Os amantes desorientados

Iolanda Zúñiga presenta unha novela a medio camiño entre a comedia e o drama: Noites de safari, un peculiar glosario de amantes despistados que navegan entre o común e o estrambótico.


publicado
2018-04-04 13:01:00

A protagonista da nova novela de Iolanda Zúñiga, Noites de Safari (Xerais, 2018), farta de súa actitude pasiva nas relacións sexoafectivas, decide empoderarse e “pasar de ser carnaza a depredadora”. Con este propósito decide crear un personaxe, Marleen Malone, biografía, cambios estéticos e plan de acción incluídos, co obxectivo de conseguir relacións satisfactorias nas que sexa ela quen leve, por fin, a voz cantante. Neste devir vaise atopando cunha serie de amantes que conforman un bestiario pop de “homes abrecachas aos que a protagonista lles brinda un oco: intencionado na súa entreperna, imprudente no seu corazón”.

Pero o peso dos seus traumas e desafectos pasados suporán un obstáculo na procura do seu obxectivo. “Ela tenta romper coa inercia”, subliña Iolanda. “Pasa de agardar, de ser submisa, e adopta un rol masculino como é saír de caza. Pero non lle sae ben, engánchase dos tipos que vai atopando e retorna ao seu antigo rol, proxectando un futuro idealizado en cada nova relación”.

A novela está composta por 23 relatos, un por cada letra do alfabeto na que cada un dos caracteres presenta a cadanseu amante asociado, conformando unha sorte de abecedario de personaxes secundarios que camiñan entre o común e o estrambótico.

Da man de Marleen vemos en acción a Apático, Casado, Mentireiro ou Facha entre outros, clásicos das noites de caza, a medio camiño entre a actualidade e o alcanfor.

“Moitos destes amantes son imposíbeis, non existen”, afirma a autora, aínda que resulta inevitable atopar en cada letra deste peculiar glosario referentes que o lector ou lectora pode identificar no seu entorno.

Pero o importante non son eles, senón o proceso que vive a protagonista, Marleen, representada na portada do libro con roupa de caza, uns prismáticos e un cazabolboretas con forma de corazón na barra dun bar da noite viguesa. “Todo o circo dos amantes é unha escusa para falar de temas que á protagonista, como muller, lle afectan”, comenta a autora.

Realidade e ficción

Agás no caso de Periferia (Xerais, 2010), Iolanda protagoniza os seus textos. Tanto no seu primeiro libro,Vidas post-it (Xerais, 2007), como no poemario Amor, amén (Xerais, 2008) e no libro que agora presenta atopamos unha escrita en primeira persoa onde a autora constrúe un personaxe de si mesma. E no caso da obra que nos ocupa vai un paso máis alá e asina a novela co mesmo pseudónimo que adopta a protagonista do libro.

“Para enfrontarnos ao mundo creamos personaxes. Eu non son a imaxe mediática que proxecto, Iolanda e Marleen van por rúas paralelas, non temos apenas nada en común”, subliña a autora. Aínda que nalgúns casos as situacións que atopamos en Noites de safari poder ter unha base real, Iolanda constrúe unha ficción na que xoga cun falso relato autobiográfico. “Outro tema son os sentimentos da protagonista, aí hai moito de min e das mulleres do meu entorno”, puntualiza. Identificar a persoa que escribe co personaxe é algo moi habitual, e ás veces é motivo de singulares anécdotas: “Hoxe mesmo recibín un correo no que un antigo mozo dicíame que esperaba non saír entre os amantes do libro”, comenta riseira Iolanda.

Frecuentemente atopo no meu entorno historias de relacións con homes tan fóra da realidade, tan esperpénticas, que me custa reflectilas para que non parezan un delirio. A realidade sempre supera a ficción.

“Marleen está inspirada nunha persoa que hai moito que non vexo. Ela era moi boa cazadora, sempre traia presas para a casa. Contábame as súas historias e eu no fondo tiña envexa dela. Pero logo ela sempre sufría porque precisaba máis das relacións do que eles”, comenta a escritora.

“Penso nas cousas que lles pasan ás persoas do meu entorno”, sinala Iolanda. “Coñezo moitos casos de mulleres que fixeron todo o posible para quedar embarazadas, como no caso de Marleen Malone. É unha realidade, sentíanse “forno sen biscoito” ao igual que ela. E están frustradas, igual ca ela”, afirma. A autora non elude afondar en situacións que poder resultar polémicas, fuxindo da corrección política. Con Marleen mergullámonos nas nosas contradicións, incapaces moitas das veces de fuxir do conflito permanente entre o que queremos e dicimos ser e o que finalmente somos, produtos dunha maquinaria cultural coa que temos que loitar e que non poucas veces nos pasa por riba. “Moitas mulleres aínda calan ante determinadas situacións que viven coas súas parellas. Isto é algo desgraciadamente habitual”, prosegue Iolanda. “A maioría procuran nunha relación obxectivos máis a longo prazo do que soen pretender as súas parellas”.

“Teño a sensación de que este libro pode ser percibido como machista por algunha xente, pero dáme igual”, afirma a escritora. “Conto historias que nos pasan ás mulleres”. Zúñiga reflicte un debate de actualidade como é o que enfronta a expresión artística coa corrección política. “Eu defendo que hai que contar as historias perdendo o medo ao politicamente correcto, impídenos contar a realidade, que é un bo xeito de transformala. Por suposto que hai que educar en valores, pero a risco de ter escrito un texto polémico, seguín aí. As historias nútrense da realidade, non podemos negala”, conclúe.

A escrita como terapia

Periferia foi un shock coa realidade nun lugar diferente (a novela está ambientada nas favelas de São Paulo), e tiña que contalo fose como fose, como se vivía baixo unha ponte. No caso de Noites de safari a motivación foi terapéutica, como en Vidas post-it, o meu primeiro libro”, afirma Iolanda. “Son unha escritora tardía, comecei con vinte e tantos a escribir e fun xuntando relatos. Nesa altura traballaba nunha libraría á que acudía regularmente Fran Alonso, editor de Xerais, e animeime a entregarlle os meus textos”. Tres anos despois foron publicados”, conta Zúñiga. “Foi un libro de iniciación, cando decidiron reeditalo ao gañar o premio Xerais con Periferia opúxenme, reneguei del, pero ao final convencéronme. Deille unha volta e mudei algunha cousa, da que logo me arrepentín”, comenta Zúñiga. “Entendín que o valor desa obra era a súa frescura e inocencia, que era como tiña que ser. Agora véxoo con cariño”, conclúe.

“Abrín o outro día Noites de safari para extractar uns textos para a promoción e xa quería cambialo todo”, comenta entre risas Iolanda. “Non me gusta ler os meus libros unha vez rematados, xa non me pertencen e estaría sempre dándolles voltas e cambiando cousas. Unha vez que está na rúa tomo distancia coa obra. Se non o fixera así, seguro que en catro meses xa querería cambialo enteiro”, conclúe risoña.

Relacionadas

Ecofeminismo
Voces: ¿Y si nos dejamos deambular por la poesía?
Por primera vez, Rocío Nogales muestra en público las hojas de su "castaño milenario", su libreta. Lo hace en nuestra sección de literatura ecofeminsita, Voces. "Comparto algunas líneas que nunca imaginé saldrían a pasear".
Literatura
Luisgé Martín: “Vivimos en una sociedad de la falsificación, impostamos nuestra felicidad”

En El Mundo Feliz. Una apología de la vida falsa el siempre provocador ensayista Luisgé Martín afirma que querría no haber nacido. Radical en sus postulados, asegura que su vida no es una mierda, sino que la vida en sí es una mierda.

Literatura
Nos dirigimos a la perdición, pero podemos hacerlo con una sonrisa en los labios

Se cumplen 80 años de la muerte de Karel Capek, polifacético escritor checo recordado especialmente por su ácida distopía La guerra de las salamandras. El grueso de su obra proyecta un humor contagioso pero punzante, repleto de desconfianza respecto a la humanidad.

Literatura
El Oráculo de Gaia e Iv

El Oráculo de Gaia e Iv son dos novelas imprescindibles para quienes aprecien la ciencia-ficción de calidad, esa que, además de entretener, sugiere, prevee y enseña.

0 Comentarios

Destacadas

Fiscalidad
Las tasas Tobin y Google, insuficientes e infladas

El Consejo de Ministros aprueba hoy el impuesto a las transacciones financieras y el impuesto a las grandes empresas de servicios digitales, pero las cifras y su alcance no convencen a organizaciones sociales ni a los técnicos de Hacienda.

Unión Europea
El ascenso de la ultraderecha y la nueva Europa

Los partidos de extrema derecha han cambiado paulatinamente de discurso. Ya no abogan abiertamente por la salida de la Unión Europea sino que han recuperado la vieja idea fascista de “reconquistar” el continente.

Sanidad
Atención Primaria en Madrid: “Hemos estado viendo hasta 70 pacientes al día”

La comunidad de Madrid estrena un plan piloto que reduce el horario de consultas hasta las 18:30 horas, mientras los profesionales piden medidas estructurales y un incremento en la inversión en medicina familiar que acabe con las consultas abarrotadas.

Vivienda
Victoria contra los gigantes inmobiliarios en Berlín

Tras semanas de movilización por parte de los vecinos del barrio, el Senado de la Región de Berlín decidió iniciar un procedimiento para comprar estas viviendas y no permitir que un fondo buitre las acapare.

Últimas

Comunidad de Madrid
Iglesias anuncia que Podemos disputará las autonómicas a la marca de Errejón

El secretario general de Podemos envía una carta en la que muestra su tristeza por el anuncio de Errejón y Carmena y anuncia que saldrán “a ganar” las elecciones autonómicas.

Medio ambiente
Luz verde al embalse de Barrón en contra del criterio ecologista

El Ministerio de Transición Ecológica emite una declaración de impacto ambiental favorable al proyecto, un plan cuya utilidad vecinos y ecologistas ponen en entredicho y que afectaría a una zona de gran valor ecológico.

Arte
El arte es un mecanismo de cambio
1
Enfrentarnos a una situación injusta desde la cultura puede (y debe) ser necesario para construir poder popular en el hoy.