Derecho a la ciudad
O barrio da Tinería e o traballo sexual: cando os dereitos non son os mesmos para tódalas cidadás

Tinerías
O barrio histórico da Tinería leva tempo sufrindo un proceso xentrificador Elena Martín

publicado
2018-09-20 08:20

As rúas de calquera cidade son vida, a vida da xente que as pasea e as utiliza. Porén, moitas veces parece que nas rúas non hai os mesmos dereitos para todas. En Lugo, por exemplo, hai tempo que se vén iniciando unha campaña para intentar botar do espazo público unha parte da poboación, nun ataque clasista contra os colectivos máis vulnerables da sociedade. Persoas sen fogar, sen recursos ou, como é no caso do barrio da Tinería, as traballadoras sexuais.

Desde hai décadas situadas neste barrio lucense, ao lado da porta Miñá da muralla, este grupo de mulleres sempre exerceu o seu traballo do xeito máis discreto posible, procurando unha boa convivencia coas veciñas e donas dos diferentes bares e cafeterías abertas da zona. Porén, dende hai uns anos, baixo a escusa de que son un problema para o barrio, están sendo atacadas coa intención de botalas do que leva décadas sendo o seu fogar. “Nos só queremos que nos deixen traballar e vivir en paz”, afirma Lucía (nome ficticio), unha das prostitutas afectadas pola nova situación da zona. “Pretenden que vaiamos a outro lado, pero onde imos ir? Non camiñamos espidas pola rúa ou practicamos sexo á vista como din de nós. Acúsannos de exhibicionistas e sucias, pero todo é mentira, preocupámonos polo barrio, levamos anos vivindo aquí e ata agora non tivemos tantos problemas”.

O problema comezou cando algúns dos hostaleiros da zona, a través do Observatorio de Empresarios y Vecinos para la Seguridad Ciudadana, se queixaron ao Concello do traballo que exercen estas mulleres no barrio, culpándoo da falta de clientela e da mala fama que carga a zona dende hai tempo, e demandando un maior control policial e de seguridade. Porén, para moitas, o problema fundamental é que o Concello de Lugo, coa alcaldesa do PsdeG-PSOE, Lara Méndez á cabeza, e co apoio do PP e de Ciudadanos, atendeu estes intereses sen ter en conta os das traballadoras sexuais, facendo unha clara distinción entre cidadáns. Este apoio vese sobre todo reflectido na borrador que xa intentara aprobar no seu momento o antigo alcalde en funcións da cidade, Xosé López Orozco, a Nova Ordenanza de Convivencia e Seguridade Cidadá, coñecida tamén como Ordenanza Mordaza.


Este borrador, que converte a cidade nun territorio onde case todo está prohibido e que para moitas é comparable á lei franquista de ”vagos y maleantes”, cébase particularmente coas prostitutas, xa que sanciona con multas de ata 750 euros ás traballadoras sexuais que busquen clientes na rúa, o que engade unha maior vulnerabilidade ás vidas destas mulleres, converténdoas en criminais. Ademais, sancións como a que pode comportar sacar chairas ao exterior das casas, coa excepción das terrazas dos bares, ou a posibilidade de que os axentes de policía accedan a vivendas particulares pola simple sospeita de que se exerza traballo sexual, non deixan de ser ataques directos contra elas, para facerlles a vida máis complicada. A isto engádese o interese que existe agora de crear un parque infantil na zona, unha petición de Lugo Monumental que, aínda que din que pretende atraer a familias con nenos ao barrio, parece outra escusa para poñerlles máis trabas ás traballadoras sexuais, xa que exercer preto de zonas onde hai nenos entraría dentro das consideradas como faltas moi graves, o que implica multas de entre 1501 e 3000 euros.

En contra desta nova Ordenanza, naceu en Lugo a Plataforma Lugo sen Mordazas, da cal forman parte varias asociacións relacionadas co tema da prostitución. Dúas destas asociacións, centradas no tema da prostitución, Aliad e Translurpies, coinciden en que esta nova ordenanza busca botar as prostitutas do barrio por un tema de imaxe, coa escusa de que espantan os turistas, e ten que ver coa xentrificación á cal o barrio se está vendo sometido actualmente para atraer un novo sector poboacional e económico. “Hai un tema detrás de todo isto e é a limpeza social das persoas máis vulnerables, xa sexan persoas pedindo esmola, sen fogar ou prostitutas por unha cuestión puramente “estética”. Multalas só implica que vaian exercer a outro sitio, co risco que iso implica para elas, ou que se agochen, sen que se debata o tema da prostitución ou se dea unha solución para estas mulleres en situación de vulnerabilidade”, din desde Aliad. Xosé López Orozco chegou a propoñer trasladalas a unha nave no Polígono do Ceao, o que as poría en situación de maior inseguridade.

Tinerías_2
O xardín do Carme leva anos sendo o fogar destas mulleres Elena Martín

O único que se consegue con esta nova ordenanza e que a fractura de clases que xa existe na sociedade sexa aínda maior. E ademais, centra o problema nas prostitutas, sen ter en conta os seus clientes que, moitas veces, son máis responsables do ruído e da mala imaxe que se crea ao redor deste negocio. Ademais, trata as mulleres de delincuentes, e non ten en conta en ningún caso o que elas precisan e queren. Moitas das veciñas do barrio, ademais, teñen claro que o problema da Tinería non son as prostitutas, senón o estado deficiente en que se atopan moitas das infraestruturas, e que non foi un lugar interesante para o Concello ata que se iniciou este proceso xentrificador. Parece como se o único que lle preocupase ao goberno fose o turismo e o feito de que pola cidade pasa o camiño de Santiago.

“Un veciño que tiñamos aquí ao lado tiña moi boa relación connosco ata que un día decidiu mudarse”, comenta unha das traballadoras. “Había xente que dicía que era pola nosa culpa, así que eu funlle preguntar e díxome que non, que nós non lle molestabamos, pero que tiña a casa infestada de ratas e con goteiras, e que non podía vivir nunha situación así. E que por iso marchaba”.

Para ela, como para o resto das traballadoras sexuais, a situación é clara. Entenden que os hostaleiros teñen o seu negocio, pero elas tamén precisan traballar, e non pode ser que o Concello só teña en conta os intereses dun grupo de empresarios sobre tódalas cidadás. Ademais, están fartas de que as maltraten e discriminen polo seu traballo, sen ter en conta que este é o seu modo de vida, e moitas veces a súa única opción. A violencia que sofren e as mentiras que se din sobre elas só empeoran máis as cousas. Desde Translurpies advirten que “a ordenanza vai supoñer un aumento dos ataques, ameazas e coaccións que estás mulleres levan xa anos sufrindo no canto de todo o contrario”.

Porén, no barrio da Tinería non só hai detractores do labor destas mulleres, e hai veciñas que as apoian e entenden que, dalgún xeito, que estean na rúa e se coñezan ten unha parte positiva. Lucía di que non é a primeira vez que é ela quen chama aos servizos de emerxencia cando hai un accidente, ou, por exemplo, son elas as que coidan e alimentan os gatos que viven na rúa, dándolles un sitio no cal durmir.

“Non é un problema local”, din desde Aliad, mentres desde Translurpies advirten de que esta situación so contribúe á estigmatización deste sector da sociedade. “A solución pasa pola súa propia autoorganización, autoxestión e autodefensa, tanto das traballadoras como da veciñanza da cal forman parte e da cal sofre en primeiras carnes a xentrificación e imposición da Ordenanza Mordaza”, afirman desde a asociación.

Sexa como sexa, o que desde Lugo sen Mordazas entenden é que non se pode permitir que unha cidade vaia en contra das súas propias habitantes, diferenciando as persoas pola súa clase, discriminando e tendo máis en conta as razóns económicas que a xente. Os concellos deberían velar polo que queren aqueles que viven a cidade, e o que é indubidable é que a Ordenanza Mordaza parece que busca xusto o contrario, dividir os cidadáns aínda máis, contribuír á falta de comunicación entre veciñas e prohibir a vida dentro das rúas lucenses.

Relacionadas

Andalucía
Málaga, conflicto urbano y desigualdad

Por aclararnos, quizá el término que más se ajusta a lo que está pasando en Málaga, concretamente en su casco histórico, no sea el de gentrificación sino el de turistificación; no se trata de que una comunidad pobre o marginada sea sustituida por otra más rica e integrada –como ocurre con la gentrificación-, sino que es reemplazada por turistas que pasan sólo un par de días en la zona y se van. La gentrificación sustituye poblaciones, mientras que la turistificación directamente las elimina. Cualquiera que quiera comprobar esto que digo, solo tiene que darse un paseo un domingo por la mañana por el centro histórico malagueño, y contemplar ese ir y venir de trollies con su soniquete o el trasiego de gente entrando y saliendo de edificios en lo que antes vivía gente y que hoy son ocupados por turistas.

Derecho a la ciudad
Una protesta vecinal en Pacífico aviva el debate sobre la tala de árboles

Más de cien vecinos se manifiestan para evitar que el Ayuntamiento de Madrid construya una dotación policial y un centro de Madrid Salud en un parque que utilizan niños y mayores. Aunque otra asociación del barrio defiende el proyecto, la polémica sirve para relanzar el debate sobre la tala de árboles y el escaso cuidado que ponen las constructoras a la hora de trasplantarlos.

Derecho a la ciudad
Seguridad y urbanismo, el relato perdido de las izquierdas

Un reciente estudio ha puesto de manifiesto las diferencias de criterio a la hora de medir los efectos de la gentrificación. En esta divergencia subyace un debate ideológico. La existencia de alternativas o límites a la gentrificación no se ha traducido en políticas concretas en ciudades como Madrid. La derecha y las promotoras siguen teniendo la sartén por el mango.

0 Comentarios

Destacadas

Dependencia
Los fondos de inversión desembarcan en el cuidado de mayores

En Madrid existen 426 residencias para la tercera edad, de las que 25 son 100% públicas y 18 tienen su gestión externalizada. El resto son privadas, un pastel que no pasa desapercibido a las empresas que buscan maximizar la rentabilidad del cuidado de personas mayores.

Medios de comunicación
Mentira la mentira, mentira la verdad
Para controlar la veracidad de lo que leemos, escuchamos o vemos, el colectivo Xnet propone una verificación previa de la información que se difunde, basada en saber quién crea y paga las ‘fake news’ y quién cobra por crearlas y viralizarlas.
Bolivia
El golpe anunciado que Evo Morales no supo prever (y 2)

Los golpistas lanzan una carrera contrarreloj para aplastar brutalmente la resistencia popular, inhabilitar a Evo Morales y García Linera y desmontar los logros de la revolución antes de convocar nuevas elecciones.

Corrupción
Griñán condenado a seis años de cárcel y nueve de inhabilitación para Chaves

La audiencia de Sevilla condena por malversación a José Antonio Griñán y a Manuel Chaves por prevaricación a causa de las prejubilaciones en Andalucía, conocidas como “caso de los ERE”.

Internet
El presente como distopía ochentera

¿Cómo juzgaríamos el mundo actual en caso de poder observarlo desde la perspectiva de los años 80?

Literatura
Luna Miguel: “La generación de escritores macho ya se está muriendo”
La escritora y periodista Luna Miguel se suma con ‘El coloquio de las perras’ al trabajo de recuperación gracias al cual, si estás atenta, tu lista de lecturas pendientes tendrá pocos autores de los de siempre.

Últimas

Violencia machista
El negocio tras la violencia machista

Muchos medios de comunicación ven en los feminicidios oportunidades para aumentar sus ingresos, vulnerando los derechos de las víctimas e ignorando sistemáticamente los códigos deontológicos. Las presiones y la misoginia en los medios, la precariedad y la falta de especialización dificultan la buena praxis de las y los periodistas.