Maltrato animal
‘Bestas’ dos montes de Sabucedo: unha conversa con Jorge Casal

Durante a última semana chegaron varias propostas ao noso correo para falar da Rapa das Bestas. Como medio sensible e comprometido coa defensa da natureza, debemos posicionarnos en contra das prácticas de maltrato animal así como de calquera tipo de agresión cara á contorna e o territorio. Aínda así, consideramos que, neste caso, o debate e a confrontación de ideas de xeito construtivo e respectuoso entre posicións diversas, pode servir para ampliar as diferentes miradas sobre unha festa tan popular coma controvertida.


publicado
2018-07-12 11:01

En outono, preto dos gravados rupestres de Campo Lameiro, entre os castiñeiros e os carballos, pasta unha manda de cabalos salvaxes. Atentos e cautelosos ollan ao seu redor, e ao menor movemento, a primeira rama rota ou as primeiras follas que secas estralan baixo un pé, foxen entre as árbores e desaparecen. É unha das tantas mandas que habitan nos montes galegos e que no verán irán buscar os aloitadores para cercar e conducir a Sabucedo. Na Galiza calcúlase que aínda haberá uns 11.000 exemplares en contraste cos 20.000 de fai quince anos. Xunto cos pottakas do Pais Vasco, os cabalos Dülmen dos bosques do norte de Alemaña, ou os cabalos camargue no sur de Francia son uns dos últimos cabalos salvaxes que quedan no continente. Son ‘As bestas’.

Teñen a cruz baixa, pero o compensan coa súa anchura e a súa magra musculatura. Foron forxados nos montes galegos e agora están feitos para vivir neles, a pesar da escaseza de alimento pola la falta de limpeza, da dureza de este último ano, que fixo que se reducira o número de equinos, ou a pesar de ter que protexer as súas crías dos lobos que os seguen de cerca durante as duras noites de inverno. Aliméntanse de toxos, de ericáceas como a arandeira e percorren miles de quilómetros o ano. Beben dos ríos frescos que corren polos montes da Estrada, Cerdedo-Cotobade, Campo Lameiro e Cuntis, viven nunhas 3000 hectáreas de terreo e dormen baixo un manto de estrelas que os cobre durante a noite.

É sábado pola tarde e centenares de coches amontóanse ao redor da liña de asfalto que separa Sabucedo do río, do sendeiro dos muíños e da Casa das Vellas, as dúas irmás que prometeron doar dúas eguas á igrexa se San Lourenzo as libraba da peste negra. Preto do pobo pode escoitarse o bulicio de entre a xente que chega para presenciar o curro das seis, o primeiro da fin de semana.

“Durante o curro desparasitamos os cabalos á man, sen utilizar cordas nin paus. Entre tres aloitadores, reducimos e inmobilizamos o cabalo á man e unha vez conseguido, cunha técnica depurada durante séculos, desparasitámolos e aplicámoslles os tratamentos convenientes en caso de ser necesario. Cortámoslles o pelo para deixar marcado o exemplar que xa foi tratado e devolvémolos á vida en liberdade ata exactamente un ano despois”.

Anos de historia daranse cita en pouco tempo e o nerviosismo pódese palpar dende fai días entre os paisanos . Os cabalos están no curral e Sabucedo agarda silencioso.

“A Rapa é unha celebración da vida e da liberdade. Un aloitador de Sabucedo é o gardián dos cabalos salvaxes. Tes que vivir e, se é necesario, morrer por eles. E a iso exposte cada ano. As nosas raíces, os nosos devanceiros e a nosa terra viven neses cabalos salvaxes, corre polas súas veas sangue nosa e ao revés. Ser un aloitador de Sabucedo é a responsabilidade máis grande que un home pode cargar e un trata de afrontalo con humildade e valentía”.

Rapa das Bestas_3

O compositor e cantautor compostelán deixa boa parte da súa alma e da súa vida aquí, nestas terras e nestes montes. Jorge Casal leva un ano esperando este momento. Como cada un dos habitantes da pequena vila de Sabucedo. “Xente ruda. Protectora. Xenerosa. Valente ata dicir basta”.

Segundo conta a lenda, a Rapa das Bestas de Sabucedo, que foi declarada de Interese Turístico Nacional en 1963 e de Interese Turístico Internacional en 2007, ten a súa orixe nunha doación de cabalos á parroquia. Despois, os habitantes consideraron que a mellor maneira de controlar a maleza era deixar os cabalos ceibes no bosque, xa que se considera que a zona se atopa en alto risco debido aos incendios forestais. Na actualidade Sabucedo conta con máis ou menos 600 cabalos, separados en 14 mandas. Durante a festa da Rapa, que se celebra o primeiro venres, sábado, domingo e luns do mes de xullo, entre 20.000 e 30.000 visitantes frecuentan a vila.

“Sen o diñeiro que recadamos durante os 3 días de Rapa grazas ao público que quere presenciala, deixariamos de dispoñer dos medios que necesitamos para facer peches para os cabalos, comprar medicinas, chips, desparasitadores, rozar montes para o seu pasto... Ademais, os cabalos teñen instinto, e cos anos saben perfectamente que non lles facemos dano. Un animal non é tonto, e sabe se vas lancealo ou facerlle algunha barbaridade parecida, ou se vas desparasitalo e curarlle as súas feridas. Eles loitan igual porque son animais salvaxes e non tería sentido que se deixasen facer porque si, pero cando os reducimos cálmanse, e unha parte deles, recoñece as mans e as voces de quen anualmente, de novo, os pon a salvo, como xa o fixo coas súas nais e coas mandas dos seus devanceiros”.

A Rapa é unha desas tradicións centenarias que resisten ao paso do tempo, e aínda que ano tras ano a afluencia e a repercusión de Sabucedo sexa cada vez maior, os aloitadores saben mellor que ninguén que o coidado do nosos bosques e recuperar noso esquecido rural é unha condición indispensábel.

“É de urxencia que se tomen medidas nos ámbitos social e político. Fan falla axudas para volver a darlle vida aos nosos montes, tan esquecidos. Fai falla axuda para protexer os montes e as mandas. Hoxe en día prima a economía, a cifra unicamente, e como isto non xera diñeiro, deixámolo morrer. Cando entendamos a riqueza que tiñamos sendo uns dos únicos lugares do mundo onde quedan cabalos salvaxes, será tarde”.


Bestas?, artigo de opinión de Rubén Pérez Sueiras.

Relacionadas

Antiespecismo
¿Por qué convertimos animales en productos?
Cada año matamos 54.055 millones de aves, 3.863 millones de mamíferos y 990.000 millones de peces. La pregunta que nadie se hace es ¿por qué?
Tauromaquia
Financiación pública de la tauromaquia, política extremeña y crisis de valores
Una reflexión sobre la ética de la violencia y del trato a los animales, centrándose en el caso de la tauromaquia y del dinero público invertida en ella en Extremadura, mientras algunas necesidades de carácter socialquedan desatendidas.
Antiespecismo
Viajes responsables para un verano salvaje

Tanto si te vas de vacaciones a un destino lejano como si quieres hacer algo diferente el próximo fin de semana, hay formas sencillas de hacerlo de forma responsable y no contribuir con la explotación animal, algo que es, literalmente, de vital importancia.

0 Comentarios

Destacadas

Chernóbil
Turismo de desastres: visita guiada al infierno

Desde que HBO estrenó la serie sobre el desastre en la central nuclear ucraniana, las visitas de turistas a esta zona se han multiplicado. 

Sexualidad
Polifonías de amor y deseo

El paisaje de los afectos se puebla de teorías y prácticas que impugnan los parámetros normativos del amor. De fondo, el capitalismo y el deseo innovan en su eterno romance. En la tensión entre la libre elección, los cuidados y el compromiso se configuran las relaciones amorosas del futuro. 


Sexualidad
Apuesta por el amor

El amor puede transformarse más allá de lo que cuentan las canciones. Porque, en realidad, más que ir nosotras detrás de ellas, ellas van detrás de nuestras nuevas formas de querernos.

Arte
La Escocesa: un muro de contención frente a la Barcelona sin memoria colectiva

Esta antigua fábrica textil del siglo XIX del Poblenou barcelonés resiste desde hace dos décadas como un centro de creación artística autogestionado. Toda una rareza en este antiguo barrio obrero, hoy un objeto codiciado por las multinacionales tecnológicas y las garras del turismo.

Pueblo gitano
Cayetano Fernández: “El racismo es un producto histórico de la modernidad europea”

Fernández es miembro de Kale Amenge, organización política gitana que, desde la independencia y una óptica decolonial, lucha por la emancipación del pueblo gitano.