados
Bebés robados
Ni un paso atrás

Son sorprendentes algunas declaraciones de la prensa que dicen que este hallazgo puede dar un vuelco al relato sobre bebés robados. No debería ser así, ya que si algo se ha demostrado con este reencuentro es que el tráfico de bebés existía.