Opinión
E eredua

Atzera begiratuta, iruditzen zait ez genuela izan astirik geure buruei galdetzeko nondik jo nahi genuen bizitzan, zer eskatzen zigun barruak benetan; emakumeok ere gizonak heltzen ziren toki beretara iristeko gaitasuna geneukala sinetsarazi ziguten, eta guk sinesmen horri jarraitu genion.

Heteropatriarcado en el trabajo
Heteropatriarcado en el trabajo Emma Gascó

publicado
2018-02-23 19:36

Lehenengo mailan geundela, artean idazten ikasi berriak, irakasleak orri zuri bana eman zigun, eta galdetu zuen: “Zer izan nahi duzue handitan?”. Nire erantzuna argia izan zen, formaz eta edukiz. Hasteko, ogibidea aukeratu nuen: “Idazkaria izan nahi dut, idaztea asko maite dudalako”. Gero, nire baieztapenaren egiaztagarri, orrialde osoa zirriborratu nuen, ezker-eskuin eta goiti-beheiti, jolas-orduraino luzatu zitzaidan jardunean.

Mutila banintz, ziurrenik, beste modu batzuk bururatuko zitzaizkidan helduaroa idazten emateko: idazlea izan nahiko nuen, besterik gabe, edo historialaria, entziklopedia-egilea, literatura-kritikaria, itzultzailea... Neska nintzen, ordea, eta lanbide horiek ez ziren sartzen nire aukeren artean; ez zegoen horrelakorik etxean, ikastolan eta kalean jasotako mezuen bidez ordura arte eraikia nuen iruditerian. Izan ninteke irakaslea, edo izan ninteke jostuna, ile-apaintzailea, gozogilea, erizaina, zaintzailea, etxekoandrea, sukaldaria, esnezalea... Niri idaztea gustatu, ordea, eta aukera bakarra neukan: idazkaria izatea. Zer, bestela?

Koskortu ginen, baina, eta gure iruditeria zabalduz joan zen, apurka, gure guraso eta hezitzaileena ere aldatuz joan zen heinean. Etxean ez ziguten esaten emakume izateagatik lanbide jakin batzuk bakarrik geneuzkala aukeran, ezta eskolan ere. Alderantziz; animatu egiten ziguten tradizioz emakumeen egitekoak ziren lanak alde batera uztera eta ordura arte nagusiki gizonezkoenak izandako esparruetako lanbideetara eramango gintuzten goi-mailako ikasketak egitera: ingeniari -tza, ekonomia, fisika, historia... Eta han joan ginen saldoka, jada emakumeenak ere baziren ikasketa —ezen ez oraindik ogibide— haiek egitera, ez beti gure gogokoak zirelako, ezpada gure gurasoak aukera hori emateko ahalegina egiteko prest agertu zirelako. Atzera begiratuta, iruditzen zait ez genuela izan astirik geure buruei galdetzeko nondik jo nahi genuen bizitzan, zer eskatzen zigun barruak benetan; emakumeok ere gizonak heltzen ziren toki beretara iristeko gaitasuna geneukala sinetsarazi ziguten, eta guk sinesmen horri jarraitu genion.

Orain, berrogeitaka urteen bueltako pertsona helduak garela, ohartzen gara, batetik, gure ikasketa-ibilbidean jasotako erreferentzia gehienak gizonezkoak izan direla —nahiz eta oraintsu arte ez dugun izan horren kontzientzia argirik—, eta horrek, ezinbestean, izugarrizko pisua izan duela gure nahitasunetan eta gure ahalduntzean; bestetik, ikusten dugu nola ustez emakumeen eskura ere bazeuden goi-mailako lanpostu gehienak gure ikasketa berak edo apalagoak dituzten gizonek bereganatu dituzten, eta, guk kristalezko sabaia behin eta berriz kolpatzeagatik burua koskorrez betea dugun bitartean, gizon horiek direla emakumeoi dagozkigun gaien inguruko erabakiak hartzen dituztenak; azkenik, konturatzen gara oraindik ere, neurri handi batean, ustez atzean lagatako gauza bera eskatzen zaigula emakumeoi, hots, politak, adeitsuak eta esanekoak izatea eta familiak berekin dakartzan kudeaketa- eta zaintza-lanen kargu egitea, trukean ezelango ordainik ez aintzatespenik jaso gabe.

Errealitate hori da, hain zuzen, hedabideetatik iristen zaiguna: hamaika idazleri erreferentzia egiten dien bi orrialdeko elkarrizketa batean —eta kazetaria gogor saiatuta ere—emakume-izen bakar bat emateko gai ez diren gizon literaturan adituak; emakumeok gizarteak hainbeste behar dituen haurrak ekarri, jagon eta hazteko gure familiek jasoko dituzten diru-laguntzak zehazten dituzten gizon politikoki eta ekonomikoki boteretsuak; eguraldiaren berri emateko zein afalostean etxekoei barre eragiteko zazpi zentimetroko takoien gainean dantzan aritu behar duten neskatila itxurako kazetari gazte eta heldu ile leun usain-goxoak; pertsonen arteko era guztietako harremanetan estereotipo beti-batekoak behin eta berriro errepikatzen dituzten telesail parekidetasunez mozorrotuak; emakumeen kirolari eta emakume kirolariei erdi-ezkutuko bi minutu eskas eskaintzen dizkieten kirol-tarteak.

Zorionez, badira gizartearen isla huts izateari uko egin eta orain arte gizonen itzalak estalirik edo kolektibitatearen barruan beraien burua nabarmendu barik egon diren garai bateko zein gaurko emakumeak eta haien lan eta jardunak zabaltzen ari diren hainbat hedabide eta bestelako argitalpenak, eredu horiek bistaratzea gizartea aldatzeko bide bat gehiago dela ulertu dutenak.

Izan ere, sexuak sexu eta generoak genero pertsona guztiak gizarte-aldaketa horren eragile eta gizarte zinez parekide baten parte izatea nahi badugu, ezinbestekoa da herritarrei —bereziki, haur eta gazteei— iristen zaizkien ereduei arreta jartzea. Geure azalean ikasia dugu ez dela nahikoa eskolan eta etxean esatea baietz, neskak ere Arte Ederretako Museoko zuzendari izan daitezkeela, gero ingurura begiratu eta horrelako adibiderik ikusten ez badute, emakumeekin lotutako eta emakumeen irudiekin hornitutako albiste gehienak gizarte-gaiei eskainitako atalean aurkitzen badituzte.

Jarrai dezagun, bada, E eredua sustatzen eta guztion neurriko mundu bat eraikitzen.

Relacionadas

Opinión
No hay nada más poderoso que un hombre con un plan

El conflicto en Reino Unido en torno al Brexit es mucho más que europeístas contra euroescépticos. Es el conflicto de un hombre con un plan, contra un movimiento, el del proyecto Corbynista, que busca transformar la sociedad.

Opinión
Racismo y salud mental

Las personas racializadas y migrantes son especialmente vulnerables a los problemas de salud mental. El odio social establecido como racismo crea trauma, debilidad, ansiedad, culpa, lo que resulta en un mayor número de ingresos en hospitales psiquiátricos.

Opinión
Putas: ¿de la prostitución a la proletarización?

Las posiciones prohibicionista, regulacionista y abolicionista de la prostitución aspiran, cada una a su manera, a imponer al conjunto de la sociedad un concepto y una práctica de sexualidad y reservan al trabajo un espacio más amplio que a la libertad.

0 Comentarios

Destacadas

Juicio del 1 de Octubre
Las Marchas llegan a Barcelona: una crónica de los últimos kilómetros caminando por ‘la libertad’

Miles de personas del tramo de Tàrrega de las Marchas por la Libertad caminan hasta Barcelona. Varios medios de transporte, diferentes puntos de inicio, pero la misma convicción se respira en la caminata: “Esto no va de sentimiento independentista, esto va de defensa de los derechos y la democracia”. 

Juicio del 1 de Octubre
Nazis de caza y pollos sin cabeza en la previa de la huelga general de Catalunya

Crónica de la jornada del jueves: Torra se saca de la manga un plan y la jornada, que transcurría con relativa tranquilidad, se ve afectada por la violencia de fascistas y neonazis a la caza de manifestantes.

Rojava
Crónica desde Rojava: alto el fuego en el norte de Siria

La población kurda del norte de Siria mira con recelo el alto el fuego acordado entre Turquía y Estados Unidos, mientras la cifra de víctimas civiles del ataque no deja de crecer y ya alcanza los 218 muertos, 18 de ellos menores de edad. Denuncian el uso de napalm contra objetivos civiles.

Ecuador
¿De qué ha servido la revuelta en Ecuador?

Para todas esas personas que hacen de lo colectivo el centro de sus vidas, los sucesos del Ecuador serán como la estrella polar para los navegantes: referencia y horizonte, guía y orientación en estos tiempos de caos y confusión.

Educación
Los profesores madrileños que piden ‘asilo educativo’ a Portugal
La Asamblea de Docentes por la Pública de Madrid remite una carta al embajador portugués en España para pedir simbólicamente que su país acoja al profesorado madrileño.

Últimas

Redes sociales
Selfies, posados y barricadas

El posado con una barricada de fondo convierte a la barricada en un teatro, en un lugar de recreo, en un lugar de estatus, en una realidad paralela.

Opinión
Racismo y salud mental

Las personas racializadas y migrantes son especialmente vulnerables a los problemas de salud mental. El odio social establecido como racismo crea trauma, debilidad, ansiedad, culpa, lo que resulta en un mayor número de ingresos en hospitales psiquiátricos.

Derecho al agua
Agua: envasando lo común

La tendencia de crecimiento del consumo de agua embotellada supone un verdadero problema, además de por la mercantilización de un bien común, por el impacto ecológico que conlleva y por el impacto que pueden tener en nuestra salud los plásticos. Un gesto tan sencillo como beber agua del grifo se convierte en la mejor alternativa.

Juicio del 1 de Octubre
Las protestas en Catalunya cuentan ya con 352 personas heridas y 66 detenidas

Concentraciones, cortes de carreteras y manifestaciones continúan en Catalunya tras tres días de protesta. Las marchas que han salido desde distintos puntos del territorio se acercan a Barcelona, donde mañana confluirán con motivo de la huelga general.