Movimiento estudiantil
O peche da facultade de Medicina: o estudantado galego esperto e empoderado

Crónica do día 5 de novembro, no que o alumnado da Facultade de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela comezou unha folga indefinida. Ao longo do día sucedéronse concentracións, sentadas e asembleas. O estudantado aproba pecharse na Facultade ata que as súas reivindicacións sexan atendidas. Tras oito horas de reunión co Decanato, comezan a acadar os seus obxectivos.

Peche Medicina_1
Estudantes de Medicina da USC concentrados no interior da Faculdade. Foto: Teresa Villamor

En Santiago de Compostela, moi pretiño do Obradoiro, escóitanse berros acompasados dende dentro da Facultade de Medicina. Son as 12 da mañá. Asómome ao seu interior e rapidamente me reciben co canto de “non nos mires, únete”. Son os estudantes de Medicina, quizás 100 ou 200 ata onde me alcanza a vista, sentados na entrada, nas escaleiras e nos pasillos.

“A semana pasada [a folga] aínda estaba en cueiros. Non sabiamos se facer unha sentada, unha concentración, un peche, se facelo todo xunto ou algo diferente cada día” cóntame Lara, alumna de segundo. Agora mesmo, todas estas mobilizacións son unha realidade. Vestidos de negro e cun crachá verde pendurado do peito, todos os alumnos da facultade agardan impacientes a chegada do reitor, programada para as dúas da tarde.

A folga é indefinida porque se mañá finiquitamos isto, poñen catro parches e se esquecen de nós

“Eu creo que estoupamos pola cantidade de tempo que pasamos aquí. Chegamos a ter 46 horas á semana. A asistencia a clase é obrigatoria e acabamos fartos” cóntanos Alicia Seoane, encargada de comunicación do movemento. “Os horarios cambian da noite para a mañá, hai prácticas que coinciden con exames, clases que están programadas para despois do propio exame da materia, profesores que non aparecen, horas de recuperación obrigatoria pese a que caen en festivo… todo isto leva aos delegados, cunha carga de traballo impresionante, a reformular os horarios e xuntar ata 10, 11 ou 12 horas nun día”.

Peche Medicina_2
Estudantes durante as protestas no interior da Facultade de Medicina da USC. Foto: Teresa Villamor
A campá da catedral repenica dúas veces. A imaxe é sobrecolledora: coa chegada do Reitor, Antonio López Díaz —que veu expresamente dende Madrid para seguir a folga—, os estudantes forman un corredor que recibe entre vítores os delegados, listos para a reunión no decanato.

“O máis significativo é ver hoxe aquí os alumnos de sexto. Practicamente remataron, pero veñen apoiarnos porque pasaron por isto e saben o que hai", di Alicia Seoane. "Bastantes profesores veñen de mostrarnos o seu apoio. Quen está dentro sabe o que pasa aquí”, continúa.

Julián Álvarez Escudero, o decano, sae de entre a multitude e inicia un discurso de conciliación. Finaliza cun “esta é a miña opinión”. E a resposta é contundente: alguén brama dende o público “non queremos a túa opinión, queremos solucións”, e estoupan os aplausos. Se unha imaxe vale máis que mil palabras, é esa.

Peche medicina_3
Interior da Facultade de Medicina da USC durante o peche. Foto: Malena Fernández

As reivindicacións

Entre as críticas do estudantado atopamos o método de avaliación. Para aprobar algunhas materias precísase un sete, que no boletín se convirte nun cinco. Isto baixa a media do alumnado e supón unha desvantaxe para optar ás bolsas e á praza para Médico Interno Residente (MIR).

O descontrol das prácticas no hospital é un tema recorrente, así como a saturación das aulas: hai clases prácticas nas que se xuntan 80 persoas. Como os profesores non dan abasto, reúnen a un grupo de alumnos —os monitores— o día anterior, para que estuden a materia a impartir ese día e lla expliquen aos seus compañeiros en grupos máis pequenos.

Fronte a isto, existe o outro lado da moeda: hai prácticas que, simplemente, non existen. “O primeiro ano de Bioquímica, o profesor alegou que as clases ‘non se imparten porque non hai material nin medios para facelo’”. conta Alicia.

peche medicina_4
Estudantes realizan faixas nun momento durante o peche. Foto: Malena Fernández

A xornada de folga

A folga, sen dúbida, ten éxito. Achegámonos a aula 3, onde ás 15:30 se imparte a materia de Ética da medicina, e atopamos tan só un alumno. “Estou de acordo coas reivindicacións pero non coa folga. Veño de Latinoamérica e as cousas alí están bastante peor. Non me compensa unha folga indefinida” comenta.

Dende a Asemblea Aberta de Medicina, explican que a folga é indefinida porque “se mañá finiquitamos isto, poñen catro parches e se esquecen de nós”, como asegura unha estudante de terceiro, Claudia. Martiño Loureiro, de sexto, cóntanos que hai uns anos o estudantado presentou un escrito ao decanato. “Prometéronse cambiar as cousas e non se fixo nada”. Con esta protesta non se buscan solucións rápidas, senón mellorar a calidade da educación a longo prazo.

Esta vez, a grande baza do movemento é a súa repercusión mediática. “Sinceramente, eu creo que teñen medo”,di Alicia Seoane sobre o decanato. “Levan todo o fin de semana sacando noticias, contestando tuits, hoxe saían a falar connosco cando chegaba a prensa…”. Algo moi significativo foi o intento de cambiar a reunión cos delegados. “Buscouse facela de imprevisto onte, no canto de hoxe, para evitar a repercusión mediática”, remata.

Peche medicina_5
Asemblea de estudantes da Facultade de Medicina da USC. Foto: Aldara Diéguez

A Asemblea

Dan as 9 da noite. Introdúzome nun grupo de estudantes que me leva ao salón de actos. Agardo unha pequena xuntanza dos líderes, mais o que atopo déixame sen respiración: o auditorio está completamente cheo.

O obxectivo é que os delegados transmitan ao resto os acordos e obxectivos logrados durante o día. Pero sete horas despois de entraren no decanato, os delegados seguen reunidos. Comeza entón unha asemblea de análise da folga ata o momento. Piquetes si, piquetes non, esa é a cuestión. Finalmente, a proposta queda descartada. “Se algo dá forza ao movemento, é que triunfa sen obrigar a ninguén a secundalo”, arguméntase.

Por maioría absoluta, elíxese tamén continuar coa folga e o peche indefinidos. Os aturuxos da xente que me rodea deixan unha mensaxe clara: isto vai en serio.

Se algo dá forza ao movemento, é que triunfa sen obrigar a ninguén a secundalo

Coa chegada dos delegados, o auditorio rebenta a aplaudir. Coreando “delegados, delegados”, os representantes comezan a enumeración de logros. Algunhas son recibidas cunha alegría desbordante: a práctica do sete convertido en cinco é ilegal e hase propor revisar as notas postas en anos pasados.

Non obstante, para outros logros escoito besbellos entre a multitude: “non se aportan solucións, todo son promesas baleiras”.

"O decanato funciona dunha maneira moi sinxela: se llelo das todo masticadiño, cómprancho" aseveran os delegados. “Se non, esquécete de que o solucionen”.

Peche medicina_6
Estudantes votando durante a asemblea. Foto: Aldara Diéguez

O peche

Son as 00:13 horas e, ao fin, remata a Asemblea, tras 4 intensas e pesadas horas. O activismo xa non é tan romántico tras todo un día de traballo.

Ás 2:00 a.m, chega Julián Álvarez Escudero, o Decano. “Teñen razón os chavales?” pregúntalle o compañeiro Aníbal Malvar. “Nalgunhas cousas si. Nas formas, estou algo sorprendido, pero se está mantendo un exquisito respeto”.

O Decano asegura estar ilusionado para cumprir cos obxectivos marcados nestas reivindicacións, se ben non titubea cando se lle pregunta pola dimisión. “Son médico. Non estou aferrado á cadeira”.

O decano tamén se posicionou con respecto ao Plan Boloña, que tanto agobia ao alumnado pola excesiva presencialidade. “Ten fortalezas e debilidades, e non somos capaces de sacarlle proveito ás fortalezas. Ao fin e ao cabo, fixérono as universidades ricas. O Plan Boloña é de Oxford e de Cambrigde, non de Cádiz nen de Santiago de Compostela”.

Peche medicina_7
Imaxe do interior da Facultade de Medicina durante a noite do 5 ao 6 de novembro. Foto: Aldara Diéguez
Por suposto, na facultade aínda queda a noite. A planta baixa está habilitada para durmir e xa se vén algunhas esteiras colocadas, se ben a vida volve comezar no primeiro andar. Na aula de segundo curso móntase un karaoke que remata en pogo, e no corredor a xente saca os xogos de mesa ou organízase (porque está demostrado que saben organizarse) para botar un escondite.

Non todo é festa: ás tres e cuarto da mañá, os delegados, coordinadores e varios voluntarios deciden reunirse de novo. A xornada do día seguinte abrirase con outra sentada ás 13:00 da tarde e todo debe sair perfecto, pero hei de admitir que, ante o abano de alternativas, unha servidora decidiu deixar esa xuntanza para crónicas futuras.

A ASEMBLEA ABERTA DE MEDICINA
Como naceu este movemento?
O maior movemento estudantil dos últimos anos en Galicia creouse en catro días. Todo comeza cun grupo de xente indignada. A raíz diso fórmase unha asemblea, coa que nacen os grupos de traballo: organización co decanato, normalización lingüística, comunicación... O movemento en redes sociais é fundamental. A fartura do estudantado fai o resto.E quen pon os cartos? Preguntámoslle a Beatriz Pais, do grupo de traballo de Seguridade. “Quen vai ser? Nós. Houbo xente que se deixou case 70€ en carteis. E iso que un comercio local nos regalou outros tantos”. E como recuperalos? Cos donativos dos propios folguistas. Pola facultade vemos petos para recadar cartos á vontade.Ao rematar a xornada, a propia Beatriz dime que se recadaron máis de 300€ con todas as aportacións.
E o resto de estudantes, que?
Alicia Seoane afirma que xa lles falaron dende outras facultades de Medicina de España, que denuncian o mesmo e pediron axudas e materiais á Asemblea Aberta de Medicina para facer mobilizacións semellantes.A situación non se reduce só á facultade de Medicina da USC. O caso máis flagrante é o de Farmacia, que segue sen edificio propio. En Comunicación Audiovisual, as cámaras seguen a ser de cinta en pleno 2019, o que amosa a falta clara de financiamento. Os alumnos de Economía teñen que ir as clases de matemáticas de ADE porque non teñen profesor propio. Dende a Asemblea Aberta téñeno claro: “No noso comunicado de prensa orixinal invitábamos a xente doutras facultades non só vir aquí a protestar, senón a entender que é un problema de todos. [...] Se trasladamos isto á toda a Universidade de Santiago e a outras universidades, poderíamos xerar un xerme de protesta. Máis nos vale facelo, porque o Plan Bolonia non funciona”.

Relacionadas

Universidad
El alumnado universitario becado demuestra mejores resultados académicos

El anuncio de la eliminación del criterio académico para las becas universitarias ha generado rechazo entre los defensores de la “cultura del esfuerzo”, pero la actualización de cifras del sistema universitario demuestra lo que los expertos ya advertían: los estudiantes becados son los que más rinden, y las ayudas han de buscar paliar la desigualdad social en el acceso a la educación superior. 

Universidad
Eliminación de las eufemísticas pruebas de Acceso a la Universidad

Las eufemísticamente llamadas Pruebas de Evaluación para el Acceso a la Universidad (EvAU), conocidas popularmente como «La Selectividad», también van a celebrarse este año 2020, por encima incluso de la pandemia por el COIVD-19, con estados de alarma y fases de desconfinamiento incluidas; asumiendo los previsibles riesgos que ello puede suponer para la salud del alumnado, profesorado y personal de administración y servicios; no valorando suficientemente las dificultades organizativas que supone su realización en relación a la desinfección de instalaciones, servicios, limpieza, transporte…; ignorando, o no considerando en su justa medida, que desde el mes de marzo no hay clases presenciales, que las clases virtuales solo palían parcialmente el aprendizaje presencial y, sobre todo, que un porcentaje superior al 8% del alumnado y sus familias (precisamente las más desfavorecidas y vulnerables, las que han sufrido despidos, ERE o ERTE) no tienen acceso a internet, ni puede pagarse clases particulares de apoyo.

Universidad
España es uno de los pocos países europeos donde un máster es significativamente más caro que un grado
En la mayoría de países europeos estudiar un máster cuesta lo mismo que estudiar un grado o, como mucho, menos de 100 euros más. España es uno de los siete países en los que esta diferencia puede llegar a ser superior a 1.000 euros.
3 Comentarios
#42659 14:32 7/11/2019

Entretanto as universidades do grupo Coimbra reparten cartos da UE, ata 500 millons de € por universidade, unha vergoña.
Animo e moita siete.
Médico emigrado

Responder
1
0
zanquivano 16:36 6/11/2019

Seguide así, animo!

Responder
1
0
#42592 14:31 6/11/2019

Enormes!

Responder
1
0

Destacadas

Crisis económica
España recibirá 77.000 millones a fondo perdido del plan de recuperación que ultima la Unión Europea

El Gobierno de Pedro Sánchez tendrá acceso a 77.000 millones para paliar el descuadre en las cuentas públicas provocado por las medidas del covid-19, según ha adelantado Bloomberg. Es aproximadamente un 6% del PIB.

Coronavirus
Segunda querella contra Ayuso por la “nefasta” gestión de las residencias
Familiares de residencias de Leganés y Alcorcón acuden a los juzgados en una segunda tanda de demandas contra la presidenta de la Comunidad de Madrid.
Universidad
El alumnado universitario becado demuestra mejores resultados académicos

El anuncio de la eliminación del criterio académico para las becas universitarias ha generado rechazo entre los defensores de la “cultura del esfuerzo”, pero la actualización de cifras del sistema universitario demuestra lo que los expertos ya advertían: los estudiantes becados son los que más rinden, y las ayudas han de buscar paliar la desigualdad social en el acceso a la educación superior. 

Migración
El movimiento #RegularizaciónYa se internacionaliza

Tras la publicación el día 25 de un manifiesto internacional por la regularización de las personas migrantes que ya cuenta con casi 200 adhesiones, esta tarde a las 19h, se lanzará la campaña internacional #PapersForAll en las redes sociales.

Extrema derecha
A los monstruos no mirar

La mejor manera de contraatacar es construyendo alternativa, porque ya hemos visto que, haciéndoles caso, aunque sea con buenas intenciones, el monstruo sólo crece y se enfurece.

Vivienda
Absuelven por falta de pruebas a uno de los cinco de Usera, condenados por frenar un desahucio

Después de seis años de lucha judicial, la justicia madrileña ha aceptado el recurso de la defensa y absuelve al activista Jorge Aranda, condenado por “resistencia a la autoridad” en una acción de 2014 para impedir el desahucio de una familia con tres hijos.

Últimas

Coronavirus
La autogestión de los cuidados en un Chile en resistencia

Numerosas iniciativas en Valparaíso permiten crear estructuras de salud paralelas a las oficiales, ante el olvido de los más vulnerables por parte del Estado

Memoria histórica
Carabanchel pide a Marlaska recuperar la memoria de la cárcel convertida en CIE
Una plataforma ciudadana de Carabanchel solicita a Interior la apertura de un centro de memoria para recuperar la historia de la cárcel del barrio madrileño construida por presos franquistas, que estaba siendo usada como CIE.
Humor
Las terrazas en ‘Madrid’, por Mauro Entrialgo

Nueva entrega del cuaderno de bitácora de una pandemia que Mauro Entrialgo está realizando para El Salto.

Migración
Migrar o invertir la propia vida como peaje

A los detractores de la inmigración todo indica que les mueve un egoísmo desbordante fruto de un privilegio inmerecido. La mera casualidad de haber nacido en un lugar concreto les otorga un derecho de movilidad ilimitado que, a su vez, les habilita a desembarcar en los países de aquellos que quieren ver sólo como atracción exótica.