O prelo
A literatura esquecida: a recuperación da obra de Irène Némirovsky

 O fascismo logrou soterrar a obra de Irène Némirovsky por máis de medio século. A editorial Irmás Cartoné edita a primeira novela da autora.

18 abr 2020 14:50

Cando se len as listas das obras máis importantes da Historia da literatura, é infalible atopar que máis do setenta por cento foron escritas por homes.

Se a primeira autora do que se ten rexistro Enheduanna, naceu no ano 2285 a.C, non é estraño que nos dea vertixeimaxinar todas asobrasque se perderon a través do paso dos séculose que xa non poderemos recuperar.

Mais o tempo, a humidade, o lume e o pó non son os únicos responsables de tale perdas. As guerras e os rexímenes totalitarios teñen sido os principais verdugos da preservación do coñecemento ao querer liquidar as voces disidentes que escribían sobre outros xeitos de vivir e pensar.

Cada obra, cada autora é unha historia de vida e non só un número ou un grupo social vulnerable cos que se borran as identidades. É por iso que cando algún texto logra saír do esquecemento da escuridade imposto é fundamental recollelo e recuperalo para entender o noso pasado, así como para darlle dignidade a toda aquela xente que perdeu a vida polo acto de escribir ou polo feito de nacer na pel dun colectivo oprimido.

Foi o caso de Irène Némirovsky, unha autora que ficou na sombra desde a súa morte en 1942 e que foi rescatada 62 anos despois ao atoparse a súa última novela Suite Francesa. A vida de Irène é unha historia que fala do medo aos duros prexuízos de xénero do mundo editorial e do horror que se viviu durante a invasión nazi. 

É por iso que a tradución da obra da escritora en cuestión ao galego é un esforzo imprescindible para achegarnos ao descoñecido desde a nosa propia lingua que, ao mesmo tempo, digníficase coa amplificación do catálogo literario.   

Unha vida entre guerras  

Irène Némirovsky naceu en Kiev no ano 1903 e era filla dun dos banqueiros máis ricos do Imperio Ruso. Educouse principalmente cunha institutriz francófona, o que quizais foi unha das razóns pola que toda a obra de Iréne fora escrita en francés. En 1918 a familia Némirovky tivo que saír fuxindo da Revolución Rusa e instalouse en París onde a autora estudou na Sorbona. Tempo despois, Irène integrouse no gremio literario con éxito. 

Mesmo aínda despois de casarse, ter dúas fillas e converterse nunha autora publicada que frecuentaba a escritores da talla de Jean Cocteau, en 1938 o goberno francés rexeitou a súa petición de nacionalidade francesa como un acto de antisemitismo que era impulsado polo clima político e social que presaxiaba a segunda guerra mundial.  

A reacción disto, Iréne e a súa familia, convertéronse ao catolicismo mais non foi suficiente. Aos ollos da lei, foron catalogados como xudeus e foron forzados a usar a estrela amarela que os distinguía como tales. Non pasou moito tempo ata que a ela lle impediron publicar e ao seu marido, traballar.  

O 11 de xullo de 1942, Némirovsky remata na súa casa a súa novela Suite francesa e dous días despois foi arrestada e deportada a Auschwitz onde morreu de tifus tan só un mes despois.  

A súas dúas fillas, que foron salvadas por unha mestra que as escondeu na súa casa, sobreviviron grazas a axuda dos coñecidos de seus pais. Viaxaron sempre resgardando unha maleta chea de manuscritos de súa nai. Dese xeito, lograron salvar a mente que o fascismo tratou de aniquilar. 62 anos despois, un deses manuscritos foi redescuberto e rescatou do esquecemento a obra de Irène. 


David Golder 

Un día de 1929 un manuscrito chegou á sede da editorial francesa Grasset. Tratábase dunha novela que se titulaba David Golder. Mais o texto non estaba asinado e no sobre non había ningún enderezo postal. O editor, ante unha obra que cualificou como mestra e brillante, decidiu publicar un anuncio na prensa para atopar ao autor que non sería ninguén máis que Irène Némirovsky. Ela enviou a súa primeira novela de tal xeito por medo ao rexeitamento.  

Irmás Cartoné, editorial independente que se dedica á tradución ao galego de textos clásicos da literatura universal, é a primeira en achegarnos na nosa lingua a obra de Némirovsky coa súa edición de David Golder

O libro xira arredor dun home de negocios millonario que nun principio non lle importa nada máis que incrementar a súa fortuna e que, polo tanto, vive nun estado permanente de soidade do que non repara senón ata despois de sufrir unha crises cardíaca.  

Esta liña argumental, que parecera que a temos lido antes en historias como o Conto de Nadal de Dickens, é enriquecida pola prosa de Iréne que aproveita a enfermidade da súa personaxe principal para reflexionar sobre os seus principios éticos e para abordar temas como a vellez, a felicidade e a familia.  

A autora logra reflexar a frialdade e a crueldade dun mundo burgués que, ao final de contas, é bastante similar a aquel onde ela mesma naceu. Nunha primeira lectura, as personaxes da esposa de David, Gloria, e a súa filla, Joy, poderían pasar por ser dúas mulleres meramente frívolas que só se manteñen cerca de David polos cartos del. Non entanto, Némirovsky non cae na tentación do lugar común: estas mulleres non foron construídas como seres dependentes e baleiros, senón que actúan dun xeito consecuente ao trato que lles deu David Golder. O abandono e a falta de coidado dun home que está illado co traballo e que substitúe a súa responsabilidade nas relacións con bens materiais, detonan que as mulleres se poñan a sé mesmas e aos seus desexos como prioridades. A liña entre o amor e o interese queda borrosa. 

O libro está dividido en capítulos curtos que axilizan unha lectura que, como bo clásico, aborda cuestións vixentes na nosa contemporaneidade relacionadas con a soidade e o xeito no que nos valoramos a nós mesmas.  

David Golderfoi traducida por Celia Recarey, co-fundadora da editorial que conta con máis de catorce traducións de textos ao galego, nos que se inclúen O conto da criadaA señora Dallaway de Virgina Woolf e O gozo das damas de Émile Zola, entre moitos outros títulos. 

Relacionadas

O prelo
Un campo de tensión entre a imaxe e a palabra
A obra de de Charo Lopes propón unha lectura sobre a ausencia e a súa recuperación a través da escrita e a fotografía.
Anarquismo
Élisée Reclus y los melones de Don Benito

Su recorrido por Extremadura incluye referencias a Monfragüe y al Salto del Gitano. Del valle del Tajo y de las campiñas del Guadiana dice que en tiempos estaban cubiertos de villas prósperas que hoy son miserables caseríos...

Literatura
‘Matar a un ruiseñor’: la profecía de Harper Lee

Publicado en 1960, Harper Lee retrató en Matar a un ruiseñor lo que ella misma había visto y vivido en su infancia y adolescencia. No miente, no endulza y se atrevió a cuestionar el trato lamentable que las personas negras recibían por parte de las blancas en la Alabama rural de los años 30.

0 Comentarios

Destacadas

Elecciones 12 de julio (País Vasco y Galicia)
EH Bildu avanza frente a un PNV que sigue imponiéndose

Han sido las elecciones con la participación más baja de la historia del País Vasco: ha votado el 52,84% de los electores censados. Las coaliciones Elkarrekin Podemos-IU y PP-Ciudadanos se han desplomado, mientras que Vox ha conseguido un representante. EH Bildu ha conseguido ganar votantes (más de 23.000), el resto los ha perdido.

Elecciones 12 de julio (País Vasco y Galicia)
La izquierda se recompone radicalmente en Galicia: el BNG sube 13 escaños y En Común desaparece
El Partido Popular (42 escaños) gana con mayoría absoluta las elecciones de julio de 2020. La nueva política desaparece de un plumazo del Parlamento. El BNG obtiene un resultado histórico: 19 diputados. El PSdG completa el cuadro con 14 escaños.
Elecciones 12 de julio (País Vasco y Galicia)
Los principales datos de las elecciones en Galicia y País Vasco

Mayoría absoluta de Alberto Núñez Feijóo en Galicia. El PP ha ganado en todas las provincias. En el País Vasco, el PNV revalida su mayoría con 31 escaños y cuenta con volver a gobernar con el apoyo socialista.

Elecciones 12 de julio (País Vasco y Galicia)
Feijóo revalida la mayoría en Galicia. El PNV gana claramente en País Vasco

En pleno verano, y tras el pico de la pandemia del covid-19, las comunidades gallegas y vasca eligen sus próximos parlamentos autonómicos. Iñigo Urkullu y Alberto Núñez Feijóo aspiran a repetir mandato. En ambos parlamentos la mayoría absoluta está en 38 diputados.

Migración
Colectivos migrantes piden que el debate sobre regularización llegue al Congreso

El movimiento #RegularizaciónYa saluda que Unidas Podemos se posicione a favor de una regularización extraordinaria, y les invita a dialogar para avanzar en la Proposición No de Ley presentada hace unas semanas y rubricada por la formación, una propuesta que consideran más amplia que la que el partido hizo pública la semana pasada.

Coronavirus
Virus, cerdos y humanos: nuestra adicción a comer animales y sus consecuencias

Entre el 60% y el 75% de todas las enfermedades infecciosas que padecemos los humanos son de origen zoonótico. La comunidad científica alerta de que las epidemias de origen animal, en un 90% de casos relacionadas con nuestros hábitos alimenticios, serán cada vez más comunes.

Racismo
NBA y política, entre la implicación y la ambigüedad

La NBA nunca ha sido ajena a la política nacional e internacional, aunque sí ha sido ambivalente. En algunos casos, el empuje de las estrellas de la liga conduce a la liga a posicionarse; en otros, no hay más que una equidistancia culpable.

Crisis económica
La seguridad jurídica y la “reconstrucción” de la CEOE
Cuando los empresarios hablan de “innovación para salir de la crisis”, lo que vuelven a exigir es que se reduzcan aún más los impuestos a las grandes compañías, que el Estado siga subvencionando sus costes laborales y que se las rescate con fondos públicos.

Últimas

Urbanismo
El hotel de cala San Pedro recibe un dictamen ambiental negativo
El proyecto, que supondría la construcción de un complejo de casi 600 metros cuadrados con 11 habitaciones y 22 plazas, se considera “inviable”.
Contigo empezó todo
Los españoles antifascistas presos de la Inglaterra antifascista

En 1945, 226 presos españoles que habían pasado por campos de concentración en Francia acabaron siendo acusados por las autoridades británicas de colaborar con los nazis.