Investigación
“Que o investimento en investigación en Galicia chegue á media europea custaría o mesmo que 29 quilómetros de AVE”

Paula Cerezo Álvarez, vicepresidenta de Investigal, avisa de que “se Galiza quere medrar, cun investimento do 0,94 % do PIB en investigación e desenvolvemento é dificil conseguilo”.

Investigal_mala
Encontro de Investigal en febreiro deste ano. Cedida.
13 jul 2020 15:00

O 29 de febreiro de 2020 constituíuse InvestiGal - Rede Galega pola Investigación. Neste tempo, conseguiu superar os 200 asociados, manter reunións cos principais partidos políticos galegos e facer valer a súa voz nas redes sociais e en medios xornalísticos. A súa finalidadade: dar resposta aos problemas transversais a todo o sector da investigación en Galiza. Porque a asociación está aberta a investigadores de todas as escalas e categorías e de todas as ramas de coñecemento, pero tamén a perfís técnicos e xestores de investigación.

Sobre InvestiGal e os retos para a investigación en Galiza falamos con Paula Cerezo Álvarez, vicepresidenta da asociación, técnico superior de Xestión de Investigación na Fundación Biomédica Galicia Sur. A entrevista realizouse o xoves 9 de xullo, a tres días das eleccións galegas.

Que balance fan destes primeiros meses de vida de InvestiGal? Que se conseguiu e que teñen pendente por facer?
O positivo son as máis de 200 persoas adscritas á asociación e o seguimento que estamos a ter en Twitter, con máis de 1.200 seguidores xa. Notamos tamén que non só a comunidade investigadora, tamén os políticos, entenderon a importancia desta nova plataforma. De feito, tivemos reunións con partidos durante a campaña e algúns achegáronse a nós previamente para preguntarnos cales son as nosas reivindicacións. Mais queda aínda todo por facer. Si nos gustaría que o que se puxo nos programas dos principais partidos sobre investigación se poña de verdade en marcha e que se conte con nós como expertos para axudar a desenvolver políticas sobre investigación.

Cal é a razón fundamental pola que se creou InvestiGal?
Diferentes asociacións e grupos locais entenderon que era necesario ter unha asociación máis plural e máis grande para ter unha voz que se escoitase. É dicir, integrar persoal investigador, xestores e técnicos, e non só en nome dunha universidade ou dun centro científico concreto, senón integrados todos nunha soa plataforma a nivel autonómico.

Unha das demandas de InvestiGal é un aumento notable do investimento en I+D+i en Galiza en relación ao PIB. En que situación está Galiza no marco español e europeo?
Galiza ocupa o oitavo posto en España na porcentaxe do PIB dedicado a I+D+i, cun 0,94 %, cando a media estatal está no 1,24 %. Entendemos que se Galiza quere facer crecer a súa economía e medrar como sociedade, cun investimento do 0,94 % en I+D+i é dificil conseguilo. Entendemos que como mínimo deberiamos acadar a media española, e aínda mellor a europea, do 2,11 %, aínda que o ideal sería chegar ao obxectivo do 3 % do PIB establecido dende a Unión Europea para o investimento en investigación.

O ideal sería chegar ao obxectivo do 3 % do PIB establecido dende a Unión Europea para o investimento en investigación

Para entender a nosa proposta, fixemos un vídeo sobre a importancia de apostar pola investigación, no que mostramos de xeito gráfico a que equivale chegar polo menos á media española ou europea. Así, por exemplo, aumentar o investimento en investigación até o 1,24 % do PIB galego suporía 188 millóns de euros máis ao ano, que é o que custan 17 quilómetros de autoestrada; ou chegar á media europea equivalería a uns 734 millóns de euros ao ano, que é o que custan uns 29 quilómetros de AVE. Polo tanto, e como dicimos no vídeo, non é tanto o que pedimos ao facer esas comparacións. Entendemos que se a sociedade galega quere evolucionar e saír adiante, sobre todo nestes tempos tan duros que estamos a vivir, cunha crise sanitaria e económica moi grave, un dos piares da recuperación ten que ser a investigación e o desenvolvemento.

Outra das súas demandas é a posibilidade dunha carreira investigadora “digna”, coa contratación e estabilización de profesionais. Cal é a situación laboral dos investigadores en Galiza?
Si, esa é unha das principais demandas de InvestGal, que se defina unha carreira investigadora, xa que a figura de investigador, tanto nas universidades como na investigación sanitaria, non existe como tal. Nas universidades teñen que combinar a investigación coa docencia, que resta moito tempo e dedicación; e na sanidade, o persoal contratado polas fundacións biomédicas está totalmente en precario, con contratos inestables… A figura de investigador dentro do Sergas non existe.

Cando falan da precariedade dos investigadores, a que se refiren en concreto?
Referímonos a salarios que ou non creceron desde hai anos ou que o fixeron moi pouco, e que seguen moi por debaixo dos salarios doutros países e doutros sectores. Pero sobre todo, a precariedade que denunciamos é a situación de inestabilidade que se prolonga desde o inicio da actividade investigadora até o final, ou case até o final da mesma.

En que situación están os investigadores galegos en comparación cos doutras autonomías?
Podemos poñer como exemplos Euskadi e Cataluña, para comparar. Alí si teñen programas para a retención e captación de talento e para a estabilización de investigadores sénior, algo que en Galiza non existe. Por exemplo, os investigadores asociados ao Sergas teñen contratos que deben ser avaliados bianual ou anualmente algúns deles.

A precariedade que denunciamos é a situación de inestabilidade que se prolonga desde o inicio da actividade investigadora até o final, ou case até o final da mesma

Precisamente, unha das súas demandas é a creación dunha Fundación Galega para a Investigación, semellante ás que existen en Euskadi e Cataluña…
Así é. O que demandamos é a creación dunha institución pública semellante ao Ikerbasque (Fundación Vasca para a Ciencia) e ICREA (Institución Catalá de Investigación e Estudos Avanzados), e que sexa a que xestione todo o persoal investigador de universidades e organismos públicos en Galicia.

E que din de investigación e ciencia os programas dos partidos políticos de Galiza?
A nosa sensación, en xeral é positiva, porque de súpeto apareceu a investigación nos programas dos principais partidos. Pero aínda que a lectura foi positiva, entendemos que son programas que haberá que desenvolver na práctica.

Algún partido destacou sobre os outros nas súas propostas?
O programa máis desenvolto con propostas para a investigación é o do BNG. A realidade é que falaron estreitamente con diferentes grupos e asociación de investigadores, e puidemos comprobar que tiñan xa unha visión bastante feitiña sobre os problemas e necesidades da investigación en Galiza. Pero tamén hai que destacar que todos os partidos, dos que contactamos, incluíron a idea dun pacto galego pola ciencia, ou pola investigación, algo que nós consideramos primordial para dar maior estabilidade á investigación, que non pode depender de que partido político goberne hoxe ou dentro de catro anos. Tamén celebramos que moitos partidos entenderon que o aumento do investimento en investigación é fundamental, e que queiran acadar a media española en relación ao PIB, ou mesmo superar a europea.

Unha cousa é a sensación da palabra escrita e outra a que causa unha conversa cara o cara. Con que partidos mantiveron reunións e con que sensacións saíron deses encontros?
Tivemos reunións co PP, PSdeG, BNG, Galiza en Común e Marea Galeguista. Eu non estiven en todas as reunións, estiven na que tivemos co BNG. O que observamos entre os que asistimos por InvestiGal é que, efectivamente, o BNG levaba moi traballadas a súa idea e propostas sobre investigación e sobre a problemática da súa xestión. No resto tamén vimos disposición a escoitarnos e o seu interese pola investigación.

E as sensacións co partido que gobernou durante os once últimos anos?
A situación é distinta, porque o PP non só se presentou como partido candidato a gobernar os próximos catro anos, tamén é o partido que gobernou Galiza os últimos once anos. Así que a pregunta é por que non fixo antes o que incluíu no programa electoral. En todo caso, vemos de forma positiva que quixesen escoitarnos ou que incluísen no seu programa o pacto pola ciencia.

Debería Galiza ter unha Consellería de Ciencia e Innovación liderada por un científico?
A verdade, é algo do que non falamos na asociación. Pero si é certo que algúns partidos teñen entre os seus propósitos crear esa consellería. E sería unha grandísima nova, ademais, que a liderase unha persoa ligada á investigación. Ninguén, agás algún negacionista, pon en dúbida que da crise causada pola pandemia da Covid-19 só se sairá da man da ciencia.

Neste contexto, os investigadores notaron unha maior atención dos medios, da política e da sociedade en xeral cara ao seu labor?
Esta pandemia axudou a poñer a investigación no foco mediático, político e social, e evidenciou todas as carencias, ademais de en sanidade, que hai en investigación. Púxose a investigación no debate público. Pero esperemos que isto non sexa a ‘burbulla’ da Covid-19, que non se esqueza logo a importancia de continuar apoiando a investigación, que non é un gasto, senón un investimento… Investir en investigación, máis tarde ou máis cedo, xera algo positivo para o conxunto da sociedade. Con iso hai que quedarse.

Atrévese cunha valoración do papel xogado pola investigación galega nesta pandemia?
Hai que recoñecer que é difícil que de Galiza saia unha solución definitiva para esta pandemia, porque non temos unha estrutura en viroloxía tan importante como para ser capaces de desenvolver unha vacina contra a Covid-19. Pero si podemos contribuír na procura ou mellora de tratamentos mentres non aparece a ansiada vacina. E tamén estamos colaborando no desenvolvemento de tests de diagnose da Covid-19.


Coronavirus
Freará a calor a transmisión e propagación do coronavirus?
Investigacións apuntan a que un aumento da temperatura reduce o número de contaxios; outras salientan a existencia dunha propagación de casos en países calorosos.

Relacionadas

Coronavirus
El virus de la conspiración

Un documental estrenado en Francia aviva las teorías de la conspiración sobre la expansión del virus covid-19. 

Ciencia
Investigadores predoctorales se movilizan por sus derechos laborales

Una reciente sentencia del Tribunal Supremo rechaza que haya que indemnizar al personal investigador predoctoral cuando termine su contrato. El colectivo exigirá con una movilización virtual mañana miércoles una modificación que garantice este derecho recogido en el Estatuto de los Trabajadores.

Ciencia
Una profesión ingrata

En ciencia quieren gente “altamente motivada” y con “total disponibilidad”: esclavos con alta formación y salarios míseros.

0 Comentarios

Análisis
Los nuevos fondos europeos. ¿Maná o veneno?
Estamos ante el mayor rescate de capital de la historia del continente; y buena parte de la izquierda está esperanzada, pero las ofrendas de esta UE conviene recibirlas como Virgilio en la célebre frase de la Eneida, cuando afirmaba tener miedo a los griegos incluso cuando traían regalos.
Laboral
Laboral Limpiadoras sanitarias: su contagio de covid no es accidente laboral
Fueron las últimas en recibir EPI y se quedaron sin la paga extra al personal sanitario por la pandemia. Si se contagian trabajando, no es accidente laboral, denuncia CGT.
Proyecto Castor
Proyecto Castor El Real Decreto del Ingreso Mínimo Vital pretende colar el pago al Proyecto Castor
Entre las medidas sociales que se pretenden aprobar en el Congreso, se esconde una que autoriza al Estado a endeudarse para pagar a Caixabank, Santander y Bankia la deuda contraída por el Castor.
Redes sociales
Sociofobia Twitter o la máquina de tronar según Richard Seymour
Es imposible obviar la influencia en nuestras vidas de lo que Richard Seymour llama en su ensayo la máquina de trinar.
Personas refugiadas
Protección internacional Activistas del Rif: huir de la represión para ser encerrados en un CIE
Desde el CIE de Murcia, 16 rifeños reclaman que sus solicitudes de asilo sean admitidas a trámite. De momento, sólo uno de ellos ha sido puesto en libertad.
Personas refugiadas
El Salto TV Invierno en el nuevo Moria
La situación de las más de 7.000 personas que viven en el nuevo campo de refugiados de Lesbos no ha hecho más que empeorar desde que fueran trasladadas en septiembre.
Turquía
Las contradicciones de Occidente y el peligroso camino del sultán Erdogan
La ambigua relación de Occidente con Turquía afianza la deriva autoritaria de su presidente, que busca consolidar aún más su poder endureciendo la censura en las redes sociales.
Mercados de valores
Fondos de Wall Street, un foro de Reddit y una “guerra de clases”
Un grupo de minoristas organizados en una red social para salvar la tienda de videojuegos GameStop, un joven empresario y las técnicas de los bajistas para intentar salvar su inversión han puesto en jaque a Wall Street.

Últimas

Consultorio de Soberanía Tecnológica
El salto Radio Podcast | Consultorio de Soberanía Tecnológica 11: Servidores
Undécimo consultorio donde os hablamos de los servidores, o servidoras, que almacenan los datos. Os contamos su historia y hacemos algunas recomendaciones de servidores libres
Coronavirus
Patentes La carrera por la compra de vacunas hace que Sudáfrica pague el doble por dosis que los países europeos
Responsables sudafricanos sitúan el precio de la vacuna de Astrazeneca en cinco euros por dosis. El laboratorio accedió a la vacuna de la Universidad de Oxford con la promesa de que no iba a sacar beneficios directos de su puesta en circulación.
Medio ambiente
Extremadura Aplazada la movilización en Cáceres contra la mina de litio
La crisis sanitaria ha llevado a la Plataforma Salvemos la Montaña de Cáceres a suspender la movilización contra la mina de litio que se anunciaba inminente.

Recomendadas

Vacunas
Vacunación irregular El exdirector del Hospital Santa Marina de Bilbao permitió la vacunación de curas, camareros y mensajeros
La consejera de Salud ha comparecido para explicar la información recabada de la investigación abierta contra los exgerentes de dos hospitales de Bilbao, ambos se colaron para recibir la inmunidad.
Especulación urbanística
Especulación inmobiliaria El frente judicial amenaza los principales avances del movimiento de vivienda
El PP, convertido en “el bufete de abogados de la banca, de los fondos buitre, las socimis y los grandes propietarios”, quiere tumbar a través del Constitucional leyes que reducen el margen de beneficio de los intereses financieros e inmobiliarios.
Desastres naturales
Temblores Cientos de personas salen a la calle tras los terremotos en Granada
Varios temblores por encima de los 4 grados en la escala de Richter se han sentido en la ciudad ya pasadas las diez de la noche.
Coronavirus
Farmacéuticas Los secretos tachados de los contratos de compra de vacunas de la Comisión Europea
Ante la presión de varias fuerzas políticas, la Comisión Europea publica uno de los contratos de compra de vacunas, pero repleto de tachones que tapan los detalles más importantes.
Crisis climática
Crisis climática La mayor encuesta sobre la emergencia climática revela un apoyo global a una acción urgente
La mayor encuesta llevada a cabo sobre la emergencia climática, organizada por la ONU y en la que han participado 1,2 millones de personas, señala que dos terceras partes de la población mundial creen que la crisis es una emergencia global.
Crónica desde Catalunya
Cataluña: todo queda en suspenso
La crónica del mes de enero comienza con una incógnita: si se celebrarán las elecciones del 14 de febrero.