Benjamin Clementine: Cando a música é máis que un produto

O concerto do músico parisiense no Auditorio Mar de Vigo foi toda unha lección de como entender a música dunha maneira diferente, na que o prioritario é a comunicación e o sentimento colectivo.

Benjamin Clementine
Benjamin Clementine no Auditorio Mar de Vigo. Foto: Super Bock Under Fest
BALEACULTURAL.NET

publicado
2018-03-31 12:00:00

Quizais hoxe en día, máis que nunca, a maneira na que se entende o que é a música, e en xeral calquera tipo de arte, vén marcada por unha perspectiva de mercado. A arte rematada percíbese como un produto que se compra, se consome e por último é tirado ao lixo. Certas actitudes cada vez máis recorrentes en concertos, coma os públicos quedos, calados, ás veces pensando máis en conseguir unha fotografía ou un vídeo da interpretación para subila ás redes socias que en gozar da música, non veñen tan marcadas pola existencia destas tecnoloxías, senón que son máis un reflexo desta maneira de entender a arte.

Ante o carácter intanxible da música, estas imaxes semellan ser en moitas ocasións o produto adquirido polos consumidores. Aquilo co que poden volver á casa. Porén, a arte en si non deixa de ser máis que unha forma de comunicación abstracta, que en lugar de expresar conceptos ou ideas como o fan as palabras, busca transmitir emocións de maneira directa ou pura.

Durante a súa adolescencia, Benjamin Clementine viviu coma un sen teito en París, gañando os poucos cartos que podía actuando na rúa. A música da rúa é entendida pola xente dunha maneira radicalmente diferente a como se podería entender un gran concerto nun festival. As razóns polas que se lles dan cartos aos músicos que teñen que interpretar na rúa teñen moito máis que ver coa idea da caridade.
Actuar na rúa resulta moito máis complexo para un músico, xa que o público que asiste aos grandes concertos adoita ter unha actitude cómplice cos intérpretes, mentres que na rúa esta complicidade esvaécese. Dende unha perspectiva de mercado, o público non ten nada que levar dunha actuación musical na rúa máis que unha sensación de autosatisfacción por deixarlle unhas moedas a unha persoa que se atopa nunha situación económica peor.

Benjamin Clementine_2
Concerto Benjamin Clementine no Auditorio Mar de Vigo. Foto: Super Bock Under Fest
Non obstante, a música, aínda que responde a intereses de mercado ao estar supeditada ao capital, e por iso vese como un produto, trátase en realidade dunha forma de comunicación. Benjamin Clementine entendía isto cando cantaba nas rúas parisienses, onde grazas á súa enorme capacidade de conectar coa xente foi gañando un certo nome propio, converténdose nunha especie de figura de culto da escena underground da cidade. Foi desta maneira na que Clementine logrou un contrato discográfico que lle permitiu lanzar o seu primeiro disco de estudo, At Least For Now (2015) e máis recentemente I Tell A Fly (2017).

O músico británico Benjamin Clementine actuou o pasado sábado 24 de marzo no Auditorio Mar de Vigo, un concerto enmarcado dentro dun novo festival, o Super Bock Under Fest. O concerto foi toda unha experiencia. Dende o comezo, Benjamin Clementine reclamaba a interacción do público nas súas cancións. Un público que non se daba soltado. A reacción de Clementine a isto era relativamente hostil, parando o concerto nos momentos nos que a xente non cantaba de maneira correcta as letras ou non respondía ás súas interpelacións. Dende o público, sentíase unha certa sensación de desconcerto.

O set que se estaba a dar non era un concerto cómodo ou seguro, e a xente non tiña claro ata que punto o músico estaba enfadado co público ou ben xogando con eles

Os esquemas do concerto estándar no que os músicos interpretan os seus temas de maneira correcta mentres a audiencia está de pé diante deles escoitando, aplaude ao remate e despois marcha para a súa casa atopábanse rotos por completo. O set que se estaba a dar non era un concerto cómodo ou seguro, e a xente non tiña claro ata que punto o músico estaba enfadado co público ou ben xogando con eles. A medida que as cancións ían pasando, algunhas persoas comezaban a sentirse algo molestas, mentres que outras comezaban a soltarse cada vez máis.

A forma na que transcorreu este concerto lembrou en certa maneira ao filme Whiplash (2014), dirixido por Damien Chazelle. Nesta película, narrábase a historia dun batería de jazz que se atopaba cun director de banda, interpretado por J. K. Simmons, cunha actitude agresiva, por momentos violenta, que buscaba levar ao músico ata ao extremo coa escusa de tratar de sacar o mellor de si. Aínda que é certo que este filme tiña certos aspectos esaxerados e fantasiosos propios das producións de Hollywood, tamén o é que formulaba unha idea moi interesante.

O clímax da película chega cando, á metade dunha actuación, o profesor lles manda aos músicos comezar unha peza da que non lle avisara ao batería que se ía interpretar, tendo que intentar seguir a música como podía, quedando en certo ridículo. Este podería ser o momento no que o batería se afundise por completo de maneira definitiva, mais a súa resposta foi ofensiva. Interrompendo as desculpas do director ao público, comeza a tocar a introdución de batería doutra canción, facendo que o resto dos músicos o sigan. Neste momento tamén cabería esperar o enfado do director, que porén séntese satisfeito, xa que era precisamente esa reacción a que levaba buscando todo ese tempo, todo isto resultando nunha escena longa e impecablemente realizada que daba peche ao filme dunha maneira brillante.

Toda a súa actitude ofensiva cara ao público buscaba que este se soltase, reaccionase e interactuase con el

Benjamin Clementine semellaba estar a facer a parte de J. K. Simmons no seu concerto. Toda a súa actitude ofensiva cara ao público buscaba que este se soltase, reaccionase e interactuase con el. O equivalente á escena final de Whiplash no concerto foi a canción Adiós, interpretada unicamente por Benjamin Clementine ao piano e que puxo peche ao concerto. Foi nesta canción cando quedou xa claro que o músico británico acadara o seu obxectivo. Pouco tivo que ver a versión de estudo da canción de catro minutos coa interpretación que se viviu no Auditorio Mar de Vigo, que se achegou a unha duración dun cuarto de hora. Clementine xogou coa propia canción cambiando os ritmos de maneira constante, uns ritmos que agora ían acompañados polas palmas do público, unhas palmas que non foran pedidas polo músico.

Benjamin Clementine_3
Imaxe do concerto de Benjamin Clementine no Auditorio Mar de Vigo. Foto: Super Bock Under Fest
Pero a cousa non quedou aquí. Con esas palmas, o público en certa maneira tamén estaba a dirixir a velocidade e a interpretación do propio Clementine, chegando por momentos a resultar un xogo rítmico de pregunta e resposta entre músico e público que non sería imaxinable ao comezo do concerto. O que estaba a acontecer era todo un proceso comunicativo colectivo e recíproco. O mesmo público que ao comezo se sentía confuso e en certa medida atacado, estaba agora iniciando as interaccións co músico. As caras da xente estaban cheas de sorrisos e respirábase unha certa sensación de satisfacción e liberación en todo o auditorio. A maneira na que Benjamin Clementine enfocou o concerto foi sen lugar ás dúbida moi arriscada, xa que consistía en dicirlle ao público dunha maneira bastante directa que non estaban a entender ben o que é a interpretación de música en directo, así como todo o que pode chegar a comunicar e transmitir.

Aquel concerto de Clementine rematou coas últimas palabras da letra da canción Adiós, incluída no primeiro disco do británico, que din Let the lesson be mine, caus the vision is mine (Deixa que a lección sexa miña, porque a visión é miña). Unhas palabras que poderían entenderse tamén en relación ao propio concerto, xa que o que o parisiense logrou no Auditorio Mar de Vigo foi toda unha lección de como entender a música dunha maneira diferente, na que o prioritario é a comunicación e o sentimento colectivo en lugar da perspectiva de mercado.

0 Comentarios

Destacadas

Pobreza
Pobreza y desigualdad todos los días del año
La pobreza infantil, la precariedad laboral y la desigualdad se afianzan en la proclamada recuperación
Biodiversidad
Sy Montgomery: “El 90% de las personas asesinadas por tigres mueren por entrar ilegalmente en la reserva”

La reconocida naturalista Sy Montgomery decidió viajar a los Sundarbans, el mayor bosque de manglar del planeta, entre India y Bangladesh, para conocer de cerca al último devorador de humanos de la Tierra. A pesar de que está en peligro de extinción, cada año decenas de personas mueren en sus fauces. Fruto de aquel viaje nació El embrujo del tigre, un libro que acaba de ser publicado en español.

Multinacionales
De qué va el tratado de la ONU sobre empresas y derechos humanos
En Ginebra, países y organizaciones civiles están trabajando para acordar un tratado vinculante para que las empresas paguen por las violaciones a los derechos humanos de sus empresas filiales
Laboral
Sancionada y expedientada tras participar en el piquete de las trabajadoras de limpieza de Carrefour

Natacha Sánchez, representante de las trabajadoras del centro de Carrefour en Leganés, ha recibido una multa de 601 euros por desobediencia y falta de respeto a los Agentes.

Andalucía
Cuatro leyes que el adelanto electoral en Andalucía ha dejado en el cajón
Con la convocatoria de elecciones en Andalucía, algunas leyes que iban a ser previsiblemente aprobadas han sido aparcadas. Con ellas, quedan problemáticas que pretendían resolver y personas y colectivos que continúan reclamando unas soluciones que se alejan.

Recomendadas

Laboral
Interinos: 10, 15 o 20 años trabajando en la Administración... y a la calle

El colectivo de interinos Temporales en Lucha exige que se convoquen concursos de méritos para regularizar en su puesto de trabajo a los 700.000 interinos de la Administración cuyas plazas están sacando a oferta pública. 

Tecnología
HFT: los ordenadores que pueden hundir la bolsa en microsegundos

La High Frecuency Trader, o comercio de alta frecuencia, ha transformado el mundo de la especulación bursátil realizando compras y ventas de valores en millonésimas de segundo, pero también lo ha expuesto a nuevos peligros.

Finanzas éticas
320.000 personas en España confían en los seguros y finanzas éticas

Las cifras del sector de la banca y seguros éticos presentan en 2017 un incremento en el crédito, ahorro, capital social y una morosidad tres veces menor que la banca tradicional.

Airbnb
Los anfitriones de Airbnb en Barcelona demandan a la compañía por prácticas desleales

La asociación Acaba, formada por 102 anfitriones de Airbnb multados por anunciar su vivienda habitual, reclaman que la compañía estadounidense les reintegre el importe de las sanciones y que se prohíba la publicación de anuncios de viviendas turísticas sin habilitación.

Vivienda
Desobedecer la Ley de Arrendamientos para no ser expulsado de su hogar en Sant Antoni

Alpha y su familia han decidido seguir pagando el alquiler y negarse a abandonar su vivienda en la calle Floridablanca, 92, en Barcelona, tras finalizar su contrato de arrendamiento. Un centenar de personas han ocupado la sede del Instituto Francis, de los mismos propietarios, para forzar una reunión en la que buscar una solución para la familia.