Política
Euskal blokeo politikoa gaindituko dugu

Atzean geratu diren politika sozial eta ekonomiko okerrak aztertuz, Espainiak berriki abiatutako aldaketaren euskal deklinazio baten beharra aldarrikatu nahi dugu, egungo blokeo egoera Euskalerrian ere gaindituz. SINDIKAL AGENDA, martxoaren 4tik aurrera


Elecciones 2019 Pablo Iglesias Podemos
Unidas Podemos valorando en rueda de prensa el resultado de las elecciones. Dani Gago

Lanaren Ekonomia, Bilbo Hiria, Argia eta Hordago elkarlanean. Entzun irrati saioa hemen

Gobernu berria dago Espainian, duela zortzi aste PSOEk eta UPk Kongresuan lortutako gehiengo sinplearen ondorioz. Krisiaren hamarkada galdua ixten da horrela, ezkerreko itun programatiko batekin eta alderdien metaketa plurinazionalarekin, bost urteko blokeo politikoaren ostean politika demokratizatzaileak egiteko aginduarekin. Atzean geratu diren politika okerrak aztertuko ditugu, Espainiak berriki abiatutako aldaketaren euskal deklinazio baten beharra nabarmenduz.

“Kapitalismoan sakontzea erabaki zuten euskal eta espainiar agintariek, 2014ra arte doikuntza politika eginez, langileen baldintzak okertu eta politika sozialak murriztuz”

HAMARKADA GALDUAREN BIDE OKERRA

Bide neoliberalean sakontzea erabaki zuten PPk eta PNVk krisia piztu zenean. 2007an piztutako krisiaren ondorioz, lan okupazioan galera larriak izan dira azken hamarkadan, batez ere eraikuntzan, industrian eta merkataritzan. Bazegoen alternatibarik, gauzatzea lortu ez genuen arren: epe laburrean politika sozial eta hedakor anti-ziklikoak egitea, epe luzera eraldaketa estrukturala bultzatzen zen bitartean. Samir Aminek esan zuenez, kapitalismoaren krisian kapitalismotik irtetzeko bide berriak ziren eta dira beharrezkoak, sozialismorantz urratsak emateko.

Baina ez. Kapitalismoan sakontzeko bidetik joatea erabaki zuten euskal eta espainiar agintariek, 2014ra arte doikuntza politika gogorrak eginez. Langileen baldintzak okertzeko erreformak eginez eta politika sozialak murriztuz, enpresari handien eta bankuen aldeko politika egin zuten Espainiako zein Euskal Herriko Gobernuek. GIPSI deritzen herrialdeetako Syriza, Bost Izarren Mugimendua, Blokoa, Podemos eta Sinn Fein alderdi eta koalizioen gorakada neutralizatzeko moteldu zuen Troikak austeritatea, quantitative easingdiru politikaren bidez. Horrela, 2015aren urtarrilean garatzen ari zen krisi politikoa leundu nahi zuen Mario Draghik, Europako Banku Zentraleko orduko zuzendariak.

“Arlo industrial eta ekonomikoan ezer gutxi egin zuten, aldi berean internazionalizazioa, desindustrializazioa eta jarduera eskas berrien aldeko apustua berresten”

Bitartean, langile publikoen jubilazioak ez ordezkatzea eta langileriaren behin-behinekotasuna eta azpi-kontratazioa areagotzea erabaki zuten zuten Rajoyk zein Urkulluk, Rementeriak eta konpainiak. Kaleratzeak erraztu, finantza erakundeei lagundu eta higiezinen burbuilaren ondorio sozial latzenen aurka ez zuten ezer egin. Ezinbestekoak izan ziren garaian, Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta (RGI) eta beste politika sozialak —osasuna, hezkuntza, zaintza kolektiboak…— etengabe murriztu zituzten baita ere. Konponbidearen gakoa zeukan arlo industrial eta ekonomikoan ezer gutxi egin zuten, aldi berean internazionalizazioa, desindustrializazioa eta jarduera eskas berrien aldeko apustua berresten zuten bitartean.

INTERNAZIONALIZAZIOA ETA DESINDUSTRIALIZAZIOA

Alde batetik, internazionalizazioa —hots, euskal enpresen deskapitalizazioa— izan da Tapiaren eta SPRIren estrategia nagusia, barne eskaria berpizteko ahaleginak egin beharrean. Euskal enpresa handiei nazioarteko merkatuak bilatzeko zein nazioarteko kapitalen eskuetan geratzeko laguntza eskainiz, kanpo balantza orekatzea bilatzen zuten PNVk zein PPk, inportazioen jaitsieragatik batez ere, petrolioaren merkatzearen laguntzarekin. Benetako esportazio sendoak bultzatzeko berrikuntzak eta inbertsioak gauzatu beharrean, tokiko inbertsioen eta okupazioaren aurkako politika egin dute euskal zein espainiar agintariek.

Desindustrializazioa izan da, bestetik, agintarien axolagabekeria nagusia; azken hamarkadaz haratago, aurreko mendearen azken laurdenetik hona finkoa izan den joera kaotikoa. Krisi epeetan jarduera industrial bideragarrien aldeko politikak egin beharrean, —hau da, kapitalistak inbertsio edo kapitalizazio publikoen bidez lan egitera behartu beharrean— utzikeria izan da nagusi PNVren gobernuen aldetik. Kapitalista globalen interesak jarri dituzte tokiko landun, bezero eta hornitzaileen beharren gainetik, liberalizazio ekonomikorako joera abertzaletasunaren aurretik kokatuz.

“Porlan-turismo binomio okerraren aldekoak dira PP eta PNV, eta azken urteetan argi erakusten duten bide okerrean sakondu dutela, Madrilen zein Bizkaian”

Bitartean, balio erantsi gutxiko jarduera berrien aldeko apustua egin dute, galdutako okupazio industrialak ordezkatzeko. Turismoaren eta makro-ekitaldi iragankorren ekonomiaren bidez, soldata eta etekin eskaseko enpresa eredua bultzatu dute. Aldi berean, zerbitzuen (azpi-)kontratazio pribatua bihurtu dute politika publikoen eredu, 1980ko hamarkadan neoliberalismoaren sortzaileek (Thatcherrek eta Reaganek) ezarritako irizpideak geureganatuz. Bukatzeko, eraikuntza enpresak izan dira agortutako eredu honen motorra, azpiegitura publiko erraldoien eta etxebizitza pribatuen biderkatze espekulatiboaren bidez. Horixe da oraindik ere PNVren eta PPren hautua. Langileen soldaten eta enpresen produktibitatearen debaluazioan eta kanpoarekiko defizit ekonomiko eta energetikoan oinarritzen den porlan-turismo binomio okerraren eredua berrindartzearen aldekoak dira, eta azken bizpahiru urteetan argi erakusten duten bide okerrean sakondu dute han eta hemen, Madrilen zein Bizkaian.

ESPAINIAKO POLITIKA BERRIA

Espainiako Gobernuaren politika berria poliki-poliki garatzen den bitartean, PSOE-UP legealdirako akordio programatikoaren azterketa beharrezko suertatzen da. Langileen eskubideak hobetzea, politika ekologiko, sozial eta feministak indartzea eta baliabide berriak lortzeko erreforma fiskala dira akordio horren ardatz nagusiak, eta Unidas Podemosen aldarrikapenetatik urrun geratu den heinean, nabariak dira akordioaren mugak. Lan arloko atalean kaleratzeen aurka langileak apur bat babesteko, kontratuen ultra aktibitatea berrezartzeko, lan ikuskaritza indartzeko, gutxieneko soldata igotzeko, emakumeen lan partzialtasun behartua gutxitzeko eta etxeko langileak duintzeko urratsak emango direla iragarri dute, besteak beste, eta nazioarteko zailtasunak eta tokiko eragile sozialekin pultsua izango dira datozen urteetako gakoak, lanaren legedi berri baten osaketa kosmetikoa edo sakona izango den ikusteko.

“Gobernuak gauza asko iragarri ditu, horietako batzuk estetikoak edo testimonialak. Bitartean, zuzenean hainbat neurri har daitezke, borondatea erakutsiz gero”

Gobernuak gauza asko iragarri ditu, horietako batzuk estetikoak, efektu erreal oso murritza edo testimonialekoak. Bitartean, zuzenean hainbat neurri har daitezke, borondatea erakutsiz gero. Patronalarekin soka ez tenkatzeko, aldiz, etorkizunean egingo dituztela aipatzen ari dira: urrezko denbora bat da hori EREak eta antzeko neurriak aplikatzeko. Egia esanda, erronka nagusia atalez atal egingo den lan erreforma izango da, edo Langileen Estatutu Berriaren osaketa, haien hitzetan. Nola egingo dute, baina? Alde bakarretik? Patronal eta sindikatu batzuekin bakarrik? Edo sindikatu eta patronal gehiagorekin eztabaidatuz? Bestetik, lan erreforma arrakastatsua izateko, kaleratze bidegabearen kasuan, lanera bueltatzea langilearen eskuetan uztean datza gakoa. Bestela, diru gutxiko kontua izango da arazoa.

Lan mundutik haratago, politika sozialak indartzea da Gobernu berriak agindutakoaren bigarren zutabea. Hezkuntza eta Osasun sistema publikoak hobetzeko politikak, menpekotasunaren eta zahartzaroko pobreziaren aurkako programak, eta, lehenengo haurrentzat eta gero denontzat, Ingreso Mínimo Vital delakoa ezarriko dute (euskal DBEaren antzekoa). Horrekin batera, hainbat politika ekologista, feminista eta sektorial berriek osatzen dute programa ekonomikoa, lege aldaketa eta gastu zein inbertsio neurri berriak ekarriko dituena.

Eskubide Sozialen Estatu Idazkari Nacho Álvarezen taldea izango da azken arlo horretan aurrerapausoak planifikatu eta gauzatzeko arduraduna, beti ere Gobernuak erreforma fiskalen bidez baliabide berriak lortzen baditu. GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft) enpresa teknologikontzako zerga zein finantzarioentzat Tobin zerga onartu dituzte berriki, eta enpresari ertain eta handiei Sozietate Zerga igotzeko aurreikuspena da garrantzitsuena, %15eko zorua ezarriz (%18 finantza erakundeei). 130.000 euro baino gehiago irabazten dutenei PFEZa igo nahi die baita ere Gobernuak. Programa fiskal horren aurrean, euskal erakunde propioek ildo beretik joko al dute? Edo euskal oasiak aberats kosmopolitentzat sortutako ameskeria izaten jarraituko al du? Gure esku dago erantzuna.

“Estatu Idazkari Nacho Alvarezen taldea izango da politika sozialen aurrerapausoen arduraduna, beti ere Gobernuak erreforma fiskalen bidez baliabide berriak lortzen baditu”

EUSKAL BLOKEOAK DARRAI

2019ko Foru Hauteskundeen ostean Nafarroako aldaketa prozesua birplanteatzeko beharra agertu zenetik, ezkerreko politika egiteko PSOEren ezinbestekotasuna orokortu egin da, Euskal Herrian baita ere. Uxue Barkosek zuzendutako laukoaren “aldaketa lasaia” da batzuentzako porrotaren zioa, 2015ean adostutako programaren hainbeste atal gauzatu ez izanak herritar askoren desmobilizazioa ekarri zuelako. Edozein kasutan, abiatutako aldaketari heltzeko gai izan dira indar nafarrak, PSN ekuazioan sartu eta Txibite sozialista Lehendakari eginez.

“Eusko Legebiltzarrean ez dute gehiengorik, eta A-5eko hauteskundeetan PNV eta PSEk beren egoera ahuletik irteteko ezgaitasuna agerian utziko dute”

Aldi berean, ezer ez da mugitu Bizkaiko, Gipuzkoako eta Arabako gobernuetan. Garai desberdinetan lehiakide zein aliatu izandako PNVk eta PSEk elkarrekin gobernatzen jarraitzen dute, ezker politiko eta sozialaren ezintasuna agerian utziz. Aldundietan ez bezala, Eusko Legebiltzarrean ez dute gehiengorik, eta apirilaren 5eko hauteskundeetan erregimeneko bi indar historikoek beren egoera ahuletik irteteko ezgaitasuna agerian utziko dutelakoan gaude. Zarata mediatikotik haratago, ez dugu ahaztu behar euskal erakunderik handienak urteak daramatzala blokeatuta. Hasieran PPrekin gobernatzen zuten, baina Espainiako politikaren eraginez apurtu zen aliantza hura, eta Urkulluren ahalmen exekutiboa zein legegilea ahuldu zuen.

Bitartean, egoera ekonomiko eta soziala kaskartzen doan heinean, norabide antolatuak topatzeko beharra areagotzen da Euskal Herrian ere, Lapurdiko Jaka Horiek okupatutako errotondetatik Gipuzkoako edota Bizkaiko kaleetara. Herri eta auzoetan bultzatzen den eredu berria erakundeetan gauzatu behar dugu baita ere. Ezkerreko indar metaketa eskatzen du, adibidez, Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemoseko hautagaiak, EH Bilduren eta PSEren aldetik PNVri begira egoteko arriskua dagoen bitartean, ildo nazional edo sozialen inguruko adostasun partzial kudeatzaileen mesederako. Gatazka sozial eta sindikalaren areagotzea izan dugu hizpide azken hilabeteetan, batez ere U-30ko grebaren harira. Baina ez da nahikoa. Urte luzeetako borroka partzialetatik errotiko mugimendu eraldatzaile orokor baterako jauzia egin beharra daukagu, kudeatzaile kaskar nazionalistak etxera bidaltzeko helburuarekin. Hori da politika ekologista, feminista eta sozialista berriak gauzatu ahal izateko aukera nagusia.

“Ezkerreko indar metaketa eskatzen du Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemoseko hautagaiak, EH Bilduren eta PSEren aldetik PNVri begira egoteko arriskua dagoen bitartean”

Sindikal agenda, martxoaren 4tik aurrera

Martxoaren 4a, eguaztena

  • EHUk eta Hezkuntza Sailak azpikontratatutako garbitzaileen kolektiboa 5 asteko greba greban dago astelehenetik, soldatak Eusko Jaurlaritzako garbitzaileekin parekatzea exijitzeko. Gaistezen kotxe karabana egingo dute EHUko Aulariotik (LAB, ELA, ESK eta CCOO).
  • Bizkaiko Novaltiako langileek 227 egun daramate greban hitzarmen propio eta justu baten alde (@NHuelga).
  • Gipuzkoako Zaharren egoitzetako langileek 235 egun daramate greban, eta apirilaren 8ra luzatuko dute greba, hobekuntzarik egiten ez bada (ELA, @erresidentziak).
  • Laudioko Tubos Mecanicos Norte enpresako langileek 23 egun daramate greba mugagabean (ELA).
  • Erandioko Upline-Dendateleko langileak 19 mobilizazio egun daramate, enpresak, Euskaltelen laguntzarekin, nominak ordaintzen ez dizkiela salatzeko (@UplineDendatel).
  • Eguaztenero moduan, arte ederretako ikasleak fakultate aurrean batuko dira 13:00etan, ikasketa kostuak murriztea eskatzeko.
  • Arabako zaharren egoitzetako langileek kontzentrazioa eta prentsaurrekoa egingo dute, bai langileen eta bai erabiltzaileen baldintza txarrak salatzeko (ELA, LAB, UGT, CCOO).
  • Ibarrako Voith enpresako langileen lehen greba eguna da gaur. Beste 5 greba egun egingo dituzte martxoan zehar (ELA, LAB).
  • Bizkaiko Etxez Etxeko Laguntza zerbitzuko langileak greba egingo dute hitzarmen berri bat lortzeko (LAB, ELA, UGT).
  • Bilbon, Ongi Etorri Errefuxiatuak elkarretaratzeak deitu ditu, 11:00etan Turkiako kontsulatuaren aurrean eta 12:00etan Greziako kontsulatuaren aurrean, Turkian, Balkanetan eta Grezian errefuxiatuek bizi duten larrialdi egoera salatzeko (@oeebizkaia).


Martxoaren 5a, eguena

  • EHU etaHezkuntza saileko garbitzaileen greba dela eta deialdia dago 8:00etan Gasteizko Kanpuseko Aularioan eta manifestazioa 11:00etan (LAB, ELA, ESK eta CCOO).
  • Iruñeako Sephora dendetako langileek greba mugagabea egiten jarraituko dute astero moduan, ostegunetik larunbatera arte. Jada 12 greba egun egin dituzte (ELA).
  • Arabako Laminaciones Arreguiko langileek lanuztea egingo dute 10:30etatik 12:30etara, kaleratzeak salatzeko. Arratsaldean manifestazioa burutuko dute 18:30etan Bilbo Plazatik Andra Mari Zuriaren Plazaraino (@Arreguienlucha).
  • Gorputzak eta Sexualitatea Performance-a Albiako Lorategietan (Bilbo), 19:00etan.


Martxoaren 6, barikua

  • EHU etaHezkuntza saileko garbitzaileen greba dela eta manifestazioa dago 7:30etan Gasteizko Kanpuseko Aularioan (LAB, ELA, ESK eta CCOO).
  • To Share behatokiak antolatutako tailer zikloaren bigarren tailerra egongo da, “Igualdad desde la perspectiva de género” izenekoa, Leioako Lan Harremanen Fakultatean 12:00etan. (ToShare, Argilan-ESK, ESK).
  • Mugimendu feministaren kalejira Eusko Jaurlaritzatik (Bilbo), 11:00etatik 13:00etara.
  • Ikasle Sindikatuak ikasle greba feminista deitu du, indarkeria matxistaren eta hezkuntza frankistaren aurka. Mobilizazioak egongo dira 12:00etan Bilboko Arriaga Plazan, Donostiako Bulebarrean eta Gasteizko Andra Mari zuriaren plazan (Ikasle Sindikatua).
  • Icer enpresako langileek 96. greba eguna burutuko dute, lan-baldintza hobeen alde (ELA)
  • Ipar Euskal Herrian eraginez, Frantziar Estatuko Ibilgailu gidaridun alokatuen (VTC) gidariek greba egingo dute, lan-baldintzen hobekuntza eskatzeko (Intersyndicale Nationale VTC, INV).


Martxoaren 7a, larunbata

  • Mugimendu Feministaren kontzentrazioa egongo da Astarloa eta Gran Via kaleen artean, 19:00etan. Ondoren kalejira abiatuko da Arriagatik, 21:00etan.
  • Baionan 19:00etan Emazteen* Manifa Feminista egingo dute, eta 20:00etan, gaualdi feminista Epaiskan.


Martxoaren 8, domeka


Mugimendu Feministak hainbat mobilizazio deitu ditu, emakume langileen eguna

  • Iruñean, 12:00etan mobilizazioak herri eta auzoetatik eta Gaztelu enparantzatik. 18:00etan Antonutin eta mobilizazio zentralizatuak eskualdeetan.
  • Gasteizen, 12:30etan General Loma Plazan eta 17:30etan San Anton Plazan.
  • Donostian, 12:00etan mobilizazioa Alderdi Ederretik eta herri eta auzoetatik.
  • Baionan, 11:00etan Pausa aurrean (18 Lesseps kaia).
  • Bilbon 13:00an Jesusen Bihotzean.
  • Bermeon, 12:00an, Goiko Plazan.
  • Gernika, 13:00an, Merkuriotik.
  • Euskalerri kontinentalean, Frantziako sindikatuek emakume langileen egunean ekintzak eta manifestazioak burutzera deitu dute (CGT, FO, FSU, Solidaires, FIDL, MNL, UNL eta UNEF)
  • Santurtzi eta Bilbo lotzen duen Supersur saihesbidearen gestioaz arduratzen den Transbisako langileek greba egingo dute martxoaren 8 eta 31 eta apirilaren 20an. ELAren esanetan, enpresaren kudeaketa ezin txarragoa izan da, eta lan arazoak konpondu beharrean, gaiztotu egin dira azkenaldi honetan (ELA).

Martxoaren 9a, astelehena

  • Astelehenero legez, Hego Euskal Herriko pentsiodunek kontzentrazioak burutuko dituzte Donostia, Iruñea, Bilbo, Gasteiz eta beste hainbat herritan, pentsio duinak aldarrikatzeko.


Martxoaren 12a, eguena

  • Tecnilógica/Accentureko langileek kontzentrazioak burutuko dituzte enpresako bulegoen aurrean (CCOO).
Sobre este blog
Lanaren ekonomia gehiengo zapalduaren bizipena du oinarrian, langileen sukarra eta itxaropena. Botere arrotzen ikuspegitik azaltzen dira eguneroko gorabehera ekonomikoak. Kutsadura informatiboari aurre eginez, ekonomia gaiak jorratzen eta ulertarazten arituko gara. Bilbo Hiria, Hordago eta Argia elkarlanean, lanaren munduko analisia egiten
Ver todas las entradas

Relacionadas

Evasión fiscal
Solo ocho de cada 100 inspecciones de Hacienda en 2019 fueron a grandes empresas

La Agencia Tributaria recaudó en 2019 un 4,1% más que el año anterior, pero sigue sin enfocar sus esfuerzos en el principal foco de evasión, las multinacionales.

Crisis económica
De Guindos desvela en Italia que Europa exigirá reformas y recortes tras la crisis sanitaria

En una entrevista a un medio italiano, el vicepresidente del Banco Central Europeo ha declarado que, tras la crisis sanitaria, los gobiernos tendrán que hacer reformas y acciones presupuestarias para cumplir con el déficit.

Coronavirus
El INE confirma la mayor caída de la economía española en medio siglo

Desde 1970, cuando comienza la serie histórica, nunca la economía había caída tanto y tan rápido. El Instituto Nacional de Estadística sitúa en un 5,2% la contracción del PIB en el primer trimestre de 2020. Según el Banco de España, lo peor está por llegar.

0 Comentarios
Sobre este blog
Lanaren ekonomia gehiengo zapalduaren bizipena du oinarrian, langileen sukarra eta itxaropena. Botere arrotzen ikuspegitik azaltzen dira eguneroko gorabehera ekonomikoak. Kutsadura informatiboari aurre eginez, ekonomia gaiak jorratzen eta ulertarazten arituko gara. Bilbo Hiria, Hordago eta Argia elkarlanean, lanaren munduko analisia egiten
Ver todas las entradas

Destacadas

Racismo
Un estallido antirracista en medio de la pandemia
La ola antirracista que ha desbordado ciudades en todo el mundo bebe de mareas preexistentes: una memoria múltiple de violencias policiales que quedaron impunes, años de resistencia contra el racismo institucional que dicta la exclusión de una parte de la población, y la conciencia de las clases trabajadoras racializadas de su condición desechable en las lógicas capitalistas. 
Sanfermines
San Fermín: una mundanidad imposible

Por primera vez las fiestas de Iruñea se han suspendido por motivos sanitarios, ya que el coronavirus es incompatible con el roce del festejo.

Cuando volvamos a encontrarnos
Vivir en las ciudades más afectadas por el coronavirus

Esperanza Balaguer y Javier Abella residen en dos de las ciudades más golpeadas por la pandemia. Desde Nueva York y San Pablo, comparten su experiencia como emigrantes en medio de la crisis del covid-19.

Últimas

Ley Trans
Confluencia Trans exige una ley estatal que garantice la autodeterminación de género
Una treintena de colectivos integrados en Confluencia Trans se movilizan en Madrid por los derechos de las personas trans y para que se apruebe la normativa que garantice la autodeterminación de género.
Costas
Contra el hotel de La Tejita y su mundo: rastros de una lucha ganada

Las que aquí hablan son solo unas pocas voces de las miles que gritaron en La Tejita. El texto bien podría ser anónimo. Esperamos recoger parte del sentir común.