Ocupación
A difícil relación entre o goberno da Marea Atlántica e o Centro Social Ocupado A Insumisa

Considerada "unha magnífica oportunidade" pola Administración local e "unha extorsión e unha proposta electoralista" pola Asemblea da Insumisa, a reforma das naves e máis o proxecto de usos do Concello polarizan a opinión de cidadanía, activistas e simpatizantes do centro social e da Marea Atlántica.

A Insumisa
Exterior dunha das catro naves recuperadas polo Centro Social Ocupado A Insumisa Sara Roca

publicado
2018-01-16 15:43

O pasado 21 de decembro, o goberno da Marea Atlántica presenta o proxecto Naves do Metrosidero, a proposta de plan de usos para tres naves que fan parte das instalacións situadas na antiga Comandancia de Obras da Coruña, propiedade do Ministerio de Defensa, un espazo ocupado actualmente polo Centro Social Ocupado e Autoxestionado A Insumisa.

Falamos con representantes da Insumisa, con Claudia Delso, concelleira de Participación do Concello da Coruña e con Iago Carro, do colectivo de urbanismo crítico Ergosfera, sobre un conflito político que pon sobre a mesa a necesidade dun complexo pero necesario diálogo entre institucións e movementos sociais autónomos.

Contexto

En 2013 o Ministerio de Fomento licita as obras de rehabilitación do espazo ao tempo que asina unha cesión temporal de uso ao goberno municipal do Partido Popular. Este proceso detense en 2016, coa Marea Atlántica xa no Concello, por un defecto de forma. "Hai sospeitas de que o Ministerio paralizou as obras anteriores porque eran cartos para un novo equipamento público co cal o goberno da Marea podería anotarse un tanto", comenta Iago Carro.

As naves foron ocupadas en decembro de 2016 por un grupo de persoas que abre as instalacións e configura un centro social: A Insumisa. Neste contexto, Fomento reaviva o proceso de rehabilitación, liberando un millón douscentos mil euros para a reforma. "Tamén hai sospeitas de que a rehabilitación se reactivou cando o espazo foi ocupado. Do contrario, probablemente aquí non tería pasado nada", engade o arquitecto. En troques deste desbloqueo do proxecto de rehabilitación, Fomento solicita do Concello un plan de usos do espazo posterior ás obras.

A reforma das naves e máis o proxecto de usos do Concello polarizan a opinión de cidadanía, activistas e simpatizantes do centro social e da Marea Atlántica nun momento moi delicado, especialmente para o Concello, forzado por uns tempos de execución marcados desde Fomento que dan pouca marxe de manobra, e unha intensa campaña mediática, que tamén lle afecta con intensidade á asemblea da Insumisa.

A proposta do Concello

A Concellaría de Participación e Innovación democrática do goberno da Marea Atlántica presenta en decembro Naves do Metrosidero, proposta de usos para as tres naves dos terreos de Defensa, actualmente ocupadas pola Insumisa, nun acto ao cal asisten asociacións veciñais, culturais e axentes sociais con interese en participar no proxecto. As persoas usuarias do CSOA A Insumisa tamén reciben convite e asisten ao encontro, convocando tamén un acto paralelo de protesta ante o posible desaloxo do centro social ocupado.

"Formulamos unha proposta que cremos necesaria: un espazo para xente moza que poida funcionar con outros modelos de xestión". A concelleira de Participación, Claudia Delso, remarca que foi deseñado "desde o respecto ao colectivo que actualmente fai uso do espazo, pero tamén desde a responsabilidade da defensa do público".

Co modelo de La Harinera en Zaragoza ou do Ateneu de Nou Barris en Barcelona como posibles exemplos de funcionamento, o Concello propón desenvolver este proceso "aberto e dialogado" de planificación da xestión e usos das naves no tempo que duren as obras de acondicionamento, para o cal necesariamente a asemblea terá que abandonar as instalacións. Ningunha comunicación fai mención explícita á posibilidade dun desaloxo pola forza, a pesar de que se antolla unha opción máis que posible.

"Na Insumisa recibimos a proposta con sorpresa porque replica a estrutura e os usos que ten actualmente, nave por nave", comenta unha representante do centro social. "O proxecto do Concello fagocita o proxecto actual cambiando os nomes do espazo e dos usos". Outra das activistas do centro social engade que o concello "está contando a historia do que vai pasar no espazo sen ter en conta a xente que xa está nese espazo". "A parte forte pídelle á feble que se adecúe ao plan proxectado sobre o espazo. A única baza con que xogamos é a negativa a deixar o espazo. No momento que marchas, perdes calquera opción de negociación".

Ergosfera analiza o contexto e a situación a medio prazo e sostén un argumento que vai máis aló de proxectos sobre o papel e hipotéticos desaloxos: "O que non pode o concello é propor algo tan experimental como un centro xuvenil con novas formas de xestión cidadá que sabes que dependen ao cen por cen do que pase en maio de 2019, porque se nesa data non están no goberno, ese proxecto vaise co vento. É comprensible que ante esta situación algunhas persoas poidan entender o proxecto como unha nube de fume".

Un diálogo que non foi

Tanto a asemblea do Centro Social como o Concello botan en falta unha vontade de diálogo real pola outra parte. A Insumisa e outras voces dos movementos sociais critican que a proposta do Concello leva implícita a desaparición do proceso autoxestionado que se leva a cabo nas naves ocupadas. "Cando a xente do Concello se achega á asemblea é para presentar o proxecto feito". Para o Centro Social, Naves do Metrosidero "é o que van facer cando marchemos ou nos boten, non o consideramos un punto de partida razoable. Ese diálogo real onde se nos ten en conta non existiu previamente".

O Concello, pola súa banda, insiste na importancia de que o centro social se incorpore ao proceso, apelando tamén ás dificultades para dialogar coa asemblea da Insumisa. "Levamos meses tentando interlocutar coa xente que actualmente está no espazo. O diálogo non foi sinxelo porque non houbo vontade real de sentar con nós", afirma a edil de participación. "Fixemos reunións fundamentalmente informais coas persoas usuarias e con algunha persoa que tamén participa da asemblea. Constituíuse un grupo de mediación a través de persoas que compoñen a Marea Atlántica que levou o proxecto á asemblea antes da súa presentación pública, pero a primeira vez que nos escoitamos foi alí, na xuntanza aberta de presentación".

"Explorar a posibilidade de que a Insumisa continúe ten que ser unha das posibilidades a debate. Non se pode empregar a palabra diálogo cando as condicións mínimas dunha parte implican a eliminación da outra parte. Esta cuestión "flota" en cada texto do concello", apunta Iago Carro.

Dez, cen, mil centros sociais

Desde un punto de vista analítico, Ergosfera sostén que A Insumisa "tería que estar argumentando por que as cidades precisan exterioridades onde acontezan procesos políticos, culturais e sociais que non se dan no marco institucional. Dalgún xeito teñen que deixar claro que non queren ser unha asociación, nin formalizarse, institucionalizarse, nin subvencións, nada. A casa tería que ter asumido o papel de explicar por que non vai marchar, e por que o Concello ten que cambiar de opinión, non acusar directamente o concello de vendidos porque os van desaloxar".

Para a edil de Marea Atlántica "teñen que existir e son necesarios espazos puramente autoxestionados que manteñan a súa autonomía", pero tamén destaca que "hai que entender que neste caso non se dan as condicións para que isto suceda: neste momento a Insumisa ocupa un espazo destinado a ser un ben de dominio público, e a vontade do goberno é que así sexa".

Baixo a opinión de Iago Carro, "seguramente quen foi presentar este proxecto tería algunha esperanza de que o fosen aceptar, ou se disolvese parte da xente que considerase unha oportunidade este proxecto e que podería continuar coas súas actividades. Pero no goberno hai xente que coñece como funciona un centro social destas características, e sabe que non se trata só da comunidade que o conforma". Desde o Centro Social insisten en que a súa posición estaba clara desde un primeiro momento e non consideran responsabilidade súa "construírlle o discurso ao goberno". "A Insumisa está ocupando un espazo, e estaremos aí ata que se nos bote. O Concello está nunha encrucillada: non se fixo ningún traballo desde o partido para valorar como se tratan este tipo de espazos. Ou constrúen un discurso diferente ou van perder rédito electoral, fagan o que fagan".

RECOÑECEMENTO MUTUO

No que respecta ao proxecto, Delso sinala que "estamos recoñecendo o centro social da Insumisa como interlocutor, como o axente que está facendo uso do espazo, onde tamén son axentes entidades xuvenís e o Ministerio de Fomento, o de Defensa, e o Concello como responsable e futuro titular do espazo".

"Non se trata de manter as actividades, trátase de que nós somos suxeitos políticos. Se perdemos horizontalidade, autoxestión e independencia política, que é o que nos queda como centro social? Facer obradoiros? O que reclamamos é que non interveñan no proceso", sinalan desde A Insumisa, reivindicando que un centro social é moito máis que as actividades que se fan.

Iago Carro analiza as posicións do Concello e do centro social e conclúe que polo de agora non existe recoñecemento mutuo. "O centro social non recoñece a lexitimidade do goberno, e o concello indirectamente non está recoñecendo a lexitimidade deste proceso social presentando este proxecto, que pode resultar insultante para algunhas usuarias do centro social".

UNHA SAÍDA DIalogada

Para o Concello parece non haber máis opción que a entrada das máquinas no recinto da Insumisa, e para a Asemblea do Centro Social semella non haber outra saída que agardar o desaloxo. Só Ergosfera formula vías de escape, agardando que as obras non se executen.

Para o estudo de arquitectura e urbanismo, neste contexto parece difícil atopar solucións, "pero nun contexto de cero o Centro Social podería traballar coas esixencias: se non queren pasar polo aro da formalización, legalización ou institucionalización (porque non é bo, nin para quen fai uso do espazo nin para a cidadanía), poderían admitir que entren técnicos do Concello para facer un estudo de seguridade, e que se comprometesen a facer unha obra que asegure que nese espazo non vai haber un accidente que fose un verdadeiro problema, así como mellorar os aspectos referidos á súa accesibilidade e apertura cara a cidade. Ou poderían falar de tempos. Os propios textos da asemblea falan dunha temporalidade de cinco anos para ter un proxecto consolidado: pois que traballen como mínimo co tempo das próximas eleccións. O Concello podería propor que, por suposto, a Insumisa queda como mínimo ata maio de 2019, e de revalidar, poderían comezar un proceso para ir facendo unha transición cara outras formas de xestión. Adaptarse aos tempos dos procesos de base si que sería innovación política. Decataríanse que hai un recoñecemento mutuo, aínda que se queira negar desde ambas as partes".

En calquera caso, a obra de acondicionamento xa está adxudicada e comeza a final de mes, deixando unha marxe moi estreita de movemento. No aire, a dúbida sobre se finalmente o Concello asumirá o desaloxo da naves ou renunciará a facelo, tendo en conta que tamén podería ser executado desde o Ministerio, responsable último dos terreos en conflito.

Relacionadas

Filosofía
Público NO es común
Más allá de una mera gestión colectiva de los bienes, lo común es un modo de auto-organización social completamente alternativo al derecho occidental.
Palestina
El acuerdo del siglo que no pillará por sorpresa a Palestina
Ni las elecciones israelíes ni el plan de paz de EEUU parecen suponer el fin de las violaciones de DDHH de Israel contra la población palestina.
3 Comentarios
#11507 18:48 21/3/2018

A insumisa non se merca

Que é o que non teñen claro?

Responder
0
0
#7727 15:56 31/1/2018

O concello poderia renunciar ao desaloxo renunciando a obra de millon de euros. Neste caso a Marea e os Ocupas serian vistos como os culpables da perda desta inversion. Saindo os dous grupos perdendo. Esto poderia ser revocable se marea e ocupas unense nunha campaña para demostrar que non e necesaria esa inversion. Para o cal debera existir unha relaccion de confianza entre os dous grupos.
Se esto e imposible, o que toca e o desaloxo, que seria ben visto por boa parte da cidadania, e a construccion dun centro social, que de ser ben xestionado, tamen pode ser positivo para a cidade. E o movemento ocupa, volveria a buscar un novo espazo para as suas actividades. Volvendo a casilla inicial.

Responder
0
0
#6826 11:55 17/1/2018

Desactivando la calle. Asaltando mentes vaciás.

Responder
4
1

Destacadas

COP25
La sociedad civil se rebela contra la falta de ambición climática en la COP25

Colectivos y asociaciones se organizan para desplazarse a la Marcha por el Clima de Madrid que tendrá lugar este viernes, una protesta que se espera multitudinaria. La Cumbre Social por el Clima reunirá del 7 al 13 de diciembre a los movimientos que cuestionan la agenda oficial de los gobiernos y exigirá una mayor ambición climática a la COP.

Crisis climática
Los mercados de carbono en la COP25: de supuesta solución a parte del problema

La posibilidad de la creación de un mercado global de emisiones de carbono, que se negocia en la Cumbre del Clima de Madrid, amenaza, según las organizaciones campesinas y ecologistas, con “otra década más de inacción, distracción y acaparamiento del poder por las grandes empresas”.

Soberanía alimentaria
La alimentación como vínculo con la tierra

La crisis del Mar Menor muestra los extremos que deben alcanzarse para que una sucesión de agresiones llegue a la opinión pública y se tomen medidas.

Extrema derecha
El detenido con el mayor arsenal de explosivos caseros hacía apología franquista y propaganda de Vox en redes sociales

La persona detenida en Miranda de Ebro con 17 explosivos de fabricación casera dispuestos para ser utilizados hacía propaganda de la dictadura franquista en un perfil de Facebook que varios vecinos de la localidad burgalesa identifican como gestionado por él. La Guardia Civil considera que, para la investigación, “es irrelevante que el detenido hiciese apología en redes sociales de partidos políticos legales, ya sean de extrema izquierda o extrema derecha”.

Cine
‘El cuarto reino’ y los apocalipsis de ahora mismo: de los plásticos y el reciclaje de cosas o personas
‘El cuarto reino’, un inusual documental sobre un centro de recuperación de envases ubicado en Nueva York y las personas que lo frecuentan, recuperadores de residuos que rondan la exclusión social, adquiere un cierto aire de distopía real en los márgenes del delirio productivista.
Decrecimiento
Menos horas de trabajo asalariado para evitar el colapso climático

La transformación de sectores y la modificación radical de la economía global será imprescindible para poder realizar un cambio de paradigma que evite el colapso del medio ambiente, según diversos expertos y expertas.


Últimas

América Latina
Arantxa Tirado: “Venezuela es el paradigma de lo que le espera a cualquier gobierno que desafíe al neoliberalismo”

Arantxa Tirado es politóloga y experta en América Latina. Es autora de Venezuela: más allá de mentiras y mitos, un libro con el que quiere romper con las falsas verdades y bulos creados en torno al chavismo y la situación en Venezuela.

Menores migrantes
Desatendidos por la administración y señalados por las derechas

La irresponsabilidad no solo pasa por quienes van a hacer campaña política a un barrio señalando a los menores migrantes como causantes de inseguridad y falta de convivencia, sino que también pasa por quienes durante años han estado estigmatizando a estos menores.

Literatura
Realidades atópicas

Tras ganar una beca de creación literaria, un equipo de once personas ha escrito el primer libro de rol en euskera en el que intentan superar la realidad con disparatada ficción

Medio ambiente
De la "Transición ecológica" ecocida a una ética para este milenio
Las montañas son un refugio sin duda, escenarios que proteger, islas de diversidad. También se han de proteger porque las amenazan proyectos y planes con beneficios lejanos.
COP25
La Marcha por el Clima tomará Madrid y Santiago de Chile este viernes

La protesta, que se prevé masiva, dará inicio a una Cumbre Social por el Clima paralela a la COP25 en la que la sociedad civil se organizará con el fin de presionar a los mandatarios del mundo para que pongan en marcha una mayor ambición climática.

Crisis climática
Saber si estamos dispuestas a intentarlo


No sé si podemos cambiar las cosas. Le dijo.
No podemos. Contestó. No podemos cambiar todo lo que se debería cambiar.
¿Entonces qué?
Se trata solo de saber si estamos dispuestas a intentarlo.