Salto a contenido Salto a navegación Contenidos portada Accesibilidad
image/svg+xml

Feminismos
Renovación por embarazo ou salario mínimo: o convenio inédito do Burela de futsal feminino

A sección feminina do club da Mariña vén de asinar un convenio sen igual na súa modalidade que garante a renovación en caso de embarazo ou contempla axudas para a formación das xogadoras máis novas. O Pescados Rubén Burela FS é o actual líder da Primeira División femenina Liga Foro 16, unha competición que xa conquistou en varias ocasións. Tres das súas xogadoras disputaron a final da primeira Eurocopa desta modalidade.


Futsal Burela 1
Vistalegre, un pavillón onde están acostumados a ver futsal de primeiro nivel dende hai ben anos. Denís Iglesias

publicado
2019-03-11 12:00

Hai unhas semanas a selección española de fútbol sala proclamábase campioa da primeira Eurocopa desta modalidade, logo de derrotar 4-0 a Portugal. De súpeto, como acontece con todos os éxitos deportivos ultimamente, e máis se son femininos, chegou unha borrasca de felicitacións de políticos de todo signo. Unha especie que actúa ante este tipo de sucesos coma cando pos un corrosco ao carón dun grupo de pombas. Horas despois desa acalorada mostra de patriotismo e suposta igualdade, as protagonistas deste fito pasaron a un segundo plano.

A ‘noraboa’ efémera non reparou na situación que estas deportistas viven no seu día a día. Detrás dos rostros de inmensa felicidade hai días pedidos no traballo para poder xogar, comidas preparadas para aforrar os gastos ás equipas e moitas carreiras e cálculos. Como a meirande parte das modalidades femininas, o futsal aínda ten camiño por percorrer para profesionalizarse, para que saltar á cancha sexa a forma de vida, en todos os sentidos. Como acontece nunha equipa galega, o CD Pescados Rubén Burela FS (fundado en 2001), un auténtico oasis no que se vén de asinar un convenio inédito para as súas xogadoras. Non ten igual nesta disciplina e tampouco no fútbol 11.

Non hai unha estrutura como a do equipo da Mariña, cunha forte aposta polo fútbol base, cunha ampla masa social e cun forte patrocinador

O documento recolle cuestións como un salario mínimo, a renovación automática en caso de embarazo, axudas para as que teñan menores ou anciáns ao seu cargo, seguridade laboral fronte ás lesións, fomento da formación entre as máis novas… Un conxunto de medidas que certifican que a equipa mariñá está á vangarda social dun deporte que xa dominan nos pavillóns. Son líderes da Primera División Liga Foro 16 feminina, competición que conquistaron en varias ocasións. Para calquera futbolista, recibir a chamada do Burela é unha garantía de éxito. De feito, na selección feminina que foi campioa estiveron convocadas dúas xogadoras laranxas (a cor desta equipa), Patricia González ‘Peque’ e Luci Gómez. E non só iso, no outro combinado que chegou á final, Portugal, xoga, Jenny Santos, a outra representante das ‘Guerreiras Laranxas’, o alcume que reciben.

“As compañeiras senten envexa da nosa situación. Este é o meu primeiro ano como profesional, pero noutras equipas nos que estiven a situación non era nin semellante. Dábanche unha axuda e grazas”, relata a coruñesa Luci. “Hai unha diferenza abismal entre este clube e o resto. Nós xa eramos profesionais, tiñamos moitos dereitos, só que agora estamos aínda máis aseguradas”, engade a salmantina Bea Mateos. Ela é unha das veteranas, ademais dunha das capitás do Burela no que leva dende o 2013, e polo tanto unha das voces máis autorizadas. Como tamén o é a brasileira Dany Domingos, no Burela dende o 2015: “Fainos sentir aínda máis profesionais. De seguro que o resto o tomará como un exemplo. E tamén é un aliciente para que aínda máis xogadoras queiran vir a Burela”.

Renovación automática en caso de embarazo

As tres, antes de convertérense en profesionais, tiveron que compatibilizar o deporte con outras actividades. Bea Mateos estudou para ser auxiliar de enfermaría e traballou no sector servizos. Dany estivo na hostalería e foi técnica en Raios X. Luci, a máis nova das tres, estudou Administración e Dirección de Empresas e non descarta opositar. Un dos puntos do convenio é o fomento da formación nas xogadoras máis novas. Sexa como for o seu futuro, todas teñen asegurado o seu presente. En primeiro lugar, cun salario mínimo de 900 euros ó que se lle engadirían primas e outros emolumentos. Se o salario mínimo interprofesional é superior a esta cantidade, elevaríase na mesma contía.

Futsal Burela 2
Peque, de costas, é outra das xogadoras do Burela campioas de Europa. Vén de ser convocada de novo, xunto coas tamén laranxas Luci e Cristina Pérez. Denís Iglesias

Teñen 30 días de vacacións retribuídas, xornadas de libre disposición e indemnizacións en caso de accidente. No caso de que teñan unha lesión grave, non poderán ser despedidas. Tamén se consideraría nulo o despedimento se se bota á rúa a unha xogadora por ficar embarazada. Todo o contrario, nese suposto a futbolista renovaría automáticamente por un ano. O clube acadaría unha licenza extraordinaria para fichar un recambio, podendo reasignar á xogadora noutras tarefas. Evitaránse casos como os de Jessica Jineth, xogadora colombiana do Poio Pescamar, que botou a tempada pasada en branco logo de ter a súa filla. Alén desta renovación, o convenio contempla axudas de 500 euros anuais para as nais e outras subvencións para as que coiden a persoas dependentes maiores de 65. Incluso se lles ofrece ás xogadoras a posibilidade de anticipar nóminas, sen que isto teña un recargo para elas.

O convenio recolle cuestións coma un salario mínimo, a renovación automática en caso de embarazo, seguridade laboral fronte ás lesións, fomento da formación entre as máis novas

“Todo isto permítenos non ter que elixir. Nós aquí podemos vivir disto, pero hai moitas mulleres que non, porque chegan a casa e teñen que facer todas as tarefas. Non hai quen lles faga a comida ou lles lave a roupa”, defende Dany, quen opina que en Brasil a situación é aínda peor, “porque se hai crise política, a inversión córtase. E, por suposto, o primeiro damnificado é o deporte feminino”. Mais en ningún outro país o futsal de mulleres está 100% profesionalizado. Algunhas xogadoras españolas optaron por emigrar a Italia, pero Bea Mateos di que moitas ofertas son cantos de serea que logo non se cumpren. Sinala que, en todo caso, son números detrás dos que non hai unha estrutura como a do equipo da Mariña, cunha forte aposta polo fútbol base, cunha ampla masa social e cun forte patrocinador como é Pescados Rubén.

“Chamábannos marimachos”

E por que en Burela? A resposta ofrécea Rocío Corral, responsable de prensa da equipa: “Porque en Burela respírase fútbol sala”. E como tal, os implicados neste ambiente procuran que o aire sexa o máis osixenado e limpo posible para todos as ‘pataqueiras’, outro dos nomes cos que se coñece á veciñanza de Burela. Entre as teorías, a que conta que os mariñeiros desta vila ían buscar patacas ó interior para cargalas nos barcos onde pasarían días e días de marea. “Aí veñen os pataqueiros”, dicíanlles os veciños da Mariña. De feito, o principal grupo de animación do clube é a Pataca Laranxa. A voz dun Municipal de Vista Alegre que se converte cada fin de semana no punto neurálxico deportivo da comarca. Tanto nos partidos da equipa masculina, que loita este ano por regresar á Primeira, coma do feminino.

Agardo que sexamos un exemplo e que ás rapazas non se lles diga máis que elas teñen que facer ballet ou volei

Non hai outra entidade estatal con semellante representación. Iso amósase na masa social: perto dun milleiro de persoas asociadas nunha vila que non chega aos 10.000 habitantes. E se ambas as seccións xogan o mesmo día os seus partidos como local, a festa é dobre. Ten lugar entón o que se da en chamar a ‘Tarde Laranxa’, unha cita á que acudimos, e que está amenizada con sorteos, gaitas, xantares… E o que xurda nun pavillón no que se vive o deporte como antes, coa proximidade que aportan os homes e as mulleres dun Pescados Rubén Burela FS ós que toda a vila lles sabe poñer cara.

“Estou encantada de vivir aquí. Saes á rúa e atopas a xente que semella da túa familia”, afirma Bea Mateos. “Antes de chegar tiña prexuízos. Dicíanme que era un sitio onde non había nada. Agora estou encantada”, sostén Luci. “O pobo é unha pasada, ama este deporte, e iso dános motivación para traballar”, recoñece Dany, quen lembra como os seus inicios non tiveron precisamente unha alfombra vermella. “Comecei vendo aos meus irmáns xogar na rúa. Mais os rapaces nunca querían que xogásemos con eles. E amolábaos moito que tiveramos calidade. Cando perdían chamábannos ‘marimachos’ e dicían que para que xogabamos ao fútbol, se iso non era para nós. Mais xa vedes, con persistencia e fortaleza chégase a todo. Agardo que sexamos un exemplo e que ás rapazas non se lles diga máis que elas teñen que facer ballet ou volei…”.

Paternalismo dos árbitros

Malia ser das mellores no seu, aínda perciben certas actitudes paternalistas por parte, por exemplo, dos colexiados, homes na súa maioría. “Pensan que o deporte feminino é máis frouxo e que non hai contacto. Se unha xogadora cae, xa ten que ser falta. Non teñen o mesmo criterio que no masculino. Ti ves un partido de rapaces nos que lle berran na cara aos árbitros e non pasa nada. Pero se ti preguntas algo...acto seguido amósanche tarxeta”, argumenta a xogadora brasileira.

Faltan mulleres na arbitraxe, pero tamén nos bancos ou nas directivas. “Aínda que cada vez máis rapazas están facendo o curso de adestradora. A seleccionadora española é Claudia Pons, equipas como o Majadahonda teñen unha muller dirixindo (Raquel Mondoruza ‘Mondo’). Fica moito, mais é cousa nosa. Ninguén nos impide poñernos mans á obra”, defende Bea Mateos. Na mesma liña exprésase a súa compañeira brasileira: “Non hai que agardar a que alguén saia na televisión para seguir o seu exemplo”. As xogadoras pataqueiras ven no que fan outro xeito de empoderamento feminino. “Xogamos a isto porque nos gusta, mais é un xeito de facer fincapé sobre a igualdade a través do deporte”, verbaliza Luci, membro dunha xeración que pode ser a primeira en vivir enteiramente como profesional a súa carreira.

Futsal Burela 3
As xogadoras quéixanse de que os colexiados non as tratan por igual que ós seus compañeiros. Denís Iglesias

Cando remata o partido e as rapazas do Burela fan estiramentos, un feixe de pequenas e pequenos arrodéanas para pedirlles autógrafos ou un agarimo. A maioría, da canteira do equipo laranxa, que as toman como exemplo a seguir. “Intentamos deixar sempre todo na pista para amosarlle ás máis pequenas que poden facer coa súa vida o que queiran”, defende Dany. Nas paredes de Vista Alegre hai un montón de imaxes dos éxitos da equipa feminina. Por toda a bancada hai cativas con camisolas laranxas e algunhas levan o dorsal e o nome das futbolistas. Un dos días grandes nas escolas da Mariña é o da visita dos primeiros equipos.

Estas horas de visita están incluídas no convenio, que recolle unha xornada máxima ao día de sete horas e de 40 á semana. Tamén se contemplan outros actos sociais como as campañas solidarias que fixeron coa Cruz Vermella, os actos con diferentes fundacións, demostracións de primeiros auxilios, xornadas contra a violencia de xénero… “Estamos en todos os actos que teñen que ver coa vida da comarca. Somos a entidade social e deportiva máis importante da Mariña”, di Rocío Corral, á cabeza dun departamento de comunicación profesionalizado.

As xogadoras pataqueiras ven no que fan outro xeito de empoderamento feminino

Con este apoio non é de estrañar que Luci fale de que sente unha “enorme responsabilidade ao vestir esta camiseta, xa non só polo pobo, senón porque é un club importante cun amplo palmarés a nivel nacional”. Un sentir semellante ó de Dany, quen vive con orgullo poder levar o nome de Burela a centos de quilómetros da que xa é a súa casa. Xa que logo, aínda se entende mellor a resposta que da Bea Mateos cando se lle pregunta sobre os obxectivos para a presente tempada: “Que pregunta é esa? Aspiramos a todo. Estamos no Burela, eh!?”.

Relacionadas

Deportes
Fútbol na lama contra a morte do rural
Barciademera celebra cada ano un evento deportivo que involucra a todos os veciños desta vila de 300 habitantes.
Culturas
Muhammad Ali: Rimas como punhos
As rimas e os punhos, a oralidade e o corpo como ferramentas das oprimidas para a resistência e a imaginaçom política.
Deportes
La victòria del futbol divers
L’Hércules Paralímpic va nàixer fa quatre anys i ja ha estat quatre vegades campió de la Lliga Nacional de Futbol 7.
0 Comentarios

Destacadas

Congreso de los Diputados
El poder judicial se mete en política
Un CGPJ de mayoría conservadora y en funciones desde hace un año planta cara al nuevo Gobierno con dos movimientos polémicos.
Música
Antropoloops: 200 años de músicas mediterráneas en una hora

En el disco Mix Nostrum, Antropoloops combina más de cien fragmentos de músicas tradicionales mediterráneas para decir que el arte siempre es fruto de la mezcla, que no existe la música auténtica y que es necesario replantear el registro desde Occidente de las denominadas ‘otras’ culturas.

Alpinismo
Pablo Batalla Cueto: “El montañismo que abandona el reloj está en decadencia”

‘La virtud en la montaña. Vindicación de un alpinismo lento, ilustrado y anticapitalista’ es un ensayo de Pablo Batalla Cueto, un agitador cultural que reivindica la no agitación.

Laboral
Un año sin minería de carbón en Asturias

El reparto y la escasa cuantía de los fondos de la UE para financiar la llamada Transición Energética Justa avivan el malestar de unos valles mineros que, un año después del cierre de las últimas minas de carbón, siguen sin contar con propuestas de futuro claras ni viables.

Asturias
Mieres: oasis cultural para un desierto industrial

¿Puede funcionar la cultura como una herramienta para combatir el desaliento provocado por la crisis económica y demográfica? Bajo el lema Make Mieres Great Again, la localidad minera, que en los años 60 llegó a tener 70.000 habitantes y hoy no alcanza los 40.000, ha recuperado autoestima y visibilidad perdida, convirtiéndose en un referencia de la cultura alternativa de la Asturies actual.

América Latina
Los Chicago Boys y el origen del neoliberalismo en Chile

La revuelta chilena, que estalló por el aumento del precio del billete de metro, ha puesto en jaque el sentido común neoliberal heredado tras décadas de aplicación ortodoxa del plan de los chicos de Chicago. 

Últimas

Vivienda
Victoria contra el “banco malo”: recuperado un bloque de la Sareb para cuatro familias

La Plataforma d'Afectades per l'Habitatge i el Capitalisme (PAHC) del Baix Montseny hace pública la ocupación del Bloc Caliu, propiedad de la Sareb, y anuncia que exigirá hogares sociales para las cuatro familias que viven en él. 

Medio ambiente
Turismo de cruceros: buenas noticias para FITUR, malas para el medio ambiente

Organizaciones ecologistas aprovechan la celebración del macroevento del turismo en Madrid —FITUR 2020— para recordar lo que esconden las buenas cifras del desarrollo de la industria de cruceros: sus impactos socioambientales. España lidera la lista de países más contaminados por este tipo de transporte. 

Asturias
Asturies se salvó luchando (y se perdió planificando)

En ausencia de un movimiento regionalista o nacionalista digno de tal nombre, el movimiento obrero se convirtió, en los años 80 y 90, en la gran herramienta colectiva en defensa de los intereses generales de la comunidad.

Humor
Troll a sueldo mínimo

Trigésimo tercera entrega de las viñetas de Mauro Entrialgo para El Salto.

Tecnología 5G
Organizaciones médicas, ecologistas y científicas reclaman paralizar la instalación del 5G

Una resolución del Defensor del Pueblo reconoce que la implantación de la tecnología 5G en España no ha sido objeto de evaluación ambiental previa. Tampoco se ha hecho en el caso del Plan 5G ni de los proyectos piloto derivados del mismo, en los que se va a utilizar una banda de frecuencias para las que aún no se han fijado los límites de exposición seguros.