Arte
Nada Dabuti: “As miñas viñetas xorden como un xeito de desafogo persoal por un emprego precario”

A conta de Instagram na que Rafael Cristal —Nada Dabuti— sube as súas viñetas aumentou seguidores dun xeito vertixinoso. Os seus debuxos, nos que se palpa a ansiedade, o estrés, aspiracións baleiras ou a baixa autoestima, identifican a unha gran parte da xuventude.

Nada.dabuti (1)
Rafael Cristal, de nome artístico Nada Dabuti. Cecilia Vázquez
30 oct 2019 12:00

Nas publicacións de Instagram todo parece idílico, instantáneo e repetitivo, mais hai certas publicacións que convidan ao detemento e á reflexión persoal —por pouco tempo que sexa—. É o caso de Rafael Cristal, un estudante de Belas Artes coñecido artisticamente como Nada Dabuti. Ante a imposibilidade de vivir dos seus estudos no mundo da tatuaxe tivo que buscar un emprego para poder independizarse. Dito posto era —e é— precario, mais el sempre o tivo claro: “Nunca quixen deixar de debuxar”.

A través dunha aplicación do seu smartphone comenzou a debuxar para se evadir da súa situación laboral. Nos seus debuxos “feitos en 5 minutos” adóitase representar a si mesmo nos que semellan os problemas crónicos dunha xeración: ansiedade, situación de agonía, baixa autoestima, individualismo ou precariedade laboral. Con todo, faino cun estilo que el denomina “feísmo”, no que importa máis a idea a transmitir que as propias técnicas de representación.

A fórmula das súas viñetas —representadas dun xeito sincero, explícito e visceral— fai que, como espectadores, queiramos ver sempre unha publicación máis. Conseguiu que a mocidade se identificase con el a través da rede, únicamente co primeiro impulso de ser compartido polos seus amigos. Aos seus 27 anos conseguiu preto de 50k de seguidores en apenas 5 meses. Despois de exposicións en cidades como Madrid ou Vigo, o seu obxectivo agora é poder vivir económicamente das súas obras.

Fuches estudante de Belas Artes. Axudáronche os teus estudos?
Si. Axúdanche a saber o que che gusta e o que non. Eu debuxei toda a miña vida, mais aprendín sobre todo o que non quero facer. Esas pautas que che poñen na carreira fixéronme ver o que non me gustaba. Tes unhas liñas definidas de como se deben facer as cousas, “o bo” da arte, e a min servíronme para “desaprender” ou para aprender outras vías fóra do máis convencional.

Como che xorde a inspiración para crear Nada Dabuti?
A miña primeira saída foi a tatuaxe, tiraba bastante ao estilo tradicional. Cheguei a ter bastante clientela, mais non me daba para vivir. Tiven que buscarme un traballo. Traballaba 12 horas ao día e acabou absorbéndome todo o tempo do que dispoñía. Cando vin que non podía tatuar nin debuxar frustreime moitísimo. Empecei a debuxar a xeito de desafogo persoal debido á situación de precariedade que estaba vivindo. Descubrín unha aplicación que me viña por defecto no móvil coa que podía debuxar e facer capas. Os cinco minutos na miña casa nos que podía debuxar servíanme para desafogar a raiba que tiña coa miña vida. Empecei a subir os debuxos a unha conta creada desde cero. Os meus colegas compartiron as publicación e ao final conseguiron que se me coñecese un pouco.

En canto á inspiración, igual ten que ver algo co tema do estilo tradicional das tatuaxes, que é o estilo principal do que viña. Hai quen di que ten un ‘rollo’ similar ao das ilustracións xaponesas, pero tampoco é algo que buscase no seu día.

Entón, algo crucial para que estoupase a túa arte foi ter traballado nun posto precario. É algo que vive a xuventude hoxe en día.
O traballo viu ante a imposibilidade de sobrevivir só coa tatuaxe. En principio busquei un traballo decente de luns a venres. Traballaba de mozo de almacén en transportes, montando festivais… Esas cousas. Eran moitas horas e supoñíame un desgaste físico. Máis tarde deixei o traballo intentando buscar algo mellor, mais non o atopei e tiven que volver ao mesmo sitio. Agora mesmo non existen traballos cos que poidas compaxinar os teus proxectos se buscas estar independizado. Hai que ter un traballo no que se boten horas e no que cobres medianamente ben, pero iso quítache moito tempo de vida.

“Internet da a capacidade de que alguén diga as cousas importantes por ti, sen ter que convertirte ti mesmo no autor da mensaxe”

Expertos, falan de que a nosa xeración é moito más individualista do que a anterior. Ademáis, afirman que temos moitos máis problemas de ansiedade, impaciencia, inestabilidade emocional e a necesidade de estímulos constantes. Cres que o contido das túas obras reflexa isto?
Se chegou a tanta xente é porque todos temos ese “modus operandi” nas nosas vidas. As barreiras de Internet oirixinan que á xente lle custe máis dicir as cousas en persoa, cara a cara. Internet dá a capacidade de que alguén o diga por ti: compartilo e que non sexas ti o autor da mensaxe. Eu tampouco tento dicir que a vida sexa una merda, pero si reflexo un pouco eses momentos malos de ansiedade e estrés que temos todos. Son pensamentos que creo que ten todo o mundo nesta sociedade.

Nada.dabuti (4)_Ilustración
La generación del "¿y ahora qué?". Captura de Instagram de Nada Dabuti
Consideras que na nosa xeración hai problemas de solidariedade, empatía ou confianza no resto?
Si, desconfianza creo que hai bastante. Mesmamente eu sonche un desconfiado. Estamos sumidos nun individualismo no que cada un mira por si mesmo que até sospeitamos cando alguén tenta axudarnos. Creo que deberiamos abrirnos máis emocionalmente uns cos outros, aínda que despois leves o golpe.

Nas túas obras, recórrese bastante a un “eu do pasado”, que cambia ou deixa pequenos resquicios do que era. Esta alusión é a algo en concreto?
Moitas veces séntome a debuxar e á vez fago un balance sobre min mesmo. Aí lémbrome de cousas do meu pasado, como pensaba antes e plásmoo graficamente. Recorro ao pasado porque a nosa personalidade actual está totalmente ligada a el. Tento que as viñetas sexan autoensinanzas e análises sobre un mesmo.

Nada.dabuti (3)_Ilustración
Todos los meses llevo flores a lo que fui. Captura Instagram de Nada Dabuti

“Son conscente de que os meus debuxos en sí mesmos son feos”

Na túa propia biografía de Instagram defíneste como “o contrario ao síndrome Stendhal”. Tamén se comenta que usas o “feísmo”. En que se basearía este estilo?
No meu caso é máis a idea que o estilo. En multitude de ocasións guiámonos por uns patróns de beleza establecidos coma idóneos. A ti pódeche gustar máis un BMW e a min un Fiat panda. Atráeme máis ese ‘rollo’ implantado como ‘cutre’ e sei que non son o único. Son consciente de que os meus debuxos en si mesmos son feos. A valoración da arte ao final está máis no receptor que no emisor, é dicir, podo debuxar ben ou mal, mais se gusta, ¿qué máis dá?

Como te sentes ao ver que a xente se identifica coas túas obras?
Ao comezo dábame raiba. É dicir, ‘currábame’ deseños con outras temáticas, máis grandes e con moito máis tempo detrás, cando vin que chegaban máis as viñetas feitas co móbil deume coraxe. O concepto moitas veces é superior á técnica empregada. Todo iso foi o que me levou á conclusión que comentaba antes: quen son eu para dicir que está ben e que mal?

Nada.dabuti (2)
Un momento da entrevista con Nada Dabuti. Cecilia Vázquez

En Instagram conseguiches moitos seguidores en pouco tempo.
A conta leva cinco meses activa. Ese impacto, que pode ser efémero, ao principio fíxoseme grande pola cantidade de xente que me falaba. Flipei coa cantidade de xente que viu a primeira vez que expuxen en Madrid. Aínda así, hai un problema en que a xente idealice aos artistas e no momento no que soltan un comentario ou fan algo que non gusta fálase de que “cae un mito”, cando nin sequera se coñecía á persoa detrás da obra. Quero dicir, pódese valorar a arte sen poñer á xente nun pedestal.

Separas o artista da súa obra?
Non. Nas viñetas represéntome a min mesmo. Paréceme máis doado expresar o que penso debuxándome a min máis que a outra persona. Ademais, son eu quen fai os debuxos.

Agora estás deseñando camisetas, tes algunha que outra colaboración… Cal é a túa proxección de futuro?
Falabamos de facer bonecos da personaxe ou algún cómic. Quero explotar máis posibilidades fóra das viñetas, aproveitarme e facelo producto. A proxección ideal sería vivir disto, pero os seguidores por sí sós non che dan cartos. O Instagram é un escaparate. Agora mesmo gaño algo co merchandising, mais non como para poder deixar de ser escravo de alguén.

Arte urbano
Entre o graffiti e a 'street art'

A street art está collendo gran forza sobre as fachadas dos edificios das rúas de Vigo. A cidade sempre estivo chea de grafiteiras e grafiteiros mais cunha concepción do mural que se movía, e aínda se move, entre o vandálico e o artístico.

Relacionadas

Arte contemporáneo
Federico García Lorca, mina de oro

La instalación Recreativos Federico, de Álex Peña, lleva al Centro Federico García Lorca un futbolín y otras piezas propias de unos salones recreativos de barrio en una muestra cargada de humor gamberro y que traslada al espectador una crítica de la mercantilización del arte.

Arte contemporáneo
Ciao, artista

Los golosos mecenas de hoy pueden sacar un nombre y poner el imperio cultural a sus pies para devolverlo al andén más oscuro cuando haya pasado el susto de la novedad. El artista de cinco años Advait Kolarkar es hoy sinónimo de éxito.

1 Comentario
#42237 15:52 30/10/2019

O mellor!

Responder
0
0

Destacadas

Infancia
El IMV deja fuera a dos millones de hogares en riesgo de pobreza con hijos

El IMV deja fueran al 70% de familias con hijos e hijas en riesgo de pobreza y a un 37% de las que están en riesgo de pobreza severa. Save the Children pide cambios en los criterios de acceso y complementarlo con ayudas autonómicas. La organización estima que uno de cada tres niños estará en situación de pobreza en 2020 si no se toman medidas.

Coronavirus
Sanitarios de A Mariña recogen firmas contra la celebración de las elecciones gallegas
Los profesionales advierten del peligro que se corre si un positivo en coronavirus o cualquier otra persona que esté guardando cuarentena vaya a votar el domingo. Recogen firmas en la zona de A Mariña, totalmente confinada, para mostrar su descontento ante la medida.
Opinión
Una breve radiografía crítica de las elecciones gallegas

Si todo sigue el guión previsto, Feijóo volverá a ser presidente de la Xunta de Galicia. Si hay carambola y gobierna la izquierda, tampoco se esperan grandes innovaciones.

Vivienda
Demanda de inquilinas de Torrejón contra Blackstone, el gigante de los 250.000 millones de euros

El Sindicato de Inquilinas presenta una demanda contra las cláusulas abusivas que la mayor compañía inmobiliaria del planeta, Blackstone, incluye en los contratos de decenas de familias en Torrejón de Ardoz (Madrid).

Educación
Volver al futuro: la inclusión en las coronaescuelas
El Conseller de Educació ya ha adelantado cómo será la vuelta al cole en el País Valencià, igual que ha asegurado que se contratará a más personal y que se “ha aprendido mucho” de la pandemia. En Elche, docentes y familias de escolares pertenecientes a grupos vulnerables reflexionan sobre las dificultades del pasado para configurar sus demandas del futuro.
Black Lives Matter
Coches contra manifestantes: se extienden los atropellos contra activistas de Black Lives Matter

En las últimas semanas han sido decenas los conductores que han acelerado sus coches contra grupos de activistas de Black Lives Matter. Mientras, circulan por las redes memes y bromas sobre atropellar manifestantes. 

Elecciones 12 de julio (País Vasco y Galicia)
Joserra Becerra: “Al Parlamento voy en autobús”

Ingeniero de profesión y político desde hace diez años, Joserra Becerra es el candidato a lehendakari por Equo Berdeak en las elecciones al Parlamento Vasco que se celebran el domingo 12 de julio.

Últimas

Opinión
Fuera fascistas de nuestras fábricas

El anuncio de Vox de que se plantea la creación de un sindicato no debería pasar desapercibido si no queremos que ocurra lo mismo que en Alemania.

Iglesia católica
La doble privatización del Patio de los Naranjos
“Yo, desde muy pequeño, jugaba en el Patio de los Naranjos, que me ha cabreado mucho que los curas lo hayan cerrado, porque los niños jugábamos allí, y había pocas plazas.”
Crisis económica
El capitalismo del coronavirus y cómo derrotarlo
Este vídeo trata las formas en las que la actual crisis de la COVID-19 ya está transformando nuestra concepción de lo posible.
Opinión
Queerfobia

En el debate desencadenado por el documento trans- y queerfobo del PSOE se está invisibilizando a las personas queer, y una parte del movimiento trans y de la PSOE se unen en la queerfobia.

Ayuntamiento de Madrid
Redes vecinales exigen a Almeida que se haga cargo de la emergencia social

Al mismo tiempo que todos los grupos políticos aprobaban en pleno los Pactos de la Villa, representantes del movimiento vecinal de Carabanchel entregaban en su Junta Municipal un comunicado crítico con esas medidas sociales que aún no llegan a los barrios.