Movimiento de boicot, desinversión y sanciones (BDS) a Israel
Israel: a ocupación desde Galiza

A existencia do estado de Israel foi dende a súa constitución unha fonte inesgotable de polémicas. Ata hoxe, a nación xudía permanece envolta por un manto de controversia no que a ocupación de terras palestinas, os bombardeos indiscriminados e as chamadas de atención de Nacións Unidas conforman o seu tecido. En Galiza non estamos exentos desta confrontación de “a favor” e “en contra”.

Solidariedade co pobo palestino e contra o xenocidio en Gaza, Vigo 2014.
Solidariedade co pobo palestino e contra o xenocidio en Gaza, Vigo 2014. Zélia García
13 feb 2019 09:04

A existencia do Estado de Israel foi dende a súa constitución unha fonte inesgotable de polémicas. Partidarios e detractores de distintos bandos téñense topado os uns cos outros ao longo das últimas oito décadas. Ata hoxe, a nación xudía permanece envolta por un manto de controversia, no que a ocupación de terras palestinas, os bombardeos indiscriminados contra a súa poboación e as chamadas de atención de Nacións Unidas conforman o seu tecido. Aquí, en Galiza, non estamos exentos desta confrontación de “a favor” e “en contra”.

O BDS e o seu espallamento en Galiza 

BDS (Boicot, Desinvestimento e Sancións) é un movemento xurdido en 2005 que, como as súas propias siglas sinalan, ten por obxectivo o total boicot económico, político e cultural das institucións israelís, xa sexa contra empresas do país e que colaboran abertamente co seu exército e goberno ou mesmo personalidades que se mostran favorables a eles. Pero non é ata 2010 cando este movemento comeza a cobrar forma dentro das nosas fronteiras. Elvira Souto, referente do nacionalismo galego e dirixente do observatorio de dereitos humanos Esculca, foi quen empezou a modelar o BDS en Galiza hai xa oito anos.

“Sephora antes vendía cosméticos producidos con sales e lodo do Mar Morto, explicámoslles porque non debían facelo e, despois de deliberar, retiráronos”

“En 2010 é cando se organiza a nivel galego coa visita do embaixador israelí daquel entón, Schlomo Ben-Ami, que fora convidado ó CGAC con cartos públicos do programa do Xacobeo”, comenta Souto. Á porta deste museo, Elvira e outros tantos colaboradores informaban ós asistentes das reprochables accións de Israel contra o pobo palestino e convidaban a facer preguntas respecto a este tema ó propio embaixador. A cobertura desta protesta foi tal que pouco despois se constituiría BDS Galiza como entidade funcional e co claro obxectivo de combater ó Estado hebreo.

bds galiza alcampo vigo
Concentración polo boicot aos produtos de Israel no Alcampo de Coia en 2014 Zelia García

A maduración de BDS Galiza pasaría por outras tantas campañas de rexeitamento e políticas de boicot. En 2011 sabotou a xira do portavoz da embaixada israelí, Lior Haiat, conseguindo que se cancelara a súa conferencia en Sargadelos e reducindo drasticamente a asistencia nas das universidades de Vigo e Santiago. Tamén lle chegaría a súa vez ós produtos do país: “Sephora antes vendía cosméticos producidos con sales e lodo do Mar Morto, explicámoslles porque non debían facelo e, despois de deliberar, retiráronos”, comenta Elvira, engadindo tamén ás cadeas de Tiger e Imaginarium como antigas distribuidoras de mercadoría da mesma orixe. Máis adiante cargaría contra artistas sionistas, como Ajinoam Nini (máis coñecida como “Noa”) ou Idan Raichel, no seu paso por Galiza, e así se repetiría noutra morea de casos.

AGAI, Os simpatizantes da nación hebrea 

A historia da comunidade xudía en Galiza goza de varios séculos tras de si e, aínda que a súa presenza decaeu ata a práctica nulidade nos nosos días, existen organizacións moi sinaladas que reivindican este pasado e a memoria colectiva deste pobo. AGAI (Asociación Galega de Amizade con Israel) é con total seguridade a máis notable e preponderante a nivel territorial. AGAI nace en 2006 “a raíz dunha posta en común dun grupo de persoas de toda Galiza que entendiamos que o tratamento dos medios de comunicación das noticias que chegaban de Israel e Palestina non era equilibrado”, comenta Pedro Gómez-Valadés, fundador e presidente desta asociación. 

A lembranza do pobo xudeu na Galiza, así como a defensa da lexitimidade do Estado israelí son as súas claras prioridades como entidade. “Nós entendemos que Israel ten lexitimidade, naceu por mandato de Nacións Unidas e na terra onde tamén nacera o pobo xudeu, e cremos que o conflito [cos palestinos] debe resolverse non quedando satisfeitas ningunha das dúas partes”, apunta o seu presidente. AGAI conxuga tamén este discurso en favor da nación hebrea con outras tantas labores de difusión informativa e cultural, que ó longo dos anos se traduciu en varias conferencias con convidados especiais, mesas redondas, percorridos polas xuderías de Ribadavia e Monforte e mesmo viaxes ó propio país. 

Agai felipe vi
Pedro Gómez-Valadés no Palacio Real en novembro de 2015. Imaxe: AGAI.
“Nós entendemos que Israel ten lexitimidade, naceu por mandato de Nacións Unidas e na terra onde tamén nacera o pobo xudeu, e cremos que o conflito debe resolverse non quedando satisfeitas ningunha das dúas partes”

Coa súa clara postura sionista, a organización non puido evitar que no seu tempo de existencia se produciran distintos choques e desavinzas con BDS Galiza e outros simpatizantes. “Houbo algunhas presións a locais onde queriamos facer actividades para que non nolo cederan, pero tampouco foi algo en exceso, non é cuestión de poñernos de vítimas e dicir que BDS nos intimidou. Nestes trece anos, agás cuestións puntuais, non nos sentimos acosados nin presionados”, apunta Gómez-Valadés. E así, AGAI mantén unha idea moi definida respecto a estas prácticas de boicot: “Nós estamos en contra do BDS, cremos que é absolutamente contraproducente para os fins que di pretender, que son a resolución do conflito e o recoñecemento dos dereitos do pobo palestino, porque o único que consegue é enrocar posicións”, apostilla.

Santiago, capital dunha colisión

O labor de BDS Galiza non se ten limitado a accións de boicots e concienciación por conta propia, senón que tamén procurou o apoio dos nosos representantes gobernamentais. Concellos como Teo, Ames, Oleiros ou Rianxo sumáronse no último lustro ás políticas do BDS por medio de declaracións institucionais. Pero máis significativo foi o caso de Santiago, xa que como capital da Comunidade e abandeirada das políticas progresistas de Compostela Aberta, reuniu un maior interese mediático. En novembro de 2015, o pleno do Concello, cos votos a favor de Compostela Aberta, PSdeG e BNG, e coa abstención do Partido Popular, aprobaba a primeira moción de apoio ó BDS en Galiza por parte dun órgano executivo.

“Foi algo máis ben simbólico e non puido chegar a máis pola falta de tempo. Tivemos varias reunións coa concelleira, presentamos ideas e proxectos, sobre todo para facer cousas no ámbito cultural”

“Ocorréusenos simplemente redactar unha proposta e enviala por email ó grupo de goberno”, afirma Paula Fernández, membro de BDS Galiza na área de Santiago. Paula recalca a súa sorpresa ante esta decisión, sinalando que pouco despois da aprobación o Concello quería “empezar a falar de como poder implementala e os problemas que poderían xurdir”. Un dos primeiros escollos que se toparía o Concello foi en decembro dese mesmo ano, cando a través dun concurso público aprobara a compra de chalecos antibalas de fabricación israelí para a Policía Local. Marisela González, tamén do BDS en Santiago, apunta a que “había unha intención de botar o contrato para atrás, pero despois só o tivemos en conta para que non volvera a suceder”. A partir de entón, os problemas chegarían por outras direccións.

En 2016, tralo intento do Partido Popular por botar a moción abaixo e sen resultado algún, ACOM (Acción y Comunicación sobre Oriente Medio) saltaría a escena. “ACOM é a asociación sionista que está presentando demandas contra tódolos concellos que aproban estas mocións”, conta Marisela, engadindo que esta organización “cando ve que o BDS empeza a proliferar nalgún lado, ataca co antisemitismo”. Para xaneiro de 2017, o Tribunal número 1 de Santiago sentenciaría a ilegalidade da moción e a súa instantánea derrogación, ó non dispoñer o Concello das competencias para aprobar este tipo de documentos. Nos apenas trece meses da súa vixencia, o Concello nunca chegara a adoptar ningunha acción concreta de respaldo ó BDS: “Foi algo máis ben simbólico e non puido chegar a máis pola falta de tempo. Tivemos varias reunións coa concelleira [Concepción Fernández], presentamos ideas e proxectos, sobre todo para facer cousas no ámbito cultural”, apostilla Paula.

A Xunta, na procura da reconciliación

Dende hai varios anos, o Parlamento de Galiza lembra tanto o Holocausto xudeu como o éxodo do pobo palestino trala creación de Israel. En 2014, “o embaixador israelí, Alon Bar, chamoulle a atención ó Parlamento por isto [a lembranza do pobo palestino] e este envioulle unha carta de desculpa”, conta Elvira Souto, recalcando que esta era “unha inxerencia tremenda nas decisións dun Parlamento soberano”. Os intentos por reparar o bo clima diplomático entre ámbalas dúas nacións acadarían a súa cúspide entre xaneiro e febreiro do pasado ano, cando Alberto Núñez Feijóo, no tránsito dunha misión comercial, se convertería no primeiro Presidente da Xunta en consumar unha viaxe ó país hebreo.

Antes da viaxe, e tamén durante, tanto oposición parlamentaria como grupos de carácter antisionista cargarían contra Feijóo, sinalando a complicidade e pasividade do Presidente ante as repetidas violacións de dereitos humanos por parte de Israel. Para Óscar Valadares, coordinador da asociación de solidariedade internacional Mar de Lumes, este tour diplomático sería resultado dos propios esforzos de Israel, que “inviste indecentes cantidades de diñeiro na súa promoción exterior e na normalización da súa existencia” posto que “lle é imposible comerciar cos seus países máis próximos, como por exemplo Siria, co que está en guerra”.

“A hibridación das ramas tecnolóxica e militar en Israel é absoluta”

Entre as paradas de Feijóo, se contaron a Universidade de Xerusalén, o Museo da Historia do Holocausto e as sedes de varios conglomerados empresariais, pero tamén as instalacións dunha empresa moi singular. Mobileye é unha empresa punteira, adquirida polo xigante tecnolóxico Intel o pasado marzo, especializada na fabricación de dispositivos de xeolocalización e prevención de colisións, e que dende ese mesmo mes é probada en escuadróns de helicópteros da aviación militar de Israel. O Presidente se mostrou favorable á futura visita de representantes da compañía a Galiza para reforzar ligazóns comerciais e poder extrapolar esta tecnoloxía ó noso sector do automóbil. “A hibridación das ramas tecnolóxica e militar en Israel é absoluta”, apunta Valadares, engadindo que o Partido Popular “non ten problema coas barreiras éticas que, coma neste caso, poidan chegar a comprometer os seus negocios” e que contribúe “á normalización da ocupación de Israel do territorio palestino”.

pintada bds palestina

Como vemos, as distintas vertentes que se manifestan en Galiza, en especial as xurdidas da acción civil, poden chegar a expresar polos totalmente opostos, algo que tamén vemos nos entes políticos aquí citados. Mentres que os consistorios carecen de capacidade de actuación á hora de definir unha posición efectiva respecto a Israel, son os movementos cidadáns os que protagonizan en boa medida estas actitudes en materia política, cultural e económica. Así, BDS, AGAI ou mesmo Mar de Lumes, son algúns dos actores que dan forma ás ligazóns co Estado hebreo, ó tempo que continúan as polémicas entorno a esta nación.



Relacionadas

Palestina
El coronavirus y Gaza vulnerable

La pandemia por el coronavirus ya ha llegado a Palestina. El 25 de marzo se ha confirmado el primer fallecimiento en Cisjordania. Gaza está en peligro por las condiciones de vida y la falta de camas hospitalarias.

Palestina
La lucha anticolonial del feminismo palestino
La doble lucha de las mujeres palestinas reivindicando igualdad de derechos y defendiendo sus libertades fundamentales en un contexto de apartheid
Palestina
La capital de los balones perdidos

Un cortometraje de producción española mezcla fútbol e ironía para mostrar las consecuencias del muro israelí en Abu Dis, la capital sugerida por Donald Trump para un futuro “Estado Palestino”.

0 Comentarios

Destacadas

Educación
Varias comunidades mantienen la orden de no cubrir bajas de profesorado en plena crisis sanitaria

Las administraciones educativas dieron orden de no cubrir las bajas del profesorado no universitario al decretarse el cierre de los centros. CC OO recuerda que la actividad educativa no se ha paralizado y advierte de las consecuencias laborales y educativas de mantener esta decisión.

Coronavirus
El plan del Gobierno no convence al movimiento por la vivienda: “No cobramos, no pagamos y tampoco nos endeudamos”

El Gobierno suspende los desahucios y congela el precio de los alquileres durante seis meses. La apuesta por endeudar a las familias más vulnerables que no puedan pagar la renta y dejar intactos los ingresos de los propietarios en un contexto de precios inflados lleva a los sindicatos de inquilinos a mantener la huelga de alquileres a partir del 1 de abril.

Coronavirus
Naomi Klein: “La gente habla sobre cuándo se volverá a la normalidad, pero la normalidad era la crisis”

En un encuentro virtual desde su casa, la periodista y autora de La doctrina del shock habla sobre cómo las elites están utilizando la crisis del coronavirus como excusa para avanzar en su excluyente hoja de ruta.

Industria textil
Las trabajadoras del textil buscan alianzas globales

Los sindicatos del sureste asiático buscan hacer red para evitar represalias patronales o la deslocalización de la producción al exigir sus demandas laborales o ejercer su derecho a huelga.

Coronavirus
Hacer barrio para enfrentar la crisis del coronavirus

Las redes de apoyo mutuo y los vínculos sociales están proliferando como respuesta a la crisis del covid19, pero su presencia en medios va disminuyendo. Ante las previsibles consecuencias, va a ser fundamental la capacidad de elaborar espacios de confianza en unos vecindarios afectados por décadas de políticas neoliberales. Ya existen movimientos en los que inspirarse.

Cine
Se cumplen 40 años de una comedia facha sobre Franco resucitado

Y al tercer año... resucitó es una sátira política de la España de la Transición vista desde la extrema derecha apologética de la dictadura. Sus burlas al Estado autonómico, su antisindicalismo y su identificación de la politización con un caos libertino remiten a discursos todavía muy presentes.

Sanidad privada
El negocio de la sanidad privada frente a la crisis del coronavirus

Los grupos empresariales de la sanidad privada reclaman ayudas al Gobierno para afrontar la crisis sanitaria provocada por el coronavirus. Todos ellos han tenido millones de euros de beneficios en el último año fiscal y algunos han optado por despidos y vacaciones para recortar costes mientras el número de contagiados supera ya al de toda China.

Últimas

Opinión
Infancia sin salida

Uno de cada cuatro niños y niñas sufre abusos sexuales en el seno familiar y solo un 2,9% denuncia. La declaración de estado de alarma deja a nuestra infancia obligada a convivir durante 24 horas, sin salida posible, con sus maltratadores y abusadores.

Coronavirus
Primeras revelaciones de Covid19, el gran alertador

Covid19 ha irrumpido en la cotidianidad de una forma dramáticamente reveladora de la extrema vulnerabilidad del mundo que habitamos.

Coronavirus
Vulneración de derechos laborales en las empresas de ELE
Un documento elaborado por APELE saca a relucir testimonios señalando irregularidades y vulneración de derechos laborales por parte de algunas empresas de ELE.
Migración
El barco de rescate Alan Kurdi zarpa hacia el mediterráneo central

En un contexto de emergencia por el covid19, donde ningún barco está realizando rescates en el Mediterráneo desde hace semanas, el Alan Kurdi será el primero en retomar la misión de salvamento humanitario en el Mediterráneo.


Coronavirus
Los sindicatos denuncian la muerte de una teleoperadora por coronavirus y urgen a habilitar el teletrabajo

Una teleoperadora con covid19 ha fallecido en Madrid. Sindicatos como CGT o CC OO denuncian que se siga forzando a las plantillas a acudir a sus puestos de trabajo “obligándoles a jugarse la vida” e insisten en que las empresas faciliten el teletrabajo a los empleados para evitar nuevos contagios.

Coronavirus
Adrián Vives: “Exigimos la liberación urgente de los migrantes del CIE de Valencia ante la alarma sanitaria”

Adrián Vives, portavoz de la Campaña por el Cierre de los Centros de Internamiento para Extranjeros y el fin de las deportaciones CIEs NO, explica en profundidad en qué consisten estos espacios y qué está pasando con los internos desde la declaración del estado de alarma.

Coronavirus
Diez píldoras para después de la pandemia

Si creemos que después de la pandemia se volverá al supuesto estado del bienestar, en forma de Green New Deal o similares, somos el colmo de la ingenuidad.