Movimiento estudiantil
O peche da facultade de Medicina: o estudantado galego esperto e empoderado

Crónica do día 5 de novembro, no que o alumnado da Facultade de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela comezou unha folga indefinida. Ao longo do día sucedéronse concentracións, sentadas e asembleas. O estudantado aproba pecharse na Facultade ata que as súas reivindicacións sexan atendidas. Tras oito horas de reunión co Decanato, comezan a acadar os seus obxectivos.

Peche Medicina_1
Estudantes de Medicina da USC concentrados no interior da Faculdade. Foto: Teresa Villamor

publicado
2019-11-06 12:30

En Santiago de Compostela, moi pretiño do Obradoiro, escóitanse berros acompasados dende dentro da Facultade de Medicina. Son as 12 da mañá. Asómome ao seu interior e rapidamente me reciben co canto de “non nos mires, únete”. Son os estudantes de Medicina, quizás 100 ou 200 ata onde me alcanza a vista, sentados na entrada, nas escaleiras e nos pasillos.

“A semana pasada [a folga] aínda estaba en cueiros. Non sabiamos se facer unha sentada, unha concentración, un peche, se facelo todo xunto ou algo diferente cada día” cóntame Lara, alumna de segundo. Agora mesmo, todas estas mobilizacións son unha realidade. Vestidos de negro e cun crachá verde pendurado do peito, todos os alumnos da facultade agardan impacientes a chegada do reitor, programada para as dúas da tarde.

A folga é indefinida porque se mañá finiquitamos isto, poñen catro parches e se esquecen de nós

“Eu creo que estoupamos pola cantidade de tempo que pasamos aquí. Chegamos a ter 46 horas á semana. A asistencia a clase é obrigatoria e acabamos fartos” cóntanos Alicia Seoane, encargada de comunicación do movemento. “Os horarios cambian da noite para a mañá, hai prácticas que coinciden con exames, clases que están programadas para despois do propio exame da materia, profesores que non aparecen, horas de recuperación obrigatoria pese a que caen en festivo… todo isto leva aos delegados, cunha carga de traballo impresionante, a reformular os horarios e xuntar ata 10, 11 ou 12 horas nun día”.

Peche Medicina_2
Estudantes durante as protestas no interior da Facultade de Medicina da USC. Foto: Teresa Villamor
A campá da catedral repenica dúas veces. A imaxe é sobrecolledora: coa chegada do Reitor, Antonio López Díaz —que veu expresamente dende Madrid para seguir a folga—, os estudantes forman un corredor que recibe entre vítores os delegados, listos para a reunión no decanato.

“O máis significativo é ver hoxe aquí os alumnos de sexto. Practicamente remataron, pero veñen apoiarnos porque pasaron por isto e saben o que hai", di Alicia Seoane. "Bastantes profesores veñen de mostrarnos o seu apoio. Quen está dentro sabe o que pasa aquí”, continúa.

Julián Álvarez Escudero, o decano, sae de entre a multitude e inicia un discurso de conciliación. Finaliza cun “esta é a miña opinión”. E a resposta é contundente: alguén brama dende o público “non queremos a túa opinión, queremos solucións”, e estoupan os aplausos. Se unha imaxe vale máis que mil palabras, é esa.

Peche medicina_3
Interior da Facultade de Medicina da USC durante o peche. Foto: Malena Fernández

As reivindicacións

Entre as críticas do estudantado atopamos o método de avaliación. Para aprobar algunhas materias precísase un sete, que no boletín se convirte nun cinco. Isto baixa a media do alumnado e supón unha desvantaxe para optar ás bolsas e á praza para Médico Interno Residente (MIR).

O descontrol das prácticas no hospital é un tema recorrente, así como a saturación das aulas: hai clases prácticas nas que se xuntan 80 persoas. Como os profesores non dan abasto, reúnen a un grupo de alumnos —os monitores— o día anterior, para que estuden a materia a impartir ese día e lla expliquen aos seus compañeiros en grupos máis pequenos.

Fronte a isto, existe o outro lado da moeda: hai prácticas que, simplemente, non existen. “O primeiro ano de Bioquímica, o profesor alegou que as clases ‘non se imparten porque non hai material nin medios para facelo’”. conta Alicia.

peche medicina_4
Estudantes realizan faixas nun momento durante o peche. Foto: Malena Fernández

A xornada de folga

A folga, sen dúbida, ten éxito. Achegámonos a aula 3, onde ás 15:30 se imparte a materia de Ética da medicina, e atopamos tan só un alumno. “Estou de acordo coas reivindicacións pero non coa folga. Veño de Latinoamérica e as cousas alí están bastante peor. Non me compensa unha folga indefinida” comenta.

Dende a Asemblea Aberta de Medicina, explican que a folga é indefinida porque “se mañá finiquitamos isto, poñen catro parches e se esquecen de nós”, como asegura unha estudante de terceiro, Claudia. Martiño Loureiro, de sexto, cóntanos que hai uns anos o estudantado presentou un escrito ao decanato. “Prometéronse cambiar as cousas e non se fixo nada”. Con esta protesta non se buscan solucións rápidas, senón mellorar a calidade da educación a longo prazo.

Esta vez, a grande baza do movemento é a súa repercusión mediática. “Sinceramente, eu creo que teñen medo”,di Alicia Seoane sobre o decanato. “Levan todo o fin de semana sacando noticias, contestando tuits, hoxe saían a falar connosco cando chegaba a prensa…”. Algo moi significativo foi o intento de cambiar a reunión cos delegados. “Buscouse facela de imprevisto onte, no canto de hoxe, para evitar a repercusión mediática”, remata.

Peche medicina_5
Asemblea de estudantes da Facultade de Medicina da USC. Foto: Aldara Diéguez

A Asemblea

Dan as 9 da noite. Introdúzome nun grupo de estudantes que me leva ao salón de actos. Agardo unha pequena xuntanza dos líderes, mais o que atopo déixame sen respiración: o auditorio está completamente cheo.

O obxectivo é que os delegados transmitan ao resto os acordos e obxectivos logrados durante o día. Pero sete horas despois de entraren no decanato, os delegados seguen reunidos. Comeza entón unha asemblea de análise da folga ata o momento. Piquetes si, piquetes non, esa é a cuestión. Finalmente, a proposta queda descartada. “Se algo dá forza ao movemento, é que triunfa sen obrigar a ninguén a secundalo”, arguméntase.

Por maioría absoluta, elíxese tamén continuar coa folga e o peche indefinidos. Os aturuxos da xente que me rodea deixan unha mensaxe clara: isto vai en serio.

Se algo dá forza ao movemento, é que triunfa sen obrigar a ninguén a secundalo

Coa chegada dos delegados, o auditorio rebenta a aplaudir. Coreando “delegados, delegados”, os representantes comezan a enumeración de logros. Algunhas son recibidas cunha alegría desbordante: a práctica do sete convertido en cinco é ilegal e hase propor revisar as notas postas en anos pasados.

Non obstante, para outros logros escoito besbellos entre a multitude: “non se aportan solucións, todo son promesas baleiras”.

"O decanato funciona dunha maneira moi sinxela: se llelo das todo masticadiño, cómprancho" aseveran os delegados. “Se non, esquécete de que o solucionen”.

Peche medicina_6
Estudantes votando durante a asemblea. Foto: Aldara Diéguez

O peche

Son as 00:13 horas e, ao fin, remata a Asemblea, tras 4 intensas e pesadas horas. O activismo xa non é tan romántico tras todo un día de traballo.

Ás 2:00 a.m, chega Julián Álvarez Escudero, o Decano. “Teñen razón os chavales?” pregúntalle o compañeiro Aníbal Malvar. “Nalgunhas cousas si. Nas formas, estou algo sorprendido, pero se está mantendo un exquisito respeto”.

O Decano asegura estar ilusionado para cumprir cos obxectivos marcados nestas reivindicacións, se ben non titubea cando se lle pregunta pola dimisión. “Son médico. Non estou aferrado á cadeira”.

O decano tamén se posicionou con respecto ao Plan Boloña, que tanto agobia ao alumnado pola excesiva presencialidade. “Ten fortalezas e debilidades, e non somos capaces de sacarlle proveito ás fortalezas. Ao fin e ao cabo, fixérono as universidades ricas. O Plan Boloña é de Oxford e de Cambrigde, non de Cádiz nen de Santiago de Compostela”.

Peche medicina_7
Imaxe do interior da Facultade de Medicina durante a noite do 5 ao 6 de novembro. Foto: Aldara Diéguez
Por suposto, na facultade aínda queda a noite. A planta baixa está habilitada para durmir e xa se vén algunhas esteiras colocadas, se ben a vida volve comezar no primeiro andar. Na aula de segundo curso móntase un karaoke que remata en pogo, e no corredor a xente saca os xogos de mesa ou organízase (porque está demostrado que saben organizarse) para botar un escondite.

Non todo é festa: ás tres e cuarto da mañá, os delegados, coordinadores e varios voluntarios deciden reunirse de novo. A xornada do día seguinte abrirase con outra sentada ás 13:00 da tarde e todo debe sair perfecto, pero hei de admitir que, ante o abano de alternativas, unha servidora decidiu deixar esa xuntanza para crónicas futuras.

A ASEMBLEA ABERTA DE MEDICINA
Como naceu este movemento?
O maior movemento estudantil dos últimos anos en Galicia creouse en catro días. Todo comeza cun grupo de xente indignada. A raíz diso fórmase unha asemblea, coa que nacen os grupos de traballo: organización co decanato, normalización lingüística, comunicación... O movemento en redes sociais é fundamental. A fartura do estudantado fai o resto.E quen pon os cartos? Preguntámoslle a Beatriz Pais, do grupo de traballo de Seguridade. “Quen vai ser? Nós. Houbo xente que se deixou case 70€ en carteis. E iso que un comercio local nos regalou outros tantos”. E como recuperalos? Cos donativos dos propios folguistas. Pola facultade vemos petos para recadar cartos á vontade.Ao rematar a xornada, a propia Beatriz dime que se recadaron máis de 300€ con todas as aportacións.
E o resto de estudantes, que?
Alicia Seoane afirma que xa lles falaron dende outras facultades de Medicina de España, que denuncian o mesmo e pediron axudas e materiais á Asemblea Aberta de Medicina para facer mobilizacións semellantes.A situación non se reduce só á facultade de Medicina da USC. O caso máis flagrante é o de Farmacia, que segue sen edificio propio. En Comunicación Audiovisual, as cámaras seguen a ser de cinta en pleno 2019, o que amosa a falta clara de financiamento. Os alumnos de Economía teñen que ir as clases de matemáticas de ADE porque non teñen profesor propio. Dende a Asemblea Aberta téñeno claro: “No noso comunicado de prensa orixinal invitábamos a xente doutras facultades non só vir aquí a protestar, senón a entender que é un problema de todos. [...] Se trasladamos isto á toda a Universidade de Santiago e a outras universidades, poderíamos xerar un xerme de protesta. Máis nos vale facelo, porque o Plan Bolonia non funciona”.

Relacionadas

Ciencia
¿Qué es la educación y esa cosa llamada ciencia?
Dentro de las aulas donde se imparte el método científico, el análisis crítico es bienvenido, siempre y cuando no supere los límites establecidos
Universidad
Universalidad en la universidad: el reto que deberá afrontar el ministro Castells

El prestigioso sociólogo Manuel Castells se erige como cabeza visible de la educación superior en un contexto en el que las principales demandas estudiantiles continúan vigentes: mayor financiación pública, reducción de tasas y becas más justas para que la universidad sea accesible a todo el mundo. 

Universidad
Mujeres en la Universidad: más estudiantes, no tantas profesoras y pocos altos cargos

Un reciente estudio realizado en universidades catalanas y valencianas arroja los aspectos clave de la proporcionalidad entre mujeres y hombres en el contexto académico: hay más matriculadas que matriculados —con excepciones en algunas ramas—, pero las profesoras e investigadoras son minoría en las categorías más elevadas. 

3 Comentarios
#42659 14:32 7/11/2019

Entretanto as universidades do grupo Coimbra reparten cartos da UE, ata 500 millons de € por universidade, unha vergoña.
Animo e moita siete.
Médico emigrado

Responder
1
0
zanquivano 16:36 6/11/2019

Seguide así, animo!

Responder
1
0
#42592 14:31 6/11/2019

Enormes!

Responder
1
0

Destacadas

Grecia
Represión, desahucios y expropiaciones por parte de Nueva Democracia

El último ataque al movimiento okupa en Grecia es el preámbulo de una operación masiva de desalojos de viviendas por parte del gobierno de derecha.

Aceite de palma
Los orangutanes pagan un precio excesivo por el aceite de palma mundial

El descubrimiento de varios cuerpos de orangutanes mutilados junto a unas plantaciones de palma aceitera en la zona indonesia de Borneo captaron la atención del público en 2018. Se encontró el cadáver de un orangután acribillado con 130 disparos realizados a corta distancia. Otro orangután fue hallado decapitado y presentaba 17 disparos. Trabajadores conservacionistas encontraron marcas de tortura en un tercer cadáver que fue descubierto junto a una plantación de aceite de palma recién inaugurada.

Música
Antropoloops: 200 años de músicas mediterráneas en una hora

En el disco Mix Nostrum, Antropoloops combina más de cien fragmentos de músicas tradicionales mediterráneas para decir que el arte siempre es fruto de la mezcla, que no existe la música auténtica y que es necesario replantear el registro desde Occidente de las denominadas ‘otras’ culturas.

Alpinismo
Pablo Batalla Cueto: “El montañismo que abandona el reloj está en decadencia”

‘La virtud en la montaña. Vindicación de un alpinismo lento, ilustrado y anticapitalista’ es un ensayo de Pablo Batalla Cueto, un agitador cultural que reivindica la no agitación.

Fronteras
No hay tregua en el frente oriental

Si un viaje devastador, larguísimo, potencialmente letal es el precio a pagar para quienes quieren alcanzar Europa occidental a través de la ruta balcánica, ser los violentos guardianes de Europa es el precio que están pagando los países balcánicos para completar su entrada en la UE.

Últimas

País Valenciano
Siete mil personas salen a la calle contra el PAI de Benimaclet
La manifestación ha logrado duplicar el número de personas en protesta contra un proyecto urbanístico que pretende construir 1.345 viviendas en el barrio.
Movimientos sociales
Gregorio Herreros: "He vivido pobre pero muy alegre"

Militante integral, sensible con las luchas feministas, ecologistas o de liberación, Gregorio Herreros ha fallecido este jueves 23 de enero. Manuel Cañada le entrevistó para El Salto Extremadura.

Vivienda
Victoria contra el “banco malo”: recuperado un bloque de la Sareb para cuatro familias

La Plataforma d'Afectades per l'Habitatge i el Capitalisme (PAHC) del Baix Montseny hace pública la ocupación del Bloc Caliu, propiedad de la Sareb, y anuncia que exigirá hogares sociales para las cuatro familias que viven en él. 

Medio ambiente
Turismo de cruceros: buenas noticias para FITUR, malas para el medio ambiente

Organizaciones ecologistas aprovechan la celebración del macroevento del turismo en Madrid —FITUR 2020— para recordar lo que esconden las buenas cifras del desarrollo de la industria de cruceros: sus impactos socioambientales. España lidera la lista de países más contaminados por este tipo de transporte.