Tempos de lucidez embotellada

Os danos provocados polas substancias alcohólicas permanecen infravalorados no conxunto da sociedade, que vencella estes produtos a calquera reunión festiva. O colectivo de farmacéuticos da Coruña impulsa unha campaña na que convida á xuventude a gozar en condicións óptimas do lecer mentres se reflexiona sobre a nova lei do alcol.

Alcoholismo
A inminente lei estatal do alcol pon énfase nos menores de idade. Manu Navarro

publicado
2018-07-23 11:54:00

O lazo cultural e social entre bebidas alcohólicas e reunións informais ou celebracións en grupo é tan forte que este texto semella unha pinga de auga potable destinada a perderse no cheirento caudal da rutina festiva.

O lecer e as datas máis sinaladas invitan a xuntarse e saír para compartir bromas, gozar do ambiente, escoitar música atractiva, contactar con outras persoas; mais sobre todo, sáese para honrar a un semideus nocivo que protagoniza dende o primeiro minuto referencias frívolas e apaixonadas.

As bebidas espirituosas, en realidade, actúan coma depresores sobre o sistema nervioso central. A fascinación dalgúns comentarios en plena xornada de esmorga transmite a percepción contraria. O mitificado alcol benefíciase da autosuxestión colectiva. E o ser humano é o único animal que acredita as propias ficcións e idolatrías abstractas.

A concepción machista da sociedade inflúe tamén nesta práctica: os consumidores compiten por presumir de resistencia, de adestramento, de “amortizar” barras libres e tolerar grandes ofertas. Unha pugna verbal por converterse no borracho alfa.

A noción de que unha noite sen un mínimo de alcol só pode ser aburrida e previsible acada a categoría de dogma. A consigna é moi clara: non hai opción, fano os demais, o costume chega de lonxe, ten que gustarche se non pretendes ficar fóra de xogo. O cambaleo provocado polas consumicións, dende esta perspectiva, resulta gracioso e non lamentable.

O paradoxo espectacular consiste en que a rebeldía, neste caso, supón achegarse ao politicamente correcto. A ese afán transgresor apela a campaña presentada polo Colexio Oficial de Farmacéuticos d’A Coruña (COFC) durante a primavera: cómpre levarse a contraria a si mesmo cando agredimos de xeito voluntario a nosa saúde.

PROHIBIDO GOZAR DA VIDA

O escenario é tan lúgubre como sinxelo: unha cidade de ambiente pesado e conmovedor apenas acolle actividades estimulantes porque hai carteis de “prohibido” en puntos específicos e lugares de tránsito. Non se permite facer deporte. Nin ler un libro. Tampouco asistir ao cine. Nin tan sequera bicarse con outra persoa. Quen o impide? Un mesmo, negando as súas facultades naturais.

Héctor Castro, presidente do COFC, sinala que este colectivo profesional procura ficar “preto de todas as preocupacións a pé de rúa, pois non só se traballa na prevención de enfermidades; ademais, promociónase a saúde, e diversos informes recalcan que a idade de inicio no consumo de alcol é cada vez máis temperá, aproxímase aos 13 anos e medio, e existe unha percepción de escaso risco ao redor destes produtos”.

Os investigadores da University College London corroboraron a través dun estudio recente, como explica un artigo publicado pola BBC a mediados de maio, que “a abstinencia do alcol en persoas que beben de forma moderada ou alta ten un impacto positivo no colesterol, o peso corporal e a presión arterial”, e reduce a posibilidade de padecer doenzas graves.

Os titulares da prensa ao redor de estudos relacionados co alcol recollen de cando en vez información que vira cara a outro sentido. Algunhas novas aluden a posibles vantaxes dalgunhas destas bebidas: os beneficios cardiovasculares dunha inxestión prudente pero diaria de viño, ou propiedades da cervexa que facilitan a recuperación despois do exercicio físico.

“Eses beneficios, en todo caso, proceden dalgúns dos elementos que compoñen eses produtos, pero o alcol en si mesmo, integrado en calquera líquido, segue a resultar tóxico”, matiza Castro.

UN XOGO DE ROLES

Os alumnos do Grao en Educación Social que se imparte na Universidade da Coruña saben que a resolución ou alivio dun conflito no que rozan vontades de diversa natureza e dereitos consolidados require traballos grupais e diálogo entre os sectores protagonistas.

Mariló Candedo, mestra dunha materia do primeiro curso, organizou a comezos de maio tres sesións nas que os estudantes asumiron diferentes papeis cívicos e profesionais relacionados coa problemática do botellón.

“Interésanos moito indagar en valores e vivencias que se asocian ao tempo libre, nos que hai unha vía para a intervención como educadores sociais, pero aínda lles custa verse nesa posición e, ás veces, tenden a banalizar algunhas cuestións ligadas ao consumo de alcol”, confesa Candedo despois da experiencia.

Os motivos que destacan estes universitarios como factores que animan a unirse ao botellón son, segundo a profesora, “o alto prezo das consumicións en bares, a posibilidade de combinar entre eles sen adecuarse ás características dun local, a liberdade de horarios e a seguridade de estar con quen apeteza sen inquietarse polos criterios de admisión nun lugar”. Candedo engade que hai “unha apelación xeral a que o consumo de alcol é unha práctica habitual en persoas doutras xeracións”.

Neste senso, a mestra observa que “esa fase de mirarse ao espello resúltalles incómoda, polo que se revolven e reclámanse parte da masa social, e aínda que identifiquen nela aspectos que non son do seu agrado, vense como causa e consecuencia desa tradición que non saben como combater”.

Este realismo non impide que a última sesión culmine cunha batería de propostas na que se demanda a implicación e o labor en rede de familias, centros de ensino, entidades xuvenís e a propia sociedade para evitar as medidas restritivas, malia que a rixidez é maior ao falar de menores de idade.

“Aparecen suxestións como a de recuperar o noitebús asociado a un espazo de botellón que non moleste á cidadanía; en canto a sancións, inclínanse por aquelas que recaen na propia mocidade, como a recollida de lixo ou, en casos especias, a participación en programas sobre o consumo de alcol”, apunta Candedo.

LEXISLAR CONTRA A RUTINA

A reformulación de hábitos e dinámicas con tanto arraigamento social esixe auténticas proezas para camiñar ata o novo obxectivo. Mariló Candedo, ao pechar o xogo de roles, percibe que os seus pupilos “quedan coa idea de que o lecer está moi condicionado por intereses aos que sucumbimos como parte dun mundo consumista que tamén nos pretende modelar nese ámbito aparentemente máis libre”.

Alco_mural

A profesora tamén indica que “os argumentos económicos planean como crítica e como defensa do botellón, polo que se recada a través dos impostos ou pola defensa xenérica de postos de traballo ou de beneficios das multinacionais”.

Héctor Castro puntualiza que “os propios produtores de bebidas alcohólicas demostraron o seu compromiso para atallar este problema cando apoiaron o informe que se elaborou para sacar adiante unha lei ao respecto”, e admite que “o cambio social, nalgúns casos, vén pola senda da restrición”.

As medidas que se toman dende hai máis dunha década para reducir o espazo onde está permitido fumar “potencian a sensibilidade, pois a xente toma conciencia con máis nitidez da influencia desa práctica nas persoas se encontran ao seu carón”, en opinión do presidente do COFC.

A inminente lei estatal do alcol pon énfase nos menores de idade e a súa contorna para detectar as causas do abuso destas substancias e aplicar protocolos de intervención en situacións especiais. A adolescencia recibe esta consideración por tratarse dunha etapa clave para o desenvolvemento individual. O réxime sancionador, ademais, dirixirase aos encargados da tutela cando se produza unha infracción, pero abre a porta a actividades educacionais e cooperativas para condonar a sanción.

Outras medidas oriéntanse a evitar ofertas e promocións de bebidas alcohólicas e a campañas de publicidade que advirtan dun modo explícito do perigo destes produtos para a propia saúde.

O MARCO DA SEGURIDADE

A caída en condutas aditivas é un terreo no que Castro contempla un “infradiagnóstico” evidente. De calquera xeito, o farmacéutico cuestiona os termos elixidos para designar estándares de unidades cos que indicar os efectos do alcol e aclara que, “cando falamos de consumo seguro, non nos referimos, por suposto, a consumo recomendable, pero o máis apropiado, se cadra, sería utilizar unha expresión coma risco máis baixo”.

O deterioro dunha noite de excesos esténdese ao mobiliario urbano e, en consecuencia, aos petos dos cidadáns. O Concello de Ourense precintou a Alameda a finais de abril durante as noites de máis axitación nocturna debido aos actos incívicos e aos problemas de salubridade. A corporación ourensá asegura que o gasto en reparar as mostras de vandalismo superan cada ano os 300.000 euros.

A escasos metros deste agradable parque, preto da popular zona das Burgas, un mural representa dúas figuras que tentan fuxir de botellas xigantes. A inscrición que acompaña o deseño sentencia que “o alcol non mola; amola”. Outra mensaxe que procura navegar contra a corrente do convencionalismo.

0 Comentarios

Destacadas

Audiencia Nacional
La Audiencia Nacional declara nulos los estatutos de OTRAS
Las demandas de la Comisión para la Investigación de Malos Tratos a Mujeres y la Plataforma 8 de Marzo de Sevilla argumentaban que contar con un sindicato supondría reconocer como lícita la actividad del proxenetismo.
Refugiados
El duro invierno de las personas solicitantes de asilo
Los solicitantes de asilo dependen de las redes de solidaridad ante una administración que dificulta cada vez más su acceso a derechos
Violencia machista
Mapa: todas las concentraciones contra la violencia machista para este 25N
Cerca de 100 marchas recorrerán este domingo las calles con motivo del Día Internacional de la Eliminación de la Violencia contra la Mujer.
Cambio climático
Eléctricas e industrias extractivas lideran el aumento de emisiones en España

La economía española aumentó un 2,6% sus emisiones de gases de efecto invernadero en 2017 respecto al año anterior, con 344 millones de toneladas.

Opinión
Quemar los Objetivos de Desarrollo Sostenible para abonar una nueva agenda común global
3

Una minoría creciente de los movimientos sociales creemos que estamos frente a una auténtica crisis sistémica y global o, para ser más exactos, ante una civilización fallida en fase de colapso. ¿Cómo debe ser la agenda para afrontar el futuro?

África
África: el ascenso del imperialismo de las fronteras

Más de un siglo después del originario Reparto de África, los líderes europeos están imponiendo hoy nuevas formas de colonialismo en el continente, en forma de controles fronterizos militarizados.

Últimas

Pobreza
La Renta Mínima como Campo de Batalla
Los cambios en los criterios en la tramitación de los procedimientos relacionados con la RMI se traducen en mayores barreras burocráticas
Libertad de expresión
España indemnizará con 8.000 euros a un activista del centro social Casas Viejas que denunció torturas
El Tribunal Europeo de Derechos Humanos condena a España por vulnerar la libertad de expresión del activista, que fue condenado al denunciar en rueda de prensa que sufrió torturas durante el desalojo del centro social de Sevilla.