Laboral
Osasuna lanean: utopia ala oximorona?

Apirilaren 28a Nazioarteko Lan Osasunaren eta Segurtasunaren eguna da, eta horren harira ELA sindikatuak “Laneko Ezbehar-tasa Euskal Herrian 2018” argitaratu du. 2018 urtean lan-istripuetan hildako langileen kopurua 2012tik honako handiena izan da. Maiatzak 17-24 SINDIKALAGENDA.

Accidente laboral

LANAREN EKONOMIA : HORDAGO, BIILBOHIRIA ETA ARGIA ELKARLANEAN. LOTURA HEMEN

Audio Player

.

.

Hildakoen kopuruak gora egin du

Lan-istripuetan 67 hildako. Beldurra eta lotsa eragin beharko lituzkeen zenbakia. Txostenaren arabera, 2012tik hona ezbehar-tasak goranzko joera izan du; egoera okertu egin da, eta horren irakurketa da segurtasuna eta osasuna bigarren mailako elementuak direla enpresetan. Ez dago prebentzio-kulturarik, eta irabaziek eta ekoizpenek dute lehentasuna, datuek adierazten duten bezala.

Nahiz eta Euskal Herri penintsularrean Lan Arriskuen Prebentziorako Legea 1995ean indarrean jarri, enpresa gehienen jarrera pasiboa da, eta neurriak isunak saihesteko hartzen dira soilik: zenbat eta isunak jasotzeko arrisku handiagoa, neurri gehiago hartuko dituzte. Hala ere, horrek ez du esan nahi laneko osasuna enpresa-egituraren muinean barneratzen ari denik, baizik eta enpresek Administrazioaren aurrean prebentzioa egin izanaren froga bat lortzea dutela helburu.

Estatistikak dantzan

Euskal Autonomia Erkidegoan, OSALAN Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundearen arabera 2018 urtean EAEn laneko baja eragin zuten 35.786 istripu eman ziren (2017 urtearekin alderatuta, %1,5 gehiago); epe berean bajarik gabeko 47.063 istripu erregistratu ziren; 2018an 82.849 lan istripu eman ziren. Bajarik gabeko kopurua pixka bat murriztu bazen ere, beste ataletan agertzen den zenbatekoa handitu egin zen.

Nafarroaren kasuan, NOPLOI Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan-Osasunaren Institutuak eskainitako datuen arabera, 23.480 istripu izan ziren. Arinek eta larriek gora egin zuten 2017-2018 urteen artean.

1. taula. 2018ko EAEko laneko istripuak

1 Taula Lan istripuak

2. taula. 2017ko EAEko laneko istripuak

2 Taula Lan istripuak

3. taula. Nafarroako lan-istripuen alderaketa (2018-2017)

3 Taula Lan istripuak

Bestetik, EAEko intzidentzia-indizeak ditugu, hots, baja hartzea ekarri zuten lan-istripuak, lanaldiaren barruan gertatutakoak, 1.000 langileko. 2018an pixka bat murriztu zen, baina nabarmentzekoa da Araban emandako hazkundea. Azpimarratzekoa da eraikuntza sektoreak daukala tasarik altuena, bai EAEn bai Nafarroan. Lehenengoan, industrian eta eraikuntzan egin du gora; Nafarroan, aldiz, hazkunde hori sektore guztietan eman da.

4. taula. 2018ko EAEko intzidentzia-indizeak

4 Taula Lan istripuak

5. taula. 2017ko EAEko intzidentzia-indizeak

5 Taula Lan istripuak

6. taula. Nafarroako lan-istripuen alderaketa (2018-2017)

6 Taula Lan istripuak

Hala ere, sindikatuaren ustez, datu estatistiko horiek ez dute lantokien benetako errealitatea islatzen, laneko istripuen eta gaixotasunen azpierregistro bat dagoelako. Enpresek iruzurra egitea eguneko ogia da, erantzukizunak saihestu nahi dituztelako: istripu larriak arin gisa jarri, ez erregistratu... Beste alde batetik Mutualitateak daude, oso boteretsuak direnak eta enpresen interesen alde egiten dutenak.

ELA sindikatuak erabilitako estatistikak

Hildako langileen kopuruak gora egin du 2018an, %20 gehiago aurreko urteko hildakoen kopuruarekin alderatzen badugu. Gorakada hori oso nabarmena izan da Bizkaian eta Nafarroan. ELA sindikatuko estatistikek ez dute bat egiten datu ofizialekin, azken horietan %30eko azpierregistroa ematen delako.

7.taula. Hilakoak eragin dituzten istripuak (2017-2018)

7 Taula Lan istripuak

Garraio sektoreko langileak dira kaltetuenak, intzidentzia-mailarik altuena baitaukate. Gainera, azpikontrata batean lan egiteak istripu arriskua handitzen du, hildakoen ia %30ek azpikontrata batean lan egiten baitzuten. Bukatzeko, istripuek eta lan-balditzen okertzeak harreman zuzena daukate, txostenean aipatutako datuek agerian uzten duten bezala.

Laneko gaixotasunak, ezkutuko errealitatea

Enpresek eta mutualitate-patronalek beren erantzukizuna murriztu nahi dute laneko gaixotasunen alorrean; administrazio publikoak (Gizarte Segurantzaren Institutu Nazionala barne) honen konplize dira ere. Gizarte Segurantzak langile batek laneko gaixotasun bat daukala onartzeko bidea luzea da, eta askotan urteak pasa daitezke gaixotasun bat lanak eragindakoa dela onartu arte. Amiantoa da egoera honen adibide ilun bat: askotan langileak hil egiten dira jasan duten minbizia eta sufrimendua lanak eragindakoa dela onartu aurretik.

ELA sindikatuak salatzen du EAEn laneko gaixotasunen susmoak jakinarazteko sistema ez dela eraginkorra; azken finean, oso larri gaixotu arte itxaron behar da Mutualitateek nahiz Administrazioak esku hartu arte.

2018an laneko gaixotasunen kopurua hazi egin zen, bai EAEn bai Nafarroan. Txostenak azpimarratzen du agente kantzerigenoek sortutako laneko gaixotasunen estatistikarik ez dela jasotzen; Juanjo Basterra kazetariak landutako datuen arabera, 1993tik hona amiantoaren ondorioz Euskal Herri penintsularrean 2.410 langile hil dira. 2018an soilik, 34.

Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europar Agentziaren arabera, lan-istripuen ondorioz hildako pertsona bakoitzeko 35 hiltzen dira laneko gaixotasunen ondorioz.

8. taula. 2018ko laneko gaixotasunak EAEn

8 Taula Lan istripuak

9. taula. 2017ko eta 2018ko laneko gaixotasunen alderaketa EAEn

9 Taula Lan istripuak

10. taula. 2018ko laneko gaixotasunak Nafarroan

10 Taula Lan istripuak

Ondorioak

Sindikatuak txostenean proposamen batzuk egiten ditu: babeserako esparru propio bat sortzea; Osalan/NOPLOI eta Lan-Ikuskaritzako giza-baliabideak Europako batezbestekoarekin parekatzea; laneko segurtasun eta osasunerako politika publikoetara bideratutako aurrekontu-esleipena areagotzea; kontrol- eta jarraipen-ekintzak egitea arrisku horiek dituzten enpresetan, beste batzuen artean. Azken finean, prebentzio-sistemetan eta ikuskaritzan dauden finantza- eta pertsona-baliabide murritzak erabaki politiko baten ondorio dira; baita klase erabaki bat ere: enpresarien alde eta langileen aurka, haien bizitzaren aurka. Lan egiteagatik ordaintzen digute, ez gure osasuna galtzeagatik; badirudi hori gehiegi eskatzea dela.

Sindikatuek alor honetan indar handia jarri behar dute, baita Administrazioak presionatu ere. Mota honetako txostenak, beren gabeziekin (genero-azterketa edota lan-kategoriak kontuan hartu beharko lirateke, besteak beste) beharrezkoak dira babes gehiago eskatzeko. Ez baitugu ahaztu behar gerra batean gaudela: langileak eta bizitza, alde batean; kapitala eta irabaziak, bestean.

SINDIKALAGENDA

Maiatzak 17, barikua

• Gipuzkoako epaitegi eta komisaldegietako Garbialdiko langileek greban jarraitzen dute (ELA, LAB, ESK, UGT).

• Osakidetzako Lehen Arreta Zerbitzuko langileek greba egin dute maiatzaren 17an, sindikatuek eta Lehen Arreta Arnasberritzen-ek deituta (ESK, ELA, SATSE, LAB, UGT, CCOO).

• “Konponbide garaia da, Orain presoak” lemapean elkarretaratzea egin da goizeko 11:30etan Bilbon, Moyua Plazan (ESK, UGT, ELA, LAB, CNT, CGT, STEILAS, EHNE, HIRU eta ETXALDE)

• Loiuko Aireportuko pasabideetako langileak greba mugagabean daude apirilaren 17tik aurrera. Aireportuko zuzendaria salatu dute greba eskubidea oztopatu duela-eta.

• Elorrioko eraikin publikoetako langileak greba mugagabean daude apirilaren 29tik. Eulen enpresak kudeatutako zerbitzuen soldata arrakala %80koa da, kale garbiketan dauden gizonen aldean. ELAk lan baldintzak parekatzea exigitzen du.

• Tabakalera-ko langile bitartekariek greban jarraitzen dute.

• Fundación Tutelar Berokoa langileak greba mugagabean jarri dira, benetan jarduten duten lan kategorian onartuak onartua izateko

• ELA, LAB, UGT eta USO sindikatuek zazpi greba egun deitu izan dituzte Bizkaiko etxez etxeko laguntzan. Azken greba eguna hau izango da, maiatzak 17. 1.500 langiletik gora ditu sektore honek eta 8.000 menpeko pertsona artatzen ditu zerbitzuak.

Maiatzak 18, zapatua

• CNTk antolatutako Liburu Anarkistaren Azoka Bilboko Arenalean asteburuan egingo da, 10:30etatik aurrera. Programa osoa web orrian.
• LAB Nafarroak bat egiten du Modou Khadim Sow-ren kanporaketa salatzeko larunbatean Ribaforadan eginen den manifestazioarekin. Maiatzaren 18an, arratsaldeko 19:00tan hasiko da manifestazioa, Colectivo Senegalés de la Ribera-k antolatuta.

Maiatzak 20, astelehena

• Pentsio duinen aldeko elkarretaratzea astelehenean izango da, Bilboko Udaletxearen aurrean, 12:00etan. Gasteizen ere hala izango da.

• ATH-ELEk etxeko langileen plataformak elkarretaratzea deitu du Bizkaiako Foru Aldundiak zaintzen lan arloan egiten duen kudeaketa salatzeko. Goizeko 11:00etan mobilizazioa egingo dute Foru Aldundiaren Jauregi aurretik hasita

• ELA eta LABk greba deitu dute Bilboko 010 zerbitzuan Maiatzaren 13, 14, 20 eta 21erako, lan baldintzak hobetzeko helburuarekin. Lanalden enpresak kudeatzen du azpikontratatutako zerbitzu publikoa eta hiru aldarrikapen nagusi egiten dituzte langileek, sindikatuek prentsa oharren azaldu dutenez: “Antolakuntzan hobekuntzak izatea, soldata igoerak eta zerbitzua eskaintzeko langile bat gehiago kontratatzea”.

Maiatzak 21, martitzena

• EHIZE Helduen Hezkuntza Ikastetxeetako zuzendarien elkarteak elkarretaratzea egiteko deia egin du, Administrazioak dekretu berri baten bitartez egin nahi duen murrizketa zorrotza salatzeko. Goizeko 11:00etatik 12:00etara Lakuan (Gasteiz) egingo da, eta babesleen artean CCOO dago.

• Arabako Nagusien egoitzetako langileek elkarretaratzea egingo dute Probintzia plazan, goizeko 11:00etan, Gasteizen (LAS, ELA, CCOO, UGT).

• @ccoonavarra|k haur hezkuntzan greba deitu du Nafarroan. Elkarretaratzea deitu dute Iruñeako Udaletxe Plazan, 12:00etan.

Maiatzak 23, eguena

• Bizkaiko metalaren arloan greba egingo dute LAB, ELA, CCOO, UGT, ESK, CGT eta CNTk, ekainaren 6, 7, 20 eta 21ean jarraipena izango duena, lan hitzarmen duin baten alde.

• Gizarte Ekimeneko ikastetxeek Manifestazioa burutuko dute Bilbon maiatzaren 23an 18:45ean Hitzarmen berriaren alde.

Maiatzak 24, barikua

• Ikasleek Klimaren Aldeko greba deitu dute maiatzaren 24rako, Fridays For Future lemapean, Etorkizunaren Aldeko Barikuak.

Sobre este blog
Lanaren ekonomia gehiengo zapalduaren bizipena du oinarrian, langileen sukarra eta itxaropena. Botere arrotzen ikuspegitik azaltzen dira eguneroko gorabehera ekonomikoak. Kutsadura informatiboari aurre eginez, ekonomia gaiak jorratzen eta ulertarazten arituko gara. Euskal Herriko Unibertsitatetik, lanaren munduko analisia. Bilbo Hiria irratia eta Hordago elkarlanean.
Ver todas las entradas

Relacionadas

Salud mental
La ONU señala el sindicalismo como “fundamental” para la salud mental
El último informe del relator especial para la salud de la ONU afirma que las medidas para combatir la desigualdad son más efectivas para promover la salud mental que las terapias medicinales.
Franquismo
Konfiskazioak: Frankismoaren itzal luzea

Bada hari luze bat gaur egungo erregimena eta Frankismoa lotzen dituena: ondasun publiko eta pribatuen arpilatzeak. Diktadurari etekina atera zioten enpresak eta konfiskazioen itzulera aztergai. SINDIKALAGENDA  Ekainak 14-21.

Metal
Diez mil trabajadores del metal llenan Bilbao

Ante el bloqueo de la mesa de negociación por parte de la patronal, todos los sindicatos han acordado en bloque cinco días de paros. La primera jornada de huelga fue ayer y las siguientes tendrán lugar la primera y tercera semana de junio.

0 Comentarios
Sobre este blog
Lanaren ekonomia gehiengo zapalduaren bizipena du oinarrian, langileen sukarra eta itxaropena. Botere arrotzen ikuspegitik azaltzen dira eguneroko gorabehera ekonomikoak. Kutsadura informatiboari aurre eginez, ekonomia gaiak jorratzen eta ulertarazten arituko gara. Euskal Herriko Unibertsitatetik, lanaren munduko analisia. Bilbo Hiria irratia eta Hordago elkarlanean.
Ver todas las entradas

Destacadas

Partidos políticos
La renuncia de Iglesias clausura una semana de bochorno

La correlación de debilidades entre PSOE y Unidas Podemos ha dado lugar a una semana de movimientos y declaraciones de pésimo gusto para una mayoría de votantes de izquierdas. Sánchez ha conseguido que Iglesias no esté en el Consejo de Ministros.

Educación
Medio siglo de escuela antifascista en el País Valencià

Cuando el proyecto de La Masia comenzó, aún estaba vivo Franco. Una docena de personas relacionadas con la pedagogía, el nacionalismo catalán y el antifascismo alquilaron un chalet en Vedat de Torrent en septiembre de 1968 y allí montaron una escuela construida sobre valores democráticos, humanísticos y laicos. Hoy, cincuenta años después, 350 alumnos aprenden y crecen en sus aulas.

Fiscalidad
La tasa Google torpedea el camino hacia el FMI a Nadia Calviño

La reunión de los ministros de finanzas del G7 se salda con un principio de acuerdo para gravar a los cuatro gigantes tecnológicos: Google, Amazon, Facebook y Apple.

Palestina
El dinero no compra la paz

Este “Acuerdo del siglo” para para Palestina no ha convencido a nadie, empezando por los más interesados.

Actualidad LGTBIQ+
Indignación por la homofobia del gobernador de Puerto Rico y otros titulares de la actualidad LGTBIQ

La ola de indignación por un chat sexista y homófobo en el que participaba el gobernador Ricardo Rosselló ha prendido la mecha de una protestas en Puerto Rico a las que se ha sumado Ricky Martin o Bad Bunny. La Cámara de los Comunes ha instado al Gobierno de Irlanda de Norte a aprobar el matrimonio igualitario lo que podría ser una vía para que este derecho fuese una realidad en todo el Reino Unido. La actualidad LGBT de las últimas dos semanas pasa también por Botsuana, EE UU, Ecuador y Polonia.

Bebés robados
Ni un paso atrás

Son sorprendentes algunas declaraciones de la prensa que dicen que este hallazgo puede dar un vuelco al relato sobre bebés robados. No debería ser así, ya que si algo se ha demostrado con este reencuentro es que el tráfico de bebés existía.

Últimas

Humor
Acuerdos

Octava entrega de las colaboraciones especiales de Mauro Entrialgo para El Salto.

La Rioja
Segunda investidura fallida en La Rioja

La falta de acuerdo entre PSOE y Unidas Podemos imposibilita la investidura de la socialista Concha Andreu tras dos reuniones de urgencia en las últimas 24 horas. Por delante dos meses de negociaciones hasta el próximo intento.

Fascismo
La resurrección y el infierno

Las recientes disputas con el Vaticano a propósito de la exhumación de Franco, nos llevan a recordar los estrechos vínculos de la Iglesia con el fascismo y a ponernos de nuevo en guardia ante quienes buscan deshumanizar y exterminar al otro.

Obituario
Un sentido adiós a Paco López Jiménez
Este 16 de julio, de manera tan dolorosa como inesperada, nos abandonó Francisco López Jiménez, "Paquillo", militante ecologista de referencia
Fronteras
Grecia y la cuestión meridional de la Unión Europea

La perspectiva griega nos permite ver con mayor claridad la realidad del “Estado de seguridad”, que está surgiendo dentro de la UE, en la medida en que ese organismo está otorgando a las políticas neoliberales un estatus constitucional mediante un mecanismo liberado de cualquier forma de control democrático.

Venezuela
El ocaso de la insurrección de Guaidó

La reciente visita de la Alta Comisionada de las Naciones Unidas para los Derechos Humanos, Michelle Bachelet, y el avance de las negociaciones en Noruega han dividido a la oposición venezolana. Mientras tanto, una vez disipada la amenaza de una intervención militar, Maduro debe enfrentar los graves problemas internos y las corrientes chavistas críticas con su gobierno.